Contemporary medicine – horizons of disenchantment and factors of disappoiment
DOI:
https://doi.org/10.18778/2300-1690.16.09Keywords:
medicine, medicalization, disenchantment, secularization, social knowledgeAbstract
The modern world has become the domain of the rationalization of life. Medicine took part in this process as an instrument of the rationalization of health protection. The process of rationalization stimulated technological progress but at the same time brought some cultural issues. A higher level of health and wellbeing was accompanied by medicalization of life. Hence, medicine went through its own disenchantment and came under the criticism of public opinion. However, the reason for criticism goes beyond the latest ambivalent outcomes of medical progress, such as medicalization. What is even more significant, the criticism highlights the very social and cultural essence of many current issues regarding medical practice. Medicine can be considered as an object of its own disenchantment as long as it shows some functional similarities to the domain of culture, for example religion. The article is a small contribution to reflection regarding the issue of social criticism of contemporary medicine in its modern scientific form.
Downloads
References
Afeltowicz Ł., Urbanowicz P. (2018). Zalew irracjonalności? Niekoniecznie. O zaufaniu do nauki i jej autorytecie rozmawiają Łukasz Afeltowicz i Piotr Urbanowicz, Przegląd Kulturoznawczy, 2/2018, 214–233.
Bacon F. (1825). In Praise of Knowledge. Miscellaneous Tracts Upon Human Philosophy. The Works of Francis Bacon, T. I, London
Beck U., Giddens A., Lash S. (2009). Modernizacja refleksyjna. Polityka, tradycja i estetyka w porządku społecznym nowoczesności. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Bell D. (1983). Powrót sacrum? Tezy na temat przyszłości religii, Aneks 29–30/1983, 51–66
Berger P. L. (1998). Sekularyzm w odwrocie, Res Publica Nowa, 1/1998, 67–74.
Berger P., Zijderveld A. (2015). Pochwała wątpliwości. Jak mieć przekonania i nie stać się fanatykiem. Warszawa: Wydawnictwo vis-à-vis/Etiuda.
Blendon R. J., Benson J. M., Hero J. O. (2014). Public Trust in Phisician – U.S. Medicine in International Perspective, The New England Journal of Medicine, 17/2014
Bruce S. (2006). Fundamentalizm. Warszawa: Wydawnictwo Sic! S.C.
Bull M. (1988). The Medicalization of Adventism, Spectrum, 3/1988, 12–21.
Bull M. (1990). Secularization and Medicalization, The British Journal of Sociology, 2/1990, 245–261.
Carlson, R. J. (1975). The end of medicine. New York: John Wiley & Sons Inc
Conrad P. (1992). Medicalization and Social Control, Annual Review of Sociology, 18/1992
Conrad P. (2005). The shifting Engines of Medicalization, Journal of Health and Social Behavior, 46/2005, 3–14
Cybulska A., Pankowski K. (oprac.). (2018). Korzystanie ze świadczeń i ubezpieczeń zdrowotnych. Komunikat z badań Nr 97/2018. Warszawa: Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej.
Czarnowski S. (1948). Opory kultury. W: idem, Kultura, (s.248–276). Warszawa: Spółdzielnia Wydawnicza Książka.
Dobbeleare K. (2008). Sekularyzacja. Trzy poziomy analizy. Kraków: Zakład Wydawniczy „Nomos”
Fleck L. (1986). Powstanie i rozwój faktu naukowego. Wprowadzenie do nauki o stylu myślowym i kolektywie myślowym. Lublin: Wydawnictwo Lubelskie
Fleck L. (2007). Style myślowe i fakty. Artykuły i świadectwa. Sylwia Werner, Claus Zittl, Florian Schmaltz (red.). Warszawa: Wydawnictwo IFiS PAN.
Freidson E. (1970). Profession of Medicine. A Study of the Sociology of Applied Knowledge. New York: Dodd, Mead & Company
Gadamer H. G. (2011). Teoria, technika, praktyka. W: idem, O skrytości zdrowia (s.11–46). Poznań: Media Rodzina
Habermas J. (1983). Postęp techniczny i społeczny świat życia. W: idem, Teoria i praktyka. Wybór pism. Warszawa: PIW.
Horkheimer M., Adorno T. W. (1994). Dialektyka Oświecenia. Fragmenty filozoficzne. Warszawa: IFiS PAN.
Illich I. (1975). Medical Nemessis. Expropriation of Health. London: Calder & Boyars
Kautsch M. (2013). Migracje personelu medycznego i ich skutki dla funkcjonowania systemu ochrony zdrowia w Polsce, Zdrowie Publiczne i Zarządzanie, 2/2013, 169–179
Kisielewski S. (1996). Dzienniki, Warszawa: Wydawnictwo „Iskry”
Lalonde M. (1974). A new perspective on the health of Canadians. A Working Document, Ottawa, Minister of Supply and Services Canada
Leder A. (2014). Prześniona rewolucja. Ćwiczenia z logiki historycznej. Warszawa: Wydawnictwo Krytyki politycznej
Leszczyński A. (2013). Skok w nowoczesność. Polityka wzrostu w krajach peryferyjnych 1943–1980. Warszawa: Instytut Studiów Politycznych PAN, Wydawnictwo Krytyki Politycznej
Luckmann T. (1996). Niewidzialna religia. Problem religii w nowoczesnym społeczeństwie. Kraków: Zakład Wydawniczy „Nomos”
Mannheim K. (1986). Myśl konserwatywna, Warszawa: Kolegium Otryckie
Omyła-Rudzka M. (oprac.). (2014). Komunikat z badań. Opinie o błędach medycznych i zaufaniu do lekarzy, Nr 165/2014.
Omyła-Rudzka M. (oprac.). (2018) Opinie na temat funkcjonowania opieki zdrowotnej. Komunikat z badań Nr 89/2018, Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej, Warszawa 2018
Pixa W. (1904). O krzyczącej niedorzeczności i strasznej szkodliwości szczepienia ospy. Przyczynek do historii kultury europejskiej. Berlin: Wydawnictwo „Przewodnik Zdrowia”
Rouseau J. J. (1956). Czy odrodzenie nauk i sztuk przyczyniło się do naprawy obyczajów. W: idem, Trzy rozprawy filozofii społecznej. Henryk Elzenberg (oprac.), (s.9–44). Warszawa: PWN.
Sasińska-Klas T. (2015). Zdrowie i opieka zdrowotna w odbiorze społecznym (w świetle badań opinii publicznej w Polsce w latach 2009–2014), Zeszyty Prasoznawcze, 2/2015, 301–318.
The Ottawa Charter for Health Promotion (1986)
Turner B. S. (1995). Medical Power and Social Knowledge, SAGE Publications
Turner B. S. (2008). The Body & Society. Explorations in Social Theory. SAGE Publications
Weber M. (2002). Gospodarka i społeczeństwo. Zarys socjologii rozumiejącej. Warszawa: PWN.
Wieczorkowska M. (2012). Medykalizacja społeczeństwa w socjologii amerykańskiej, Przegląd Socjologiczny, 2/2012
Wójta-Kempa M. (2017). Samoleczenie: medykalizacja czy demedykalizacja? Granice władzy medycyny, Przegląd Socjologiczny, 1/2017, 83–105
Zielińska K. (2009). Spory wokół teorii sekularyzacji. Kraków: Zakład Wydawniczy „Nomos”.
Downloads
Published
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.
