Cieszyn-Czeski Cieszyn - wybrane aspekty funkcjonowania miasta podzielonego na granicy polsko-czeskiej w kontekście transgranicznej mobilności mieszkańców

Sylwia Dołzbłasz

doi:10.18778/2300-0562.04.08

Autor

Sylwia Dołzbłasz Zakład Zagospodarowania Przestrzennego, Instytut Geografii i Rozwoju Regionalnego, Uniwersytet Wrocławski, 50-138 Wrocław, ul. Kuźnicza 49-55

DOI:

https://doi.org/10.18778/2300-0562.04.08

Słowa kluczowe:

miasta podzielone, miasta graniczne, granica polsko-czeska, relacje transgraniczne, transgraniczna turystyka zakupowa

Abstrakt

Głównym celem artykułu jest analiza otwartości transgranicznej firm usługowych działających w mieście podzielonym Cieszyn-Czeski Cieszyn i powiązań między mieszkańcami obu miast. Elementy podlegające badaniu stanowią jedynie fragment całokształtu relacji transgranicznych, na które składa się cały kompleks relacji w sferze politycznej czy też gospodarczej. Jednakże kwestia otwartości firm na klientów z drugiej strony granicy oraz motywacje i częstość przekraczania granicy przez mieszkańców, a także percepcja sąsiadów stanowią istotny aspekt praktyk transgranicznych. Ich analiza pozwala na identyfikację charakteru powiązań transgranicznych o wymiarze lokalnym z punktu widzenia codziennego życia mieszkańców miasta podzielonego granicą państwową. Analiza przestrzeni instytucjonalnej pozwala uchwycić kształtowanie się procesów oddolnych, które są w znacznej mierze niezależne od inicjatyw podejmowanych przez władze lokalne.

Bibliografia

Ackleson J., 2005, Constructing security on the U.S.-Mexico border, „Political Geography”, 24, s. 165–184. DOI: https://doi.org/10.1016/j.polgeo.2004.09.017

Agnew J., 2008, Borders on the mind: reframing border thinking, „Ethics and Global Politics”, 1 (4), s. 175–191. DOI: https://doi.org/10.3402/egp.v1i4.1892

Arreola D., 1996, Border-city idee fix, „Geographical Review”, 86 (3), s. 356–369. DOI: https://doi.org/10.2307/215499

Brunet-Jailly E., 2011, Special section: borders, borderlands and theory: an introduction, „Geopolitics”, 16, s. 1–6. DOI: https://doi.org/10.1080/14650045.2010.493765

Buttin F., 2006, The Polish-Czechoslovak conflict over Teschen Silesia (1918–1920): a case study, „Perspectives”, 25, s. 63–78.

Bygvrå S., Westlund H., 2004, Shopping behaviour in the Øresund Region before and after the establishment of the fixed link between Denmark and Sweden, „GeoJournal”, 61, s. 41–52. DOI: https://doi.org/10.1007/s10708-005-0876-6

Dołzbłasz S., 2013, Cross-border co-operation in the euroregions at the Polish-Czech and Polish-Slovak borders, „European Countryside”, 5 (2), s. 102–114. DOI: https://doi.org/10.2478/euco-2013-0007

Dołzbłasz S., Raczyk A., 2012, Transborder openness of companies in a divided city. Zgorzelec/Görlitz case study, „Tijdschrift voor economische en sociale geografie”, 103 (3), s. 347–361. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1467-9663.2011.00688.x

First Espon Synthesis Report, 2013, New Evidence on Smart, Sustainable and Inclusive Territories, European Union.

Gerber J., Lara F., de la Parra C., 2010, Re-imagining the U.S.-Mexico border: Policies towards a more competitive and sustainable transborder region, „Global Economy Journal”, 10 (4), s. 1–17. DOI: https://doi.org/10.2202/1524-5861.1681

Houtum H. van, 1999, Internationalisation and mental borders, „Tijdschrift voor Economische en Sociale Geografie”, 90, s. 329–335. DOI: https://doi.org/10.1111/1467-9663.00074

Jańczak J., 2009, Conflict and cooperation in divided cities, Thematicon, 14, Berlin.

Jańczak J., 2013, Border twin towns in Europe. Cross-border cooperation at a local level, Berlin.

Knippschild R., 2011, Cross-border spatial planning: understanding, designing and managing cooperation processes in the German-Polish-Czech borderland, „European Planning Studies”, 19 (4), s. 629–645. DOI: https://doi.org/10.1080/09654313.2011.548464

Krätke S., Borst R., 2007, EU Eastern enlargement and the configuration of German-Polish inter-firm linkages, „Tijdschrift voor Economische en Sociale Geografie”, 98, s. 621–640. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1467-9663.2007.00429.x

Kulczyńska K., 2010, The Gubin-Guben transborder urban complex as an arena of consumer behaviour, „Bulletin of Geography Socio-economic Series”, 14, s. 79–89. DOI: https://doi.org/10.2478/v10089-010-0016-z

Kulczyńska K., Matykowski R., 2008, Struktura przestrzenno-handlowa przygranicznego zespołu miejskiego Česky Těšin-Cieszyn, „Dokumentacja Geograficzna”, 36, s. 202–207.

Kulczyńska K., Matykowski R., 2011, Images of the urban spaces of Cieszyn, „Bulletin of Geography Socio-economic Series”, 15, s. 83–94. DOI: https://doi.org/10.2478/v10089-011-0006-9

Kurkowiak B., 2013, Comparative price levels for food, beverages and tobacco, Statistics in focus. Economy and Finance, no 15, Eurostat.

Leimgruber W., 2005, Boundaries and transborder relations, or the hole in the prison wall: On the necessity of superfluous limits and boundaries, „GeoJournal”, 64, s. 239–248. DOI: https://doi.org/10.1007/s10708-006-7185-6

Lundén T., 2004, On the boundary. About humans at the end of territory, Huddinge.

Newman D., 2006, The lines that continue to separate us: borders in our borderless’ World, „Progress in Human Geography”, 30 (2), s. 143–161. DOI: https://doi.org/10.1191/0309132506ph599xx

Newman D., 2010, Territory, compartments and borders: Avoiding the trap of the territorial trap, „Geopolitics”, 15 (4), s. 773–778. DOI: https://doi.org/10.1080/14650041003717541

O’Dowd L., 2010, From a ‘borderless world’ to a ‘world of borders’: bringing history back in, „Environment and Planning D: Society and Space”, 28 (6), s. 1031–1050. DOI: https://doi.org/10.1068/d2009

Paasi A., 2011, Border theory: an unattainable dream or a realistic aim for border scholars?, [w:] Wastl-Walter D. (red.), A research companion to border studies, Aldershot, s. 11–31.

Pokluda F., 2005, Orlicko: a rural microregion on the Czech-Polish state border, „Europa XXI”, 13, s. 173–184.

Reitel B., 2006, Governance in cross-border agglomerations in Europe – the examples of Basel and Strasbourg, „Europa Regional”, 14 (1), s. 9–21.

Reitel B., 2013, Border temporality and space integration in the European transborder agglomeration of Basel, „Journal of Borderlands Studies”, 28 (2), s. 239–256. DOI: https://doi.org/10.1080/08865655.2013.854657

Rippl S. i in., 2010, Crossing the frontier: transnational social integration in the EU's border regions, „International Journal of Comparative Sociology”, 51 (1–2), s. 5–31. DOI: https://doi.org/10.1177/0020715209347065

Siwek T., 2008, Nazwiska jako indykator pochodzenia ludności miasta Český Těšín, „Dokumentacja Geograficzna”, 36, s. 196–201.

Sohn C., 2013, The border as a resource in the global urban space: a contribution to the cross-border metropolis hypothesis, „International Journal of Urban and Regional Research”, DOI:10.1111/1468-2427.12071. DOI: https://doi.org/10.1111/1468-2427.12071

Sohn C., Lara-Valencia F., 2013, Borders and cities: perspectives from North America and Europe, „Journal of Borderlands Studies”, 28 (2), s. 181–190. DOI: https://doi.org/10.1080/08865655.2013.854662

Spierings B., van der Velde M., 2008, Shopping, borders and unfamiliarity: consumer mobility in Europe, „Tijdschrift voor Economische en Sociale Geografie”, 99, s. 497–505. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1467-9663.2008.00484.x

Topaloglou L. i in., 2005, A border regions typology in the enlarged European Union, „Journal of Borderlands Studies”, 20 (2), s. 67–89. DOI: https://doi.org/10.1080/08865655.2005.9695644

Vaishar A. i in., 2013, Contemporary development of peripheral parts of the Czech-Polish borderland: case study of the Javorník area, „Geographia Polonica”, 86 (3), s. 237–253. DOI: https://doi.org/10.7163/GPol.2013.21

Velde M. van der, Sperings B., 2010, Consumer mobility and the communication of difference: reflecting on cross-border shopping practices and experience in the Dutch-German borderland, „Journal of Borderlands Studies”, 25, s. 191–205. DOI: https://doi.org/10.1080/08865655.2010.9695781

Więckowski M., 2013, Eco-frontier in the mountainous borderlands of Central Europe. The case of Polish border parks, „Journal of Alpine Research”, 101 (2), DOI: 10.4000/rga.2107. DOI: https://doi.org/10.4000/rga.2107

Zenderowski R., 2002a, Stosunki między mieszkańcami miast podzielonych granicą państwową na przykładzie Cieszyna i Czeskiego Cieszyna (Český Těšín), „Studia Regionalne i Lokalne”, 1 (8), s. 49–78.

Zenderowski R., 2002b, Cieszyn jako miasto podzielone granicą państwową. Przyczyny i konsekwencje podziału z 1920 r., „Sacculum Christianum”, 9 (1), s. 107–126.