Koncepcje granic państwa polskiego u progu odzyskania niepodległości
DOI:
https://doi.org/10.18778/2300-0562.04.01Słowa kluczowe:
terytorium Polski, granice Polski, polskie koncepcje graniczneAbstrakt
W artykule przedstawiono koncepcje i wizje badaczy polskich działających w XIX i na początku XX w. Dotyczyły one rozległości terytorialnej odrodzonego w przyszłości państwa polskiego. Nawiązywały początkowo do granic historycznej Rzeczypospolitej. W późniejszym czasie uwzględniały również kryteria etniczne i strategiczne. Zaprezentowano na kolejnych mapach koncepcje Oskara Żebrowskiego, Stanisława Tomaszewskiego, Aleksandra Janowskiego, Czesława Jankowskiego, Włodzimierza Wakara, Wiktora Skargi-Dobrowolskiego, Józefa Jaskólskiego. Ostatnie dwa omówione programy terytorialne miały już charakter oficjalnych dokumentów. Pierwszy z nich był opracowany w Lozannie przez Komitet Narodowy Polski, ostatni zaś osobiście był przygotowany przez Romana Dmowskiego, ale reprezentował oficjalne stanowisko Rządu Polskiego.
Bibliografia
Dmowski R., 2014, Polityka polska i odbudowanie państwa, [w:] Wybór pism, t. 1, Poznań, s. 141–754.
Eberhardt P., 1999, Zasięg terytorialny Polski w koncepcjach badaczy polskich (1864– 1921), „Przegląd Geograficzny”, 71 (1–2), s. 3–25.
Eberhardt P., 2004, Polska i jej granice. Z historii polskiej geografii politycznej, Lublin.
Jankowski C., 1914, Polska etnograficzna, Warszawa.
Janowski A., 1913, Ziemia rodzinna, Warszawa.
Jaskólski J., 1919, Granice Polski, Lwów.
Kawalec K., 1996, Roman Dmowski, Warszawa.
Kozicki S., 1921, Sprawa granic Polski na konferencji pokojowej w Paryżu 1919 r., Warszawa.
Kulak T., 1994, Jan Ludwik Popławski. Biografia polityczna, Wrocław–Warszawa–Kraków.
Leczyk M., 1966, Komitet Narodowy Polski a ententa i Stany Zjednoczone, Warszawa.
Pajewski J., 1970, Wokół sprawy polskiej. Paryż – Lozanna – Londyn 1914–1918, Poznań.
Pobóg-Malinowski W., 1953, Najnowsza historia polityczna Polski, t. 2, Londyn.
Romer E., 1989, Pamiętnik paryski 1918–1919, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk.
Romer E., 1912, Przyrodzone podstawy Polski historycznej, Lwów.
Skarga-Dobrowolski W., 1918, Mapa zjednoczonej Polski, Lublin.
Sykulski L., 2010, Oskar Żebrowski – prekursor geopolityki polskiej, „Przegląd Geopolityczny”, 2, s. 169–174.
Wakar W., 1917, Program terytorialny, „Polska. Pismo poświęcone zagadnieniom ideologii patriotycznej”, 2, s. 6–16; 4, s. 14–16; 5, s. 15–16.
Wakar W., 1917–1918, Rozwój terytorialny narodowości polskiej, t. 1–3, Warszawa–Kielce.
Wapiński R., 1994, Polska i małe ojczyzny Polaków, Wrocław–Warszawa–Kraków.
Wysłouch B., 1886, Szkice programowe, „Przegląd Społeczny”, 6, s. 395–493.
Zamoyski J., 1984, Powrót Polski na mapę Europy. Polski Komitet Narodowy w Paryżu 1914–1919, Londyn.
Żebrowski O., 1847, Ogólny zarys przyczyn wzrostu i upadku dawnego państwa polskiego, Paryż.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
