Rozumienie srebrnej gospodarki: perspektywa teoretyczna i empiryczna
DOI:
https://doi.org/10.18778/0208-6018.373.04Słowa kluczowe:
starzenie się, srebrna gospodarka, wiek przedemerytalny, seniorzyAbstrakt
Zjawisko starzenia się ludności jest zjawiskiem globalnym, charakteryzującym się złożonymi konsekwencjami społecznymi i gospodarczymi, stwarzającym zarówno wyzwania, jak i możliwości w dziedzinie innowacji i wzrostu gospodarczego. Celem badania jest ocena poziomu świadomości i rozumienia srebrnej gospodarki oraz jej produktów z perspektywy osób w wieku przedemerytalnym i podmiotów srebrnej gospodarki w Polsce. W badaniu tym zastosowano podejście oparte na metodach mieszanych. Faza jakościowa objęła dostawców produktów i usług związanych ze srebrną gospodarką, natomiast faza ilościowa ankietę przeprowadzoną wśród konsumentów i potencjalnych konsumentów takich towarów i usług. W rezultacie zbadano współczesne postrzeganie polskiej srebrnej gospodarki zarówno z perspektywy popytu, jak i podaży.
Wyniki wskazują na niewielką świadomość srebrnej gospodarki i zaangażowanie konsumentów, które wynika przede wszystkim z bieżących potrzeb funkcjonalnych, a nie z długoterminowego planowania. W Polsce zjawisko długoterminowego przygotowywania się do emerytury nie jest powszechne, co można przypisać niestabilności systemowej, ograniczeniom ekonomicznym i ogólnemu brakowi zaufania do instytucji finansowych. Powszechnie uznaje się, że świadomość potrzeb emerytalnych pojawia się zazwyczaj w wieku około 50 lat, jednak tylko niewielka część osób podejmuje proaktywne działania w celu zabezpieczenia przyszłych dochodów. Co więcej, powszechne obawy dotyczące kosztów utrzymania, bezpieczeństwa finansowego i globalnej niestabilności mogą hamować myślenie zorientowane na przyszłość. Wyniki niniejszego badania podkreślają pilną potrzebę kultywowania kultury gotowości, wiedzy finansowej i zapewnienia łatwo dostępnych narzędzi planowania, ułatwiających podejmowanie świadomych decyzji w okresie przejścia do wieku senioralnego.
Pobrania
Bibliografia
69% of Poles Look into the Future with Fear – Report Reveals Pessimism and Growing Concerns About Cost of Living (2024), https://polandinsight.com/69-of-poles-look-into-the-future-with-fear-report-reveals-pessimism-and-growing-concerns-about-cost-of-living-17142/ [accessed: 20.09.2025].
Google Scholar
Abramowska-Kmon A., Antczak R., Chełchowska M., Chłoń-Domińczak A., Kotowska I.E., Oczkowska M., Panek T., Perek-Białas J., Ruzik-Sierdzińska A., Strzelecki P., Wróblewska W., Zwierzchowski J. (2023), Pokolenie 50+ w Polsce i w Europie w przededniu pandemii COVID-19: aktywność, stan zdrowia, warunki pracy, relacje międzypokoleniowe i wykluczenie. Raport podsumowujący wyniki badań 8. rundy badania “SHARE: 50+ w Europie”, Szkoła Głowna Handlowa, Warszawa.
Google Scholar
Abramowska-Kmon A., Antczak R., Kubicki P., Perek-Białas J., Szweda-Lewandowska Z. (2020), Srebrna gospodarka szansą rozwoju krajów Europy Środkowo-Wschodniej. Raport SGH i Forum Ekonomicznego 2020, https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/bitstream/handle/item/258820/perek-bialas_et-al_srebrna_gospodarka_szansa_rozwoju_2020.pdf?sequence=1&isAllowed=y [accessed: 20.09.2025].
Google Scholar
Álvarez-Diez R.C. (2023), The evolution research on Silver Economy: Current researches, trends, and implications for future directions, “Transinformação”, vol. 35, e237325, https://doi.org/10.1590/2318-0889202335e237325
Google Scholar
Bakalarczyk R. (2021), Srebrna gospodarka. W poszukiwaniu odpowiedzi na starzenie się społeczeństwa, https://seniorhub.pl/wp-content/uploads/2021/03/Raport-Silver-Economy-25.03.pdf [accessed: 15.07.2025].
Google Scholar
Bieńkowska B. (2018), Silver Economy – Próba oceny stanu srebrnej gospodarki w Polsce, “Prace Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu”, no. 529, pp. 28–38.
Google Scholar
Business Research Insights (2025), Market Research Report, https://www.businessresearchinsights.com/market-reports/silver-economy-market-119281 [accessed: 15.09.2025].
Google Scholar
Eitner C., Enste P., Naegle G., Leve V. (2011), The discovery and development of the silver market in Germany, [in:] F. Kohlbacher, C. Herstatt (eds.), The silver market phenomenon. Marketing and innovation in the aging society, Springer, Heidelberg, pp. 309–324.
Google Scholar
European Commission (2015), Growing the European Silver Economy, https://ec.europa.eu/research/innovation-union/pdf/active-healthy-ageing/silverco.pdf [accessed: 22.07.2024].
Google Scholar
European Commission (2020), Report on the impact of demographic change, https://commission.europa.eu/document/d1fbb2d5-c966-4252-8d1b-63f7c5a90035_en?prefLang=pl [accessed: 15.09.2025].
Google Scholar
European Commission (2021), Green Paper on Ageing – Fostering solidarity and responsibility between generations (COM(2021) 50 Final), https://commission.europa.eu/system/files/2021-06/green_paper_ageing_2021_en.pdf [accessed: 15.09.2025].
Google Scholar
Gilleard Ch., Higgs P. (2011), Consumption and aging, [in:] R.A. Settersten Jr., J.L. Angel (eds.), Handbook of sociology of aging, Springer, New York, pp. 361–375.
Google Scholar
Global Market Statistics (2025), Silver Economy Market Overview, https://www.globalmarketstatistics.com/market-reports/silver-economy-market-14214 [accessed: 19.10.2025].
Google Scholar
Golinowska S. (2014), Srebrna gospodarka – element strategii rozwoju regionalnego, “Małopolskie Studia Regionalne”, no. 2–3, pp. 17–29.
Google Scholar
High-Level Forum on the Silver Economy (n.d.), https://www.silvereconomyforum.com/ [accessed: 2.10.2025].
Google Scholar
Huertas A., Ortega I. (2018), The silver revolution. Agingnomics: the economic opportunity of an aging economy, Verssus Libros, Vizcaya.
Google Scholar
Huges Ch. (2023), Silver economy. Business models and policies for an aging population, self-published.
Google Scholar
Iwański R. (2024), Growth prospects for the silver economy in the market segment of residential care services provided to dependent elderly people, “Economic and Business Review”, vol. 10(2), pp. 165–186.
Google Scholar
Klimczuk A. (2023), Srebrna gospodarka jako konstruktywna odpowiedź na starzenie się populacji. Perspektywa polityki publicznej, [in:] M. Krawczyk (ed.), Gospodarka i społeczeństwo w trzydziestoleciu 1992–2022. Perspektywa badawcza zespołu Kolegium Ekonomiczno-Społecznego SGH w Warszawie, Oficyna Wydawnicza Szkoły Głównej Handlowej, Warszawa, pp. 369–389, https://philpapers.org/archive/KRAGIS.pdf [accessed: 9.08.2025].
Google Scholar
Kołodziejczyk-Olczak I. (2014), Zarządzanie pracownikami w dojrzałym wieku. Wyzwania i problemy, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.
Google Scholar
Kukulak-Dolata I. (2017), Rola srebrnej gospodarki w warunkach zmian demograficznych w województwie łódzkim, [in:] J. Hrynkiewicz, A. Potrykowska (eds.), Sytuacja demograficzna województwa łódzkiego jako wyzwanie dla polityki społecznej i gospodarczej, Rządowa Rada Ludnościowa, Warszawa, pp. 158–171
Google Scholar
Lipp B., Peine A. (2022), Ageing as a driver of progressive politics? What the European Silver Economy teaches us about the co-constitution of ageing and innovation, “Ageing & Society”, vol. 44(7), pp. 1–13, https://doi.org/10.1017/S0144686X22000903
Google Scholar
Lippert S. (2011), Silver pricing: satisfying needs is not enough – balancing value delivery and value extraction is key, [in:] F. Kohlbacher, C. Herstatt (eds.), The silver market phenomenon. Marketing and innovation in the aging society, Springer, Heidelberg, pp. 161–173.
Google Scholar
MarkWide Research (2025), Silver Economy Market – Size, Share, Trends, Analysis & Forecast 2025–2034, https://markwideresearch.com/silver-economy-market/ [accessed: 15.10.2025].
Google Scholar
Moody H.R. (2010), The new ageing enterprise, [in:] D. Dannefer, Ch. Phillipson (eds.), The Sage handbook of social gerontology, Sage, Los Angeles, pp. 483–494.
Google Scholar
Niemczyk A., Szalonka K., Gardocka-Jałowiec A., Nowak W., Seweryn R., Gródek-Szostak Z., 2024, The silver economy. An ageing society in the European Union, Routledge, London.
Google Scholar
Oxford Economics (2015), The silver economy, http://publications.europa.eu/resource/cellar/2dca9276-3ec5-11e8-b5fe-01aa75ed71a1.0002.01/DOC_1 [accessed: 15.10.2025].
Google Scholar
Pan Y., Sparkes J.R. (2012), Predictors, consequence, and measurement of ethical judgments: Review and meta-analysis, “Journal of Business Research”, vol. 65, pp. 84–91
Google Scholar
Podgórniak-Krzykacz A., Przywojska J., Warwas I. (2019), Silver Economy as a Response to Demographic Challenges in Polish Municipalities and Regions: Realistic Strategy or Utopia?, “Innovation: The European Journal of Social Science Research”, vol. 36(3), pp. 453–480.
Google Scholar
Richert-Kaźmierska A. (2019), Polityka państwa wobec starzenia się ludności w Polsce, CeDeWu, Warszawa.
Google Scholar
Rudnicka M., Surdej A. (2013), Gospodarka senioralna. Nowy sektor gospodarki narodowej w Polsce, Krajowy Instytut Gospodarki Senioralnej, Warszawa.
Google Scholar
Sharma R. (2024), Silver Economy Market. Research Report 2033, https://dataintelo.com/report/global-silver-economy-market [accessed: 2.10.2025].
Google Scholar
Sobolewska-Poniedziałek E. (2017), Miejsce srebrnej gospodarki w regionalnych dokumentach strategicznych, “Społeczeństwo i Ekonomia”, vol. 2(8), pp. 54–70.
Google Scholar
Srebrna gospodarka szansą dla Małopolski. Poradnik (2015), Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego, Kraków.
Google Scholar
Sudbury-Riley L. (2012), A Cross-Cultural Analysis of Pro-Environmental Consumer Behaviour Among Seniors, “Journal of Marketing Management”, https://ssrn.com/abstract=2362794 [accessed: 2.10.2025].
Google Scholar
Sudbury-Riley L., Kohlbacher F. (2016), Ethically minded consumer behavior: Scale review, development, and validation, “Journal of Business Research”, vol. 69(8), pp. 2697–2710, https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2015.11.005
Google Scholar
Szukalski P. (2012), Trzy kolory: srebrny. Co to takiego silver economy?, “Polityka Społeczna”, vol. 5–6, pp. 6–10, https://polityka-spoleczna.ipiss.com.pl/article/01.3001.0013.9287/pl [accessed: 15.10.2025].
Google Scholar
Szukalski P. (2023), Potencjał rozwoju srebrnej gospodarki w Polsce w nadchodzących latach, [in:] W. Koczur (ed.), Ekonomiczne konsekwencje przemian demograficznych, Rządowa Rada Ludnościowa, Warszawa, pp. 115–129, https://kd.stat.gov.pl/images/publikacje/Ekonomiczne%20konsekwencje%20przemian%20demograficznych_.pdf [accessed: 11.08.2025].
Google Scholar
The Silver Economy. An Overview of the European Commission’s Activities (2019), https://silvereconomy forum.eu/wp-content/uploads/2019/07/Silver-Economy-Brochure.pdf [accessed: 7.08.2021].
Google Scholar
Usui Ch. (2011), Japan’s population ageing and silver industries, [in:] F. Kohlbacher, C. Herstatt (eds.), The silver market phenomenon. Marketing and innovation in the aging society, Springer, Heidelberg, pp. 325–337.
Google Scholar
Wassel J.I. (2011), Business and ageing: the boomer effect on consumers and marketing, [in:] R.A. Settersten Jr., J.L. Angel (eds.), Handbook of sociology of aging, Springer, New York, pp. 351–360.
Google Scholar
Wiktorowicz J. (2016), Międzypokoleniowy transfer wiedzy a wydłużanie okresu aktywności zawodowej, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.
Google Scholar
Worthington H., Simmodis P., Farla K., Varnai P. (2018), The silver economy. Final report, https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/a9efa929-3ec7-11e8-b5fe-01aa75ed71a1 [accessed: 5.09.2025].
Google Scholar
Wyszkowska D. (2020), Senior economy in Poland, “Wiadomości Statystyczne”, vol. 5, pp. 9–26, https://ws.stat.gov.pl/WS/2020/5/gus_ws_2020_05_dorota_wyszkowska_senior_economy_in_poland.pdf [accessed: 5.09.2025].
Google Scholar
Wyszkowska D., Artemiuk H., Gabińska M., Jelska M., Kamińska-Gawryluk E., Łapińska R., Piasecki T., Rakowska A., Romańska S., Roszkowska E., Stasieńko E., Wieczorkowski R. (2018), Silver Economy in Poland – State and Measurement Methods, Statistics Poland, Warszawa.
Google Scholar
Związek Banków Polskich (2022), Srebrna gospodarka, Wydawnictwo Centrum Prawa Bankowego i Informacji, Warszawa.
Google Scholar





