Udział ewangelików augsburskich w kształtowaniu krajobrazu kulturowego Piotrkowa Trybunalskiego

Anna Kruś

doi:10.18778/2300-0562.07.10

Authors

Anna Kruś Uniwersytet Łódzki, Wydział Nauk Geograficznych, Katedra Geografii Politycznej Historycznej i Studiów Regionalnych, 90-142 Łódź, ul. Kopcińskiego 31

DOI:

https://doi.org/10.18778/2300-0562.07.10

Keywords:

Protestantism, religious minority, cultural landscape, Piotrków Trybunalski

Abstract

The main goal of the article is to analyze the role of Lutherans in shaping the cultural landscape of Piotrków Trybunalski. In addition, the elements of the material heritage of this denomination and its significance for the development of tourism in the town were analyzed. These considerations concern the area of Piotrków Trybunalski primarily for historical reasons – the Lutheran parish established in this town at the end of the 18th century and it is one of the oldest Evangelical parishes in the present-day Łódź Province. It is also one of the few urban centers in the voivodeship, which uses the presence and heritage of religious minorities to promote their diversity and cultural richness.

References

Baranowski B., 1989, Stosunki gospodarcze i społeczne w drugiej połowie XVII w., [w:] Baranowski B. (red.), Dzieje Piotrkowa Trybunalskiego, Łódź, s. 84–96.

Bukowski J., 1883, Dzieje reformacyi w Polsce od wejścia jej do Polski aż do jej upadku, t. 1: Początki i terytoryalne rozprzestrzenienie się reformacyi, Kraków.

Busch E.H., 1867, Beiträge zur Geschichte und Statistik des Kirchen- und Schulwesens der Ev.-Augsburg. Gemeinden in Königreich Polen, St. Peterburg/Leipzig.

Feinkind M., 1930, Dzieje Żydów w Piotrkowie i okolicy: od najdawniejszych czasów do chwili obecnej, Piotrków.

Gryniakow J., 1958, Przeszłość i teraźniejszość zboru piotrkowskiego, „Kalendarz Ewangelicki z roku 1958”, s. 203–212.

Janczak J., 1989, Ludność, [w:] Baranowski B. (red.), Dzieje Piotrkowa Trybunalskiego, Łódź, s. 239–263.

Klupsz L., 2016, Krajobraz kulturowy jako kategoria zabytków i jego specyfika, „Ochrona Dziedzictwa Kulturowego”, 2 (16), s. 41–56. DOI: https://doi.org/10.24358/ODK_2016_02_04

Kneifel E., 1971, Die evangelisch-augsburgischen Gemeinden in Polen 1555–1939, Vierkirchen über München.

Kronika Parafii Ewangelickiej w Piotrkowie Trybunalskim, 2009, oprac. H. Gantzke, Piotrków Trybunalski (praca nieopublikowana, rkps dokumentu znajduje się w zasobach Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Piotrkowie Trybunalskim).

Myga-Piątek U., 2001, Spór o pojęcie krajobrazu w geografii i dziedzinach pokrewnych, „Przegląd Geograficzny”, 73 (1–2), s. 163–176.

Myga-Piątek U., 2012, Krajobrazy kulturowe. Aspekty ewolucyjne i typologiczne, Katowice.

Pacelt K., 1989, Stosunki gospodarcze i społeczne w XVI i w pierwszej połowie XVII w., [w:] Baranowski B. (red.), Dzieje Piotrkowa Trybunalskiego, Łódź, s. 73–83.

Piotrków Trybunalski – Trakt Luterański, 2011, druk ulotny wydany przez UM Piotrkowa.

Rykała A., 2010, Uwarunkowania geograficzno-polityczne oraz społeczne genezy i rozprzestrzeniania się protestantyzmu w Polsce, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio-Oeconomica”, 10, s. 62–87.

Rzędowska A., 2008, Historia piotrkowskich Żydów: (do 1939 roku), Piotrków Trybunalski.

Tazbir J., 1996, Reformacja, kontrreformacja, tolerancja, Wrocław.

Tokarczyk A., 1988, Ewangelicy polscy, Warszawa.

„Tydzień”, 1884, 5.

Żerek-Kleszcz H., 1989, Życie religijne i kulturalne w XVI XVIII w., [w:] Baranowski B. (red.), Dzieje Piotrkowa Trybunalskiego, Łódź, s. 164–188.

http://piotrkowtrybunalski.naszemiasto.pl/artykul/spacer-szlakiem-ewangelikow-w-piotrkowie-zdjecia,3654877,artgal,t,id,tm.html (22.06.2017).

http://piotrkowtrybunalski.naszemiasto.pl/tag/cit-piotrkow-trybunalski.html (23.06.2017).

http://www.cit.piotrkow.pl/index.php/luteranski (22.06.2017).

http://www.cit.piotrkow.pl/index.php/twk/168-jedno-miasto-wiele-kultur- (26.06.2017).

http://www.dawnypiotrkow.pl/picture.php?/12968/category/140 (20.06.2017).

http://www.krajobraz.kulturowy.us.edu.pl/krajobraz.php (6.06.2017)..

http://www.piotrkow.luteranie.pl/index.php/nasza-historia/historia-kosciola-parafialnego/ (12.06.2017).