Liberalism and urban planning

Authors

  • Arkadiusz Gąsiorowski

DOI:

https://doi.org/10.18778/2300-1690.23.10

Keywords:

urban design, spatial planning, theories of political doctrines, liberalism, neoliberalism, postmodernism

Abstract

Locke, in his deliberations about natural rights, especially on the one that constitutes the others – the ownership right, took land as his starting point. According to Locke, in the original state of nature, anyone could possess as much land as he could make himself subject to the work of his own hands. By making the land usable, the individual became the owner of the land, acquiring the inherent, natural property right to it. In urban planning, methods of alternative building, without even a piece of land, have not yet been invented. Thus, the issue of doctrines concerning the ownership rights of these lands seems to be closely related to the recently observed problems affecting cities. The road that polish urban planning has traveled since 1989 is the way from a functioning system, which was able to provide users with a large number of apartments in a short time, as well as an adequate number of services and jobs, all connected by efficient public transport to a system in which the urban planner, the city and its authorities are constrained by individualistic actions, often contrary to the public interest, the interests of landowners. Although it is obvious that the previous system of spatial planning was much better at meeting basic social needs such as housing, education or public transport but it is not the task of this text to praise the actions taken before 1989, often totalitarian. The premise of this text is to show the influence that the functioning in society has on the appearance and functioning of Polish cities, as well as the attachment to the ideas proclaimed by liberalism, which is vivid in public discussion.

Downloads

Download data is not yet available.

Author Biography

  • Arkadiusz Gąsiorowski

    Arkadiusz Gąsiorowski – inż. arch., absolwent Wydziału Budownictwa i Architektury Politechniki Lubelskiej, student Wydziału Architektury Politechniki Wrocławskiej, w poprzednich latach również Instytutu Sztuk Pięknych Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Zainteresowany zagadnieniami politycznymi i socjologicznymi w architekturze i urbanistyce.

References

Anioł, W. (2016). Wokół urynkowienia usług społecznych, Polityka Społeczna, 502, 4–13.

Banaszkiewicz, A. (2016) Przemiany w sposobie rozumienia prawa własności. Przejście z ujęcia absolutnego do przyjęcia ograniczonego i prospołecznego charakteru tego prawa, Acta Iuris Stetinensis. 14(2), 21–39. DOI: https://doi.org/10.18276/ais.2016.14-02

Centrum Badań Opinii Społecznej (2021). Elektoraty o istotnych kwestiach społeczno-politycznych.

Denis, M. (2017). Tereny przemysłowe w dobie zrównoważonego rozwoju, Studia Miejskie, 26(2), 25–37. DOI: https://doi.org/10.25167/sm2017.026.02

Drozda, Ł. (2016a). Transformacja w przestrzeni. Wpływ modelu deweloperskiego na urbanizację Polski po 1989 roku, Kwartalnik Kolegium Ekonomiczno-Społecznego. Studia I Prace, (3), 177–192. DOI: https://doi.org/10.33119/KKESSiP.2016.3.7

Drozda, Ł. (2016b). Własność w modelu neoliberalnym na przykładzie polskiej przestrzeni zurbanizowanej po 1989 roku, Studia Regionalne i Lokalne, 4(66), 48–61.

Fundacja Rozwoju Demokracji Lokalnej i Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN (2014). Raport o Ekonomicznych stratach i społecznych kosztach niekontrolowanej urbanizacji w Polsce.

Furmańska-Oćwieja, M. (2008). Zmiana sytuacji mieszkaniowej Polaków w okresie transformacji, Zeszyty Naukowe Uniwersytety Ekonomicznego w Krakowie, 760, 59–68.

Główny Urząd Statystyczny (1970–2020). Rocznik Statystyczny.

Główny Urząd Statystyczny (2021). Mały Rocznik Statystyczny

Gocko, J. (2001). Doktryna liberalizmu. Seminare. Poszukiwania naukowe, 17, 369–392. DOI: https://doi.org/10.21852/sem.2001.24

Gorzym-Wilkowski, W. (2016) Planowanie przestrzenne – narzędzie realizacji ładu przestrzennego czy interesów? Prace naukowe uniwersytetu ekonomicznego we Wrocławiu, 432, 55–60.

Gray, J. (1986). Liberalizm. Kraków: Wydawnictwo Znak.

Groeger, L. (2016). Programy wspierana budownictwa mieszkaniowego w Polsce i ich wpływ na rynek nieruchomości mieszkaniowych, Space – Society – Economy, 18, 131–146. DOI: https://doi.org/10.18778/1733-3180.18.09

Gwiazda, A. (2015) Nierozwiązany problem nierówności, Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy. 42(2), 26–44.

Hrabal, A. (2011). Planowanie przestrzenne a prawo własności, Aura, 7, 19–22.

Janowicz, R. (2011). Architektura jako narzędzie komunikacji marketingowej, Zeszyty Naukowe / Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu, 208, 503–510.

Jasiński, K. (2016). Liberalizm a dobro wspólne, Studia Koszalińsko-Kołobrzeskie, 23, 305–319. DOI: https://doi.org/10.18276/skk.2016.23-20

Kajdanek, K. (2011). Suburbanizacja w Polsce – pejzaż społeczno-przestrzenny, Przegląd Socjologiczny, 60, 303–320.

Kochan, J. (2013). Socjalizm. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Locke, J. (1690) Dwa traktaty o rządzie. Przekład: Z. Rau. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Mantey, D. (2009). Żywiołowe rozpraszanie się funkcji mieszkaniowych Warszawy – przykłady osiedli podwarszawskich, Prace Geograficzne Instytutu Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego, 121, 225–235.

Marciniak, P. (2018). W stronę nowoczesnego życia? Przestrzeń społeczna w powojennych osiedlach mieszkaniowych, Studia z Architektury Nowoczesnej, 6, 153–166.

Nawratek, K. (2005). Ideologie w przestrzeni. Próby demistyfikacji. Kraków: Universitas

Nowak, L. (1997) Marksizm versus liberalizm: pewien paradoks, Poznańskie studia z teorii humanistyki, 4(17), 7–19.

Piersiala, L., Tylec, A. (2017) (nie)odpowiedzialność społeczna specjalnych stref ekonomicznych w Polsce, Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej, 102, 319–330. DOI: https://doi.org/10.29119/1641-3466.2017.102.26

Rawls, J. (1994). Teoria Sprawiedliwości. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Sołtys, J. (2018). Uwarunkowania i skutki żywiołowej suburbanizacji w Polsce. Czy opanowanie jej jest możliwe?, Studia Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN, 187, 40–50.

Stawecki, M. (2012). Konflikt interesu publicznego z prywatnym na tle instytucji wywłaszczenia nieruchomości, Annales. Etyki w Życiu Gospodarczym, 15/1, 221–229. DOI: https://doi.org/10.18778/1899-2226.15.19

Szyszka, M. (2006). Kwestia mieszkaniowa w Polsce jako problem społeczny i metody jej rozwiązania po 1989 roku, Roczniki Nauk Społecznych, 34, 183–203.

Tokarczyk, R. (1997). Współczesne doktryny polityczne. Kraków: Kantor Wydawniczy ZAMYKACZE.

Wendt, J., Górawski, B. (2019) Socjalizm w architekturze przestrzeni miejskiej. Pobrane z: https://www.researchgate.net/publication/334523671_Socjalizm_w_architekturze_przestrzeni_miejskiej (20.08.2022)

Zalega, T. (2013). Mieszkanie i warunki lokalowe miejskich gospodarstw domowych w Polsce, Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie. Ekonomika i Organizacja Gospodarki Żywnościowej, 104, 157–170.

Ziembicki, S. (2009) Ze studiów nad myślą polityczną Johna Locka, Wrocławskie Studia Erazmiańskie. Zeszyty Studenckie, 2, 10–25.

Ziobrowski, Z. (2010). Polityka przestrzenna a decyzje o warunkach zabudowy, Biuletyn PAN. Komitet Przestrzennego Zagospodarowania Kraju, 245, 37–43.

Żylicz, T. (2017). Święte prawo własności?, Aura, 5, 16–17.

Downloads

Published

2022-11-20

Issue

Section

Articles

How to Cite

Gąsiorowski, Arkadiusz. 2022. “Liberalism and Urban Planning”. Władza Sądzenia, no. 23 (November): 170-85. https://doi.org/10.18778/2300-1690.23.10.