Rozumienie srebrnej gospodarki: perspektywa teoretyczna i empiryczna

Autor

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-6018.373.04

Słowa kluczowe:

starzenie się, srebrna gospodarka, wiek przedemerytalny, seniorzy

Abstrakt

Zjawisko starzenia się ludności jest zjawiskiem globalnym, charakteryzującym się złożonymi konsekwencjami społecznymi i gospodarczymi, stwarzającym zarówno wyzwania, jak i możliwości w dziedzinie innowacji i wzrostu gospodarczego. Celem badania jest ocena poziomu świadomości i rozumienia srebrnej gospodarki oraz jej produktów z perspektywy osób w wieku przedemerytalnym i podmiotów srebrnej gospodarki w Polsce. W badaniu tym zastosowano podejście oparte na metodach mieszanych. Faza jakościowa objęła dostawców produktów i usług związanych ze srebrną gospodarką, natomiast faza ilościowa ankietę przeprowadzoną wśród konsumentów i potencjalnych konsumentów takich towarów i usług. W rezultacie zbadano współczesne postrzeganie polskiej srebrnej gospodarki zarówno z perspektywy popytu, jak i podaży.

Wyniki wskazują na niewielką świadomość srebrnej gospodarki i zaangażowanie konsumentów, które wynika przede wszystkim z bieżących potrzeb funkcjonalnych, a nie z długoterminowego planowania. W Polsce zjawisko długoterminowego przygotowywania się do emerytury nie jest powszechne, co można przypisać niestabilności systemowej, ograniczeniom ekonomicznym i ogólnemu brakowi zaufania do instytucji finansowych. Powszechnie uznaje się, że świadomość potrzeb emerytalnych pojawia się zazwyczaj w wieku około 50 lat, jednak tylko niewielka część osób podejmuje proaktywne działania w celu zabezpieczenia przyszłych dochodów. Co więcej, powszechne obawy dotyczące kosztów utrzymania, bezpieczeństwa finansowego i globalnej niestabilności mogą hamować myślenie zorientowane na przyszłość. Wyniki niniejszego badania podkreślają pilną potrzebę kultywowania kultury gotowości, wiedzy finansowej i zapewnienia łatwo dostępnych narzędzi planowania, ułatwiających podejmowanie świadomych decyzji w okresie przejścia do wieku senioralnego.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Bibliografia

69% of Poles Look into the Future with Fear – Report Reveals Pessimism and Growing Concerns About Cost of Living (2024), https://polandinsight.com/69-of-poles-look-into-the-future-with-fear-report-reveals-pessimism-and-growing-concerns-about-cost-of-living-17142/ [accessed: 20.09.2025].

Abramowska-Kmon A., Antczak R., Chełchowska M., Chłoń-Domińczak A., Kotowska I.E., Oczkowska M., Panek T., Perek-Białas J., Ruzik-Sierdzińska A., Strzelecki P., Wróblewska W., Zwierzchowski J. (2023), Pokolenie 50+ w Polsce i w Europie w przededniu pandemii COVID-19: aktywność, stan zdrowia, warunki pracy, relacje międzypokoleniowe i wykluczenie. Raport podsumowujący wyniki badań 8. rundy badania “SHARE: 50+ w Europie”, Szkoła Głowna Handlowa, Warszawa.

Abramowska-Kmon A., Antczak R., Kubicki P., Perek-Białas J., Szweda-Lewandowska Z. (2020), Srebrna gospodarka szansą rozwoju krajów Europy Środkowo-Wschodniej. Raport SGH i Forum Ekonomicznego 2020, https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/bitstream/handle/item/258820/perek-bialas_et-al_srebrna_gospodarka_szansa_rozwoju_2020.pdf?sequence=1&isAllowed=y [accessed: 20.09.2025].

Álvarez-Diez R.C. (2023), The evolution research on Silver Economy: Current researches, trends, and implications for future directions, “Transinformação”, vol. 35, e237325, https://doi.org/10.1590/2318-0889202335e237325

Bakalarczyk R. (2021), Srebrna gospodarka. W poszukiwaniu odpowiedzi na starzenie się społeczeństwa, https://seniorhub.pl/wp-content/uploads/2021/03/Raport-Silver-Economy-25.03.pdf [accessed: 15.07.2025].

Bieńkowska B. (2018), Silver Economy – Próba oceny stanu srebrnej gospodarki w Polsce, “Prace Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu”, no. 529, pp. 28–38.

Business Research Insights (2025), Market Research Report, https://www.businessresearchinsights.com/market-reports/silver-economy-market-119281 [accessed: 15.09.2025].

Eitner C., Enste P., Naegle G., Leve V. (2011), The discovery and development of the silver market in Germany, [in:] F. Kohlbacher, C. Herstatt (eds.), The silver market phenomenon. Marketing and innovation in the aging society, Springer, Heidelberg, pp. 309–324.

European Commission (2015), Growing the European Silver Economy, https://ec.europa.eu/research/innovation-union/pdf/active-healthy-ageing/silverco.pdf [accessed: 22.07.2024].

European Commission (2020), Report on the impact of demographic change, https://commission.europa.eu/document/d1fbb2d5-c966-4252-8d1b-63f7c5a90035_en?prefLang=pl [accessed: 15.09.2025].

European Commission (2021), Green Paper on Ageing – Fostering solidarity and responsibility between generations (COM(2021) 50 Final), https://commission.europa.eu/system/files/2021-06/green_paper_ageing_2021_en.pdf [accessed: 15.09.2025].

Gilleard Ch., Higgs P. (2011), Consumption and aging, [in:] R.A. Settersten Jr., J.L. Angel (eds.), Handbook of sociology of aging, Springer, New York, pp. 361–375.

Global Market Statistics (2025), Silver Economy Market Overview, https://www.globalmarketstatistics.com/market-reports/silver-economy-market-14214 [accessed: 19.10.2025].

Golinowska S. (2014), Srebrna gospodarka – element strategii rozwoju regionalnego, “Małopolskie Studia Regionalne”, no. 2–3, pp. 17–29.

High-Level Forum on the Silver Economy (n.d.), https://www.silvereconomyforum.com/ [accessed: 2.10.2025].

Huertas A., Ortega I. (2018), The silver revolution. Agingnomics: the economic opportunity of an aging economy, Verssus Libros, Vizcaya.

Huges Ch. (2023), Silver economy. Business models and policies for an aging population, self-published.

Iwański R. (2024), Growth prospects for the silver economy in the market segment of residential care services provided to dependent elderly people, “Economic and Business Review”, vol. 10(2), pp. 165–186.

Klimczuk A. (2023), Srebrna gospodarka jako konstruktywna odpowiedź na starzenie się populacji. Perspektywa polityki publicznej, [in:] M. Krawczyk (ed.), Gospodarka i społeczeństwo w trzydziestoleciu 1992–2022. Perspektywa badawcza zespołu Kolegium Ekonomiczno-Społecznego SGH w Warszawie, Oficyna Wydawnicza Szkoły Głównej Handlowej, Warszawa, pp. 369–389, https://philpapers.org/archive/KRAGIS.pdf [accessed: 9.08.2025].

Kołodziejczyk-Olczak I. (2014), Zarządzanie pracownikami w dojrzałym wieku. Wyzwania i problemy, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.

Kukulak-Dolata I. (2017), Rola srebrnej gospodarki w warunkach zmian demograficznych w województwie łódzkim, [in:] J. Hrynkiewicz, A. Potrykowska (eds.), Sytuacja demograficzna województwa łódzkiego jako wyzwanie dla polityki społecznej i gospodarczej, Rządowa Rada Ludnościowa, Warszawa, pp. 158–171

Lipp B., Peine A. (2022), Ageing as a driver of progressive politics? What the European Silver Economy teaches us about the co-constitution of ageing and innovation, “Ageing & Society”, vol. 44(7), pp. 1–13, https://doi.org/10.1017/S0144686X22000903

Lippert S. (2011), Silver pricing: satisfying needs is not enough – balancing value delivery and value extraction is key, [in:] F. Kohlbacher, C. Herstatt (eds.), The silver market phenomenon. Marketing and innovation in the aging society, Springer, Heidelberg, pp. 161–173.

MarkWide Research (2025), Silver Economy Market – Size, Share, Trends, Analysis & Forecast 2025–2034, https://markwideresearch.com/silver-economy-market/ [accessed: 15.10.2025].

Moody H.R. (2010), The new ageing enterprise, [in:] D. Dannefer, Ch. Phillipson (eds.), The Sage handbook of social gerontology, Sage, Los Angeles, pp. 483–494.

Niemczyk A., Szalonka K., Gardocka-Jałowiec A., Nowak W., Seweryn R., Gródek-Szostak Z., 2024, The silver economy. An ageing society in the European Union, Routledge, London.

Oxford Economics (2015), The silver economy, http://publications.europa.eu/resource/cellar/2dca9276-3ec5-11e8-b5fe-01aa75ed71a1.0002.01/DOC_1 [accessed: 15.10.2025].

Pan Y., Sparkes J.R. (2012), Predictors, consequence, and measurement of ethical judgments: Review and meta-analysis, “Journal of Business Research”, vol. 65, pp. 84–91

Podgórniak-Krzykacz A., Przywojska J., Warwas I. (2019), Silver Economy as a Response to Demographic Challenges in Polish Municipalities and Regions: Realistic Strategy or Utopia?, “Innovation: The European Journal of Social Science Research”, vol. 36(3), pp. 453–480.

Richert-Kaźmierska A. (2019), Polityka państwa wobec starzenia się ludności w Polsce, CeDeWu, Warszawa.

Rudnicka M., Surdej A. (2013), Gospodarka senioralna. Nowy sektor gospodarki narodowej w Polsce, Krajowy Instytut Gospodarki Senioralnej, Warszawa.

Sharma R. (2024), Silver Economy Market. Research Report 2033, https://dataintelo.com/report/global-silver-economy-market [accessed: 2.10.2025].

Sobolewska-Poniedziałek E. (2017), Miejsce srebrnej gospodarki w regionalnych dokumentach strategicznych, “Społeczeństwo i Ekonomia”, vol. 2(8), pp. 54–70.

Srebrna gospodarka szansą dla Małopolski. Poradnik (2015), Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego, Kraków.

Sudbury-Riley L. (2012), A Cross-Cultural Analysis of Pro-Environmental Consumer Behaviour Among Seniors, “Journal of Marketing Management”, https://ssrn.com/abstract=2362794 [accessed: 2.10.2025].

Sudbury-Riley L., Kohlbacher F. (2016), Ethically minded consumer behavior: Scale review, development, and validation, “Journal of Business Research”, vol. 69(8), pp. 2697–2710, https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2015.11.005

Szukalski P. (2012), Trzy kolory: srebrny. Co to takiego silver economy?, “Polityka Społeczna”, vol. 5–6, pp. 6–10, https://polityka-spoleczna.ipiss.com.pl/article/01.3001.0013.9287/pl [accessed: 15.10.2025].

Szukalski P. (2023), Potencjał rozwoju srebrnej gospodarki w Polsce w nadchodzących latach, [in:] W. Koczur (ed.), Ekonomiczne konsekwencje przemian demograficznych, Rządowa Rada Ludnościowa, Warszawa, pp. 115–129, https://kd.stat.gov.pl/images/publikacje/Ekonomiczne%20konsekwencje%20przemian%20demograficznych_.pdf [accessed: 11.08.2025].

The Silver Economy. An Overview of the European Commission’s Activities (2019), https://silvereconomy forum.eu/wp-content/uploads/2019/07/Silver-Economy-Brochure.pdf [accessed: 7.08.2021].

Usui Ch. (2011), Japan’s population ageing and silver industries, [in:] F. Kohlbacher, C. Herstatt (eds.), The silver market phenomenon. Marketing and innovation in the aging society, Springer, Heidelberg, pp. 325–337.

Wassel J.I. (2011), Business and ageing: the boomer effect on consumers and marketing, [in:] R.A. Settersten Jr., J.L. Angel (eds.), Handbook of sociology of aging, Springer, New York, pp. 351–360.

Wiktorowicz J. (2016), Międzypokoleniowy transfer wiedzy a wydłużanie okresu aktywności zawodowej, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.

Worthington H., Simmodis P., Farla K., Varnai P. (2018), The silver economy. Final report, https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/a9efa929-3ec7-11e8-b5fe-01aa75ed71a1 [accessed: 5.09.2025].

Wyszkowska D. (2020), Senior economy in Poland, “Wiadomości Statystyczne”, vol. 5, pp. 9–26, https://ws.stat.gov.pl/WS/2020/5/gus_ws_2020_05_dorota_wyszkowska_senior_economy_in_poland.pdf [accessed: 5.09.2025].

Wyszkowska D., Artemiuk H., Gabińska M., Jelska M., Kamińska-Gawryluk E., Łapińska R., Piasecki T., Rakowska A., Romańska S., Roszkowska E., Stasieńko E., Wieczorkowski R. (2018), Silver Economy in Poland – State and Measurement Methods, Statistics Poland, Warszawa.

Związek Banków Polskich (2022), Srebrna gospodarka, Wydawnictwo Centrum Prawa Bankowego i Informacji, Warszawa.

Opublikowane

2025-12-31

Numer

Dział

Artykuł

Jak cytować

Szukalski, Piotr, Justyna Wiktorowicz, and Izabela Warwas. 2025. “Rozumienie Srebrnej Gospodarki: Perspektywa Teoretyczna I Empiryczna”. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Oeconomica 4 (373): 47-64. https://doi.org/10.18778/0208-6018.373.04.