Analiza przestrzennego zróżnicowania poziomu rozwoju rolnictwa ekologicznego w gminach województwa łódzkiego

Elżbieta Antczak

doi:10.18778/0208-6018.340.01

Autor

Elżbieta Antczak Uniwersytet Łódzki, Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny, Instytut Gospodarki Przestrzennej, Katedra Ekonometrii Przestrzennej http://orcid.org/0000-0002-9695-6300

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-6018.340.01

Słowa kluczowe:

rolnictwo ekologiczne, gminy województwa łódzkiego, przestrzenno‑czasowa analiza, miernik syntetyczny, zależności przestrzenne

Abstrakt

W artykule przedstawiono wyniki analizy przestrzennego zróżnicowania rozwoju rolnictwa ekologicznego w gminach województwa łódzkiego w latach 2008–2016. Poziom badanego zjawiska określono syntetycznym miernikiem rozwoju, skonstruowanym na podstawie metody unitaryzacji zerowanej. Oceniono również występowanie przestrzennych powiązań międzygminnych z użyciem statystyk Morana I. Zależności te mogą wynikać między innymi z uwarunkowań przyrodniczych, zajmowanej powierzchni obszaru rolniczego, dostępu do dotacji, dopłat czy też podejmowanej współpracy międzyregionalnej. Dane do analizy pozyskano z Głównego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno‑Spożywczych oraz Głównego Urzędu Statystycznego. Skonstruowano 28 wskaźników cząstkowych opisujących ekologiczną uprawę roślin, utrzymanie zwierząt oraz produkcję. Mimo ogromnego potencjału gmin w produkcji i przetwórstwie ekologicznym w regionie ma miejsce duże zróżnicowanie poziomu zjawiska, brakuje również wyraźnych tendencji w rozwoju tego systemu gospodarowania. Potencjalnymi kierunkami rozwoju są: ekologiczna uprawa drzew i krzewów owocowych, produkcja masy zielonej z pastwisk i łąk, uprawa zboża i roślin na paszę, hodowla bydła na mięso i mleko, trzody chlewnej oraz produkcja mięsa. Na podstawie syntetycznej miary rozwoju wskazano gminy wyróżniające się pod względem poziomu analizowanego zjawiska, między innymi Krzyżanów, Grabów, Wielgomłyny, Nieborów. Analizując poziom zmiennej, wykryto również statystycznie istotne zależności przestrzenne. Kluczowymi jednostkami tworzącymi w przestrzeni klastry wysokich wartości zmiennej były gminy: Żarnów, Klonowa, Ładzice, Paradyż, Tuszyn i Dalików.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Bibliografia

Antczak E., (2013), Przestrzenny taksonomiczny miernik rozwoju, „Wiadomości Statystyczne”, nr 7, s. 37–53

Biuro Rolnictwa Ekologicznego i Produktów Regionalnych (2017), Raport o stanie rolnictwa ekologicznego w Polsce w latach 2015–2016, Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno‑Spożywczych, Warszawa.

Głodowska M., Gałązka A. (2017), Wpływ rolnictwa ekologicznego na środowisko w koncepcji rozwoju zrównoważonego, „Wieś i Rolnictwo”, nr 2(175), s. 147–165, http://yadda.icm.edu.pl/yadda/element/bwmeta1.element.ekon‑element–000171486653 [dostęp: 10.08.2018].

Golik D., Żmija D. (2017), Rolnictwo ekologiczne i perspektywy jego rozwoju w Polsce w świetle doświadczeń unijnych, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie”, nr 1(961), s. 117–129, http://dx.doi.org/10.15678/ZNUEK.2017.0961.0108 [dostęp: 10.08.2018].

http://hdr.undp.org/en/content/human‑development‑index‑hdi [dostęp: 10.08.2018].

http://ksng.gugik.gov.pl/mapa_adm.php [dostęp: 7.08.2018].

https://statistics.fibl.org/europe/ [dostęp: 12.07.2018].

https://www.money.pl/pieniadze/nbp/srednie/archiwum/kursy,walut,nbp,20161230.html [dostęp: 12.07.2018].

IMAS (2017), Żywność ekologiczna w Polsce, http://imas.pl/wp‑content/uploads/2017/12/Zywnosc_ekologiczna_w_Polsce_2017_IMAS_International.pdf [dostęp: 12.08.2018].

Jarocka M. (2015), Wybór formuły normalizacyjnej w analizie porównawczej obiektów wielocechowych, „Ekonomia i Zarządzanie”, nr 1, s. 113–126, http://yadda.icm.edu.pl/yadda/element/bwmeta1.element.ekon‑element–000171359915 [dostęp: 12.08.2018]..

Jończyk K. (2014), Rozwój rolnictwa ekologicznego w Polsce, „Zeszyty Naukowe WSEI. Ekonomia”, nr 8(1), s. 129–140.

Kowalska A. (2015), Rolnictwo ekologiczne jako czynnik rozwoju zrównoważonej konsumpcji, „Journal of Agrbusiness and Rural Development”, nr 3, s. 467–476.

Krysicki W. (2004), Rachunek prawdopodobieństwa i statystyka matematyczna w zadaniach, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Kukuła K. (2000), Metoda unitaryzacji zerowanej, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Kukuła K. (2004), Badania operacyjne w przykładach i zadaniach, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Kusideł E., Antczak E. (2014), Wzorzec Rozwoju Mazowsza – etap II, „Trendy Rozwojowe Mazowsza”, nr 13, s. 1–72.

RBWŁ (2017), Regionalna Diagnoza Województwa Łódzkiego z obszaru sektora żywności ekologicznej, http://bruksela.lodzkie.pl/wp‑content/uploads/2017/03/REGIONALNA_DIAGNOZA_OST_5_12.pdf [dostęp: 13.08.2018].

Sejmik Województwa Łódzkiego (2006), Strategia Rozwoju Województwa Łódzkiego na lata 2007–2020, uchwalona uchwałą Nr LI/865/2006 Sejmiku Województwa Łódzkiego z dnia 31 stycznia 2006 r.

Sejmik Województwa Łódzkiego (2013), Regionalna Strategia Innowacji dla Województwa Łódzkiego LORIS 2030, https://rpo.lodzkie.pl/dowiedz‑sie‑wiecej‑o‑programie/zapoznaj‑sie‑z‑prawem‑i-dokumentami/item/194‑regionalna‑strategia‑innowacji‑dla‑wojewodztwa‑lodzkiego‑loris–2030 [dostęp: 12.08.2018].

Suchecki B. (red.) (2010), Ekonometria przestrzenna. Metody i modele analizy danych przestrzennych, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa.

Tobler W. R. (1970), A Continuous Transformation Useful for Districting, „Annals of the New York Academy of Sciences”, nr 219(1), s. 215–220.

WE (2007), RUE, Rozporządzenie Rady WE nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylające rozporządzenie (EWG) nr 2092/9.

Wojewodzic T. (2009), Poziom rozwoju gospodarczego gmin w Karpatach Polskich. Problemy zagospodarowania ziem górskich, Komitet Zagospodarowania Ziem Górskich, Oddział Polskiej Akademii Nauk, Kraków.

Wójcik G. (2012), Znaczenie rolnictwa ekologicznego w Polsce w kontekście przemian planowanych na lata 2011–2014, „Wiadomości Zootechniczne”, nr 4, s. 108–116.

Wójcik M., Traczyk A. (2016), Specjalizacja województwa łódzkiego w produkcji roślinnej i zwierzęcej, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio‑Oeconomica”, nr 26, s. 97–113, http://yadda.icm.edu.pl/yadda/element/bwmeta1.element.ekon‑element–000171468543 [dostęp: 12.08.2018].

Zeliaś A. (2000), Metody statystyczne, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa.

Zuba‑Ciszewska M., Zuba J. (2016), Miejsce ekologicznej produkcji rolniczej w polskim rolnictwie, „Roczniki Naukowe”, t. XVIII, z. 3, s. 411–418.