Znaczenie konfesji katolickiej w utrzymaniu polskości na Kaszubach na przełomie XIX i XX wieku

Autor

  • Krystyna Krawiec-Złotkowska Akademia Pomorska w Słupsku, Instytut Polonistyki, ul. Arciszewskiego 22a, Słupsk 76-200

DOI:

https://doi.org/10.18778/2300-0562.07.08

Słowa kluczowe:

historia i granice Kaszub, Pomorze Zachodnie, Pomorze Wschodnie, język kaszubski, Kościół katolicki, kulturkampf, Florian Ceynowa, Hieronim Derdowski, Aleksander Majkowski, polskość na Kaszubach

Abstrakt

W studium zostały omówione zagadnienia dotyczące granic historycznych Kaszub i związków ich mieszkańców z Kościołem katolickim. Autorka podjęła próbę ustalenia, czy konfesja miała wpływ na utrzymanie polskości na tym specyficznym terenie. Kaszuby są bowiem regionem Polski, w którym tradycje kaszubskie i polskie (w tym również religijne) kultywuje się jako równoważne. Opierając się na opracowaniach historycznych i językoznawczych oraz wybranych tekstach literackich, można założyć, że naród kaszubski dzięki przynależności do Kościoła katolickiego nie uległ germanizacji, jak to miało miejsce na ziemi pomorskiej, zdominowanej w XIX w. przez protestantyzm.

Bibliografia

Borzyszkowski J., 2011, O historii literatury kaszubskiej i jej twórcach, Gdańsk.
Google Scholar

Borzyszkowski J., Mordawski J., Treder J., 1999, Historia, geografia i piśmiennictwo Kaszubów, Gdańsk.
Google Scholar

Bukowski A., 1950, Regionalizm kaszubski. Ruch naukowy, literacki i kulturalny. Zarys monografii historycznej, Poznań.
Google Scholar

Kalinowski D., 2009, Spiskowiec, folklorysta i samotnik – Florian Ceynowa a romantyzm, [w:] Kuik-Kalinowska A., Kalinowski D., Od Smętka do Stolema. Wokół literatury Kaszub, Gdańsk–Słupsk.
Google Scholar

Karnowski J., 1997, Dr Florian Ceynowa, oprac. i posł. J. Treder, Gdańsk.
Google Scholar

Klemp A., 1994, Protestanci w dobrach prywatnych w Prusach Królewskich od drugiej połowy XVII do drugiej połowy XVIII wieku, Gdańsk.
Google Scholar

Krawiec-Złotkowska K., 2008, Wstęp, [w:] Krawiec-Złotkowska K. (red.), Kalwaria wejherowska. Żywy pomnik kultury barokowej na Pomorzu, Wejherowo, s. 7–11.
Google Scholar

Krawiec-Złotkowska K., 2012, Mityczna wizja kościoła w wielkiej literaturze kaszubskiej, [w:] Krawiec-Złotkowska K. (red.), Rzeczpospolita domów III. Domy Boże, Słupsk, s. 108–128.
Google Scholar

Krawiec-Złotkowska K., 2017a, Opinie uczonych Lwowa, Krakowa, Torunia (?) i Warszawy o poemacie Hieronima Derdowskiego kamieniem węgielnym w emancypacji literatury kaszubskiej, [w:] Chojnowski Z., Rybicka E. (red.), Regionalizm literacki – historia i pamięć, Kraków, s. 538–559.
Google Scholar

Krawiec-Złotkowska K., 2017b, The reception of the first literary texts edited in Kashubian language in the context of the so-called „Kashubian issue”, [w:] Heffner K., Solga B. (red.), Borderlands of Nations, Nations of Borderlands. National, ethnic and religious minorities in the Polish space – selected issues. Region and Regionalism, nr 13, t. 2, Łódź–Opole, s. 91–109.
Google Scholar

Kroczyński H., 1979, Kołobrzeg – zarys dziejów, Poznań.
Google Scholar

Labuda G., 1996, Kaszubi i ich dzieje, Gdańsk.
Google Scholar

Labuda G., 2000, Kaszubi i ich dzieje. Pisma wybrane, Gdańsk.
Google Scholar

Linkner T., 2008, Aleksandra Majkowskiego „Pielgrzymka Wejherowska” z końca wieku XIX, [w:] Krawiec-Złotkowska K. (red.), Kalwaria Wejherowska. Żywy pomnik kultury barokowej na Pomorzu, Wejherowo.
Google Scholar

Mordawski J., 1999, Geografia współczesnych Kaszub, Gdańsk.
Google Scholar

Piskorski J.M., 2002, Pomorze plemienne. Historia – archeologia – językoznawstwo, Poznań.
Google Scholar

Ramułt S., 1893, Wstęp. Kilka słów o Kaszubach i ich mowie, [w:] Ramułt S. (red.), Słownik języka pomorskiego, czyli kaszubskiego, Kraków.
Google Scholar

Samp J., 2007, Oblicza pisarstwa poety z Wiela, [w:] Derdowski H.J., Ó panu Czôrlińsczim, co do Pùcka pò sécё jachôł, oprac. J. Samp, J. Treder, E. Gołąbek, Gdańsk.
Google Scholar

Słomczyński T., 2016, Skąd się wzięli Kaszubi? Rozmowa z prof. Cezarym Obrachtem-Prondzyńskim, „Magazyn Kaszuby”, 30 III, wydanie elektroniczne.
Google Scholar

Szultka Z., 1991, Język polski w Kościele ewangelicko-augsburskim na Pomorzu Zachodnim od XVI do XIX wieku, Wrocław.
Google Scholar

Szultka Z., 1994, Piśmiennictwo polskie i kaszubskie Pomorza Zachodniego od XVI do XIX wieku, Poznań.
Google Scholar

Treder J., 2005, Historia kaszubszczyzny literackiej. Studia, Gdańsk.
Google Scholar

Ustawa z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym, DzU 2005, nr 17, poz. 141.
Google Scholar

Derdowski H., 1880, O panu Czorlińscim co do Pucka po sece jachoł, zełgoł dlo swojech druchow kaszubściech Jarosz Derdowski, Toruń.
Google Scholar

Derdowski H., 1939, Pisma prozą, oprac. A. Bukowski, Kartuzy.
Google Scholar

Gliński H. (red.), 1882, „Gwiazda”. Kalendarz petersburski, premiowy, ilustrowany, literacki, społeczny i informacyjny, na rok zwyczajny 1882, Petersburg.
Google Scholar

Majkowski A., 1966, Życie i przygody Remusa, z gwary kaszubskiej przeł. L. Bądkowski, Gdynia.
Google Scholar

Majkowski A., 1973, Pomorzanie, z rękopisu do druku przygotowała i wstępem opatrzyła D. Majkowska, Gdańsk.
Google Scholar

Majkowski A., 1992, Pielgrzymka Wejherowska, poemat podał do druku i posłowiem opatrzył E. Puzdrowski, Gdynia.
Google Scholar

Gburczyk J., Historia Łeby. Kościół i reformacja: https://historialeby.pl.tl/Ko%26%23347%3Bci%F3%26%23322%3B-i-reformacja.htm (18.11.2017).
Google Scholar

http://odwiedzkaszuby.pl/granice-kaszub-na-przestrzeni-wiekow/ (18.11.2017).
Google Scholar

http://magazynkaszuby.pl/2016/03/skad-sie-wzieli-kaszubi-cezary-obracht-prondzynski/ (18.11.2017).
Google Scholar

Ludność według narodowości, płci oraz miejsca zamieszkania w 2002 r., Główny Urząd Statystyczny, https://stat.gov.pl/spisy-powszechne/narodowe-spisy-powszechne/narodowy-spis-powszechny-2002/wyniki-narodowego-spisu-powszechnego-2002-narodowosci-oraz-jezyka/ (18.11.2017).
Google Scholar

Pobrania

Opublikowane

2018-12-30

Jak cytować

Krawiec-Złotkowska, K. (2018). Znaczenie konfesji katolickiej w utrzymaniu polskości na Kaszubach na przełomie XIX i XX wieku. Studia Z Geografii Politycznej I Historycznej, 7, 207–231. https://doi.org/10.18778/2300-0562.07.08