Filozofia pokoju globalnego. Prawo do interwencji zbrojnej – analiza przypadku
DOI:
https://doi.org/10.18778/1641-4233.27.13Słowa kluczowe:
prawo do interwencji, pokój, filozofia pokoju globalnego, ius contra bellum, Irak, Kosowo, Bartolomé de Las Casas, Juan Ginés de SepúlvedaAbstrakt
Zagadnienie prawa do interwencji zbrojnej ma naturę zagadnienia trudnego, często kontrowersyjnego, zwłaszcza jeśli chodzi o wykazanie, że w wielu przypadkach – jeśli nie całkowicie, to przynajmniej w zasadniczej mierze – prawo to powinno być zarzucone. W prawie międzynarodowym sytuacja taka w pewnym sensie ma miejsce, co więcej, niekiedy wręcz uznaje się, iż w jego obrębie jest uzasadnione mówienie już o obowiązywalności ius contra bellum (prawa przeciwko wojnie). Praktyka wciąż daleka jest jednak od takiego ideału. Zasadniczym celem niniejszego artykułu jest analiza w aspekcie normatywnym zagadnienia prawa do interwencji zbrojnej jako jednego z ważniejszych wątków filozofii pokoju globalnego. W artykule zostały sproblematyzowane (kontr)argumenty stosowane na rzecz prawa do interwencji zbrojnej. Dwa uznane za kluczowe to, po pierwsze, argument z tzw. domniemanego barbarzyństwa i po drugie (kontr)argument ze złożoności i niepowtarzalności każdego przypadku. Artykuł napisany jest głównie z perspektywy filozoficznej i etycznej, jednakże autorka stara się odwoływać w nim również do materiału empirycznego, głównie z zakresu nauk o polityce, ale też do wątków z zakresu prawa międzynarodowego, starając się stworzyć tym samym perspektywę interdyscyplinarną. Wybrane zagadnienie kluczowe stanowi zarazem okazję do tego, by przybliżać i rozwijać na gruncie polskim filozofię pokoju globalnego, co jest również ważnym celem artykułu. Tekst ten pisany jest bowiem w duchu głębokiego przekonania, że pokój globalny jest bodaj najwyższym, tzn. fundamentalnym ideałem dla ludzkości, swoistym Summum Bonum.
Pobrania
Bibliografia
Amnesty International Report 2000 – Yugoslavia, Federal Republic of Yugoslavia, Web. 26.02.2022. https://www.refworld.org/docid/3ae6aa1118.html
Bonar, L. H. „The Las Casas – Sepülveda Controversy: 1550– 1551”. Ex Post Facto X (2001). Web. 1.09.2019. https://history.sfsu.edu/sites/default/files/images/2001_Bonar%20Ludwig%20Hernandez.pdf
Buksiński, T. Współczesne filozofie polityki. Poznań: WUAM, 2006.
Campbell, P. J., MacKinnon, A., Stevens, Ch. R. An Introduction to Global Studies. Oxford: Wiley–Blackwell, 2007.
De Las Casas, B. Brevísima relación de la destrucción de las Indias (1552). Przeł. The Devastation of the Indies: A Brief Account (1974). Web. 26.02.2022. A Brief Account of the Destruction of the Indies (umich.edu)
Cook, S. F., Borah, W. The Native Population of the Americas in 1492. Wyd. drugie, red. William Denevan N. Madison: University of Wisconsis Press, 1992.
Dziekan, M. Historia Iraku. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Dialog, 2002.
Dziekan, M. Irak: religia i polityka. Warszawa: Dom Wydawniczy Elipsa, 2005.
Eisenstadt, S. N. Utopia i nowoczesność. Warszawa: Oficyna Naukowa, 2009.
Goodin, R. E., Pettita, F. Przewodnik po współczesnej filozofii politycznej. Warszawa: Książka i Wiedza, 2002.
Huntington, S. Zderzenie cywilizacji. Warszawa: Wydawnictwo PWN, 2004.
Konflikt w Kosowie, Web. 26.02.2022. http://wyborcza.pl/1,75399,4753234.html
Kumelska, M. Globalne implikacje polityki George’a W. Busha. Warszawa: Dom Wydawniczy Elipsa, 2019.
Kużelewska, E., Stefanowicz, K., red. Wybrane problemy globalnej i regionalnej polityki międzynarodowej. Toruń: Wydawnictwo Marszałek, 2009.
Kwame, A. A. Kosmopolityzm. Etyka w świecie obcych. Warszawa: Prószyński i S-ka, 2008.
Leśniewski, M. Druga wojna w Zatoce Perskiej i amerykańska okupacja Iraku 2003–2006. Red. P. Ostaszewski. Konflikty kolonialne i postkolonialne w Afryce i Azji 1869–2006. Warszawa: Książka i Wiedza, 2006.
Madej, M. „Wojna w Iraku a walka z terroryzmem międzynarodowym – jak kulą w płot?”. Rocznik Strategiczny 2003/2004. Fundacja Studiów Międzynarodowych. Warszawa 2004.
Mały Słownik Języka Polskiego. Red. Elżbieta Sobol. Warszawa: PWN, 1996.
Markowski, A., Pawelec, R. Słownik wyrazów obcych i trudnych. Warszawa: Wilga, 2001.
Marszałek, M. Sojusznicza operacja „Allied Force”. Przebieg – ocena – wnioski. Toruń: DUET, 2009.
Miklaszewska, J., Szczepański, J. red. Filozofia polityczna po roku 1989. Teoria, Historia, Praktyka. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2011.
Morgan, P., Lawton, C., red. Problemy etyczne w tradycjach sześciu religii. Warszawa: PAX, 2007.
Mouffe, Ch. Polityczność. Przewodnik Krytyki Politycznej, przeł. Joanna Erbel. Warszawa: Krytyka Polityczna, 2008.
Norton-Taylor, R., Capella, P. “Bill for Kosovo war goes over £30bn. Special report”. The Guardian. Fri 15 Oct 1999. Web. 26.02.2022. https://www.theguardian.com/world/1999/oct/15/balkans
Pietraś, M., Marzęda, K. red. Późnowestfalski ład międzynarodowy. Lublin: UMCS, 2008.
Szurmiński, Ł. Mechanizmy propagandy. Wizerunek konfliktu kosowskiego w publicystyce. Warszawa: ASPRA–JR, 2008.
Waldenberg, M. Rozbicie Jugosławii: od separacji Słowenii do wojny kosowskiej. Warszawa: Scholar, 2003.
Wallerstein, I. Europejski uniwersalizm. Retoryka władzy. Warszawa: Scholar, 2007.
Wasiński, M. Dopuszczalność użycia siły zbrojnej w prawie międzynarodowym (wykład). Web. 26.02.2022. http://www.grocjusz.edu.pl/Materials/mw_w_pm_2013-8.pdf
Zolo, D. Sprawiedliwość Zwycięzców, Od Norymbergii do Bagdadu, przeł. A. Fligel i F. Boni. Lublin: Academicon, 2016.
Żukowski, S. Kosmopolityzm i postmodernizm a ład światowy. Warszawa: Scholar, 2009.
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.





