The Protection of Legal Order by Administrative Courts

Authors

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-6069.98.14

Keywords:

administrative courts, legal order, legal certainty, justification, reformatory powers

Abstract

The position of the administrative judiciary, as it has functioned since 2004, situates this institution not only as a guarantor of the legality of public authority action in a given case, but also of the coherence and functionality of the administrative law system as such. The protection of the legal order by administrative courts is naturally related to the issue of the stability of the judicial practice and the responsibility of the judge for the content of the ruling, and further to the effectiveness of the judicial-administrative application of the law. Thus, this issue is situated on the edge of different methodological planes, covering such threads of analysis as: the place and role of administrative courts in the modern legal order (constitutional-legal method), the procedural model of judicial application of law and its effectiveness (administrative-legal method), or theoretical and even ethical-legal aspects of judicial application of law. In the light of the decisional model of judicial application of law, the issue of care for legal order is revealed with particular force in the layer of validation and interpretation findings, which gives significant importance to the reasons for the justification, especially if one takes into account that the execution of the decision in principle remains outside the competence of the administrative court. Against this background authors pay attention on the relatively restrained use of reformatory powers and disciplinary measures by administrative courts, as a kind of last resort legal remedy. This allows to maintain thesis that administrative courts generally protect the legal order with the force of arguments rather than with the argument of force. On the other hand, they treat measures to ensure the certainty and effectiveness of decisions of judicial application of law as measures to protect the legal order.

Downloads

Download data is not yet available.

References

Barber, Nicholas W. 2013. „Self-defence for institutions”. Cambridge Law Journal 72: 558–577.
Google Scholar

Bień-Kacała, Agnieszka. 2015. „Bezpieczeństwo w Konstytucji RP z 1997 r. – wstępna diagnoza”. Przegląd Prawa Konstytucyjnego 2: 11–28.
Google Scholar

Biuro Orzecznictwa NSA. 2019. „Sprawozdanie z konferencji sędziów Izby Gospodarczej NSA, Trojanów 27–29 maja 2019”. Materiały Szkoleniowe 55: 1–54.
Google Scholar

Brożek, Bartosz. 2011. „Pewność prawa jako stabilność strukturalna”. Forum Prawnicze 6: 23–29.
Google Scholar

Bystranowski, Piotr. 2016. „Ekonomiczna analiza prawa wobec problemu optymalnej precyzji dyrektyw prawnych”. Państwo i Prawo 5: 18–33.
Google Scholar

Chróścielewski, Wojciech. Zbigniew Kmieciak. 2005. „Kierunki wykładni prawa w działalności orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego”. W Sądownictwo administracyjne gwarantem wolności i praw obywatelskich 1980–2005. Red. Jerzy Góral, Roman Hauser, Janusz Trzciński. 75–89. Warszawa: Naczelny Sąd Administracyjny.
Google Scholar

Dębska, Hanna. 2015. Władza, symbol, prawo. Społeczne tworzenie Trybunału Konstytucyjnego. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe.
Google Scholar

Dworkin, Ronald. 2006. Imperium prawa. Warszawa: Wolters Kluwer.
Google Scholar

Hamilton, Alexander. 1788. „The Judiciary Department”. The Federalist Papers 78 https://avalon.law.yale.edu/18th_century/fed78.asp [dostęp: 30.09.2021].
Google Scholar

Hart, Herbert L.A. 1998. Pojęcie prawa. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Google Scholar

Hauser, Roman. 2007. „Nieporozumienia wokół charakteru orzeczeń sądów administracyjnych”. W Ratio est anima legis, Księga jubileuszowa ku czci Profesora Janusza Trzcińskiego. Red. Jerzy Góral, Roman Hauser, Józef Repel, Marek Zirk-Sadowski. 235–244. Warszawa: Naczelny Sąd Administracyjny
Google Scholar

Hauser, Roman. 2010. „Kształtowanie się pozycji i ustroju Naczelnego Sądu Administracyjnego”. Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 5–6: 157–167.
Google Scholar

Jabłoński, Paweł. Przemysław Kaczmarek. 2013. „O trzech granicach władzy prawniczej”. Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej 1: 93–108.
Google Scholar

Kmieciak, Zbigniew. 1994. „Idea sprawiedliwości proceduralnej w prawie administracyjnym (założenia teoretyczne i doświadczenia praktyki)”. Państwo i Prawo 10: 55–63.
Google Scholar

Kmieciak, Zbigniew. 2010a. „Standardy ochrony praw jednostki w orzecznictwie sądowoadministracyjnym”. Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 5–6: 219–231.
Google Scholar

Kmieciak, Zbigniew. 2010b. Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne a prawo europejskie. Warszawa: Wolters Kluwer.
Google Scholar

Kmieciak, Zbigniew. 2011. „Czy sądy administracyjne stosują przepisy prawa materialnego”. Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2: 9–20.
Google Scholar

Kowalski, Michał. 2018. „Ustrój sądownictwa administracyjnego i jego praktyczne znaczenie dla poszczególnych etapów postępowania”. W Metodyka pracy w sądach administracyjnych. Red. Janusz Drachal, Roman Hauser. 41–78. Warszawa: C.H.Beck.
Google Scholar

Łętowska, Ewa. 1997. „Pozaprocesowe znaczenie uzasadnienia sądowego”. Państwo i Prawo 5: 3–17.
Google Scholar

Opałek, Kazimierz. Jerzy Wróblewski. 1991. Prawo, metodologia, filozofia, teoria prawa. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Google Scholar

Perelman, Chaim. 2002. Imperium retoryki. Retoryka i argumentacja. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Google Scholar

Piątek, Wojciech. Andrzej Skoczylas. 2019. „Kasacyjny czy merytoryczny model orzekania – kwestia zmiany modelu sądowej kontroli decyzji administracyjnych”. Państwo i Prawo 1: 24–38.
Google Scholar

Spyra, Tomasz. 2006. Granice wykładni prawa. Znaczenie językowe tekstu prawnego jako granica wykładni. Warszawa: Wolters Kluwer.
Google Scholar

Szczepka, Radosław. 2014. „Instytucje prawne gwarantujące pewność obrotu gospodarczego przy transakcjach międzynarodowych na rynku wewnętrznym w rozumieniu Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej”. Rynek – Społeczeństwo – Kultura 3: 36–45.
Google Scholar

Wojciechowski, Maciej. 2014. Pewność prawa. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.
Google Scholar

Wróbel, Andrzej. 2010. „Sądy administracyjne jako sądy Unii Europejskiej”. Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 5–6: 474–496.
Google Scholar

Wróblewski, Jerzy. 1966. „Postawa filozoficzna i afilozoficzna we współczesnej teorii prawa”. Studia Prawnicze 13: 60–89.
Google Scholar

Wróblewski, Jerzy. 1967. „Stosowanie prawa (model teoretyczny)”. Państwo i Prawo 3: 375–392.
Google Scholar

Wróblewski, Jerzy. 1973. Wartości a decyzja sądowa. Warszawa: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Google Scholar

Zdyb, Marian. 2018. „Pewność prawa”. Teka Komisji Prawniczej 1: 421–443.
Google Scholar

Zirk-Sadowski, Marek. 1998. Prawo a uczestniczenie w kulturze. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Google Scholar

Zirk-Sadowski, Marek. 2005a. „Kontrola administracji publicznej”. W Administracja publiczna. Red. Jerzy Hausner. 259–285. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Google Scholar

Zirk-Sadowski, Marek. 2005b. „Stanowienie prawa sprawiedliwego”. W Księga jubileuszowa Jerzego Świątkiewicza. Red. Roman Hauser, Lesław Nawacki. Warszawa: Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich.
Google Scholar

Zirk-Sadowski, Marek. 2006. „Epistemologia prawa a teorie wykładni”. W Prawo – Władza – Społeczeństwo – Polityka. Księga Jubileuszowa Profesora Krzysztofa Pałeckiego. Red. Maria Borucka-Arctowa. 67–78. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.
Google Scholar

Wyrok NSA z 29 maja 2020 r., I GSK 1514/19, CBOSA.
Google Scholar

Wyrok NSA z 1 września 2010 r., I OSK 920/10, CBOSA.
Google Scholar

Wyrok WSA w Warszawie z 16 listopada 2015 r., VI SA/Wa 1125/15, niepubl.
Google Scholar

Wyrok WSA w Warszawie z 6 lutego 2019 r., V SA/Wa 1101/18, CBOSA.
Google Scholar

Wyrok WSA w Warszawie z 15 czerwca 2021 r., V SA/Wa 393/21, niepubl.
Google Scholar

Published

2022-03-30

How to Cite

Grzybowski, T. ., & Sarnowiec-Cisłak, M. . (2022). The Protection of Legal Order by Administrative Courts. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica, 98, 209–220. https://doi.org/10.18778/0208-6069.98.14