Rozwój regionalny i epidemiologia chorób cywilizacyjnych w regionach UE
DOI:
https://doi.org/10.18778/0208-6018.331.02Słowa kluczowe:
choroby cywilizacyjne, zdrowie, rozwój ekonomiczno‑społeczny, analiza przestrzennaAbstrakt
Choroby cywilizacyjne z definicji charakteryzują się większą zachorowalnością i/lub umieralnością w krajach wysoko rozwiniętych niż w tych mniej rozwiniętych. Dlatego można spotkać się z hipotezą, że to rozwój cywilizacji (bezpośrednio lub pośrednio, przez zmiany w diecie, stylu życia, aktywności fizycznej, stres itp.) stymuluje zachorowalność na pewne choroby (nowotwór, choroby układu krążenia i oddechowego, cukrzyca, choroby psychiczne). Z drugiej strony zasoby finansowe, wykwalifikowany personel medyczny, zastosowanie nowoczesnych rozwiązań technologicznych w krajach bogatszych powinny znaleźć odzwierciedlenie w efektywniejszej prewencji, diagnostyce i leczeniu tych chorób. Unia Europejska – jako całość, jak również poszczególne państwa członkowskie i regiony – uznawana jest za obszar wysoko rozwinięty gospodarczo i społecznie. Czy oznacza to zatem, że jest ona jednorodna pod względem epidemiologii chorób cywilizacyjnych? Czy stosunkowo małe różnice w poziomie ekonomicznego rozwoju regionalnego (w porównaniu z nierównościami światowymi) stanowią istotną determinantę przestrzennego rozkładu chorób cywilizacyjnych? W celu zbadania potencjalnych dyspersji w epidemiologii prawdopodobnych chorób cywilizacyjnych i ich związku z rozwojem regionalnym zastosowano narzędzia statystyki przestrzennej. Badanie obejmuje 261 regionów NUTS 2 UE w latach 2003–2010. Niniejsza analiza może dostarczyć odpowiedzi na pytanie, czy choroby cywilizacyjne istnieją i jaki jest rozkład ich zachorowalności.
Pobrania
Bibliografia
Anselin L. (1988), Spatial Econometrics: Methods and Models, Kluwer Academic Publications, Dordrecht.
Aue W. (2009), Człowiek w środowisku: podręcznik. Cz. 1, WSiP, Warszawa.
Beaglehole R., Bonita R., Kjellstrom T. (1993), Podstawy epidemiologii, trans. N. Szeszeni-Dąbrowska, Instytut Medycyny Pracy, Łódź.
Cliff A., Ord J.K. (1981), Spatial Processes: Models and Applications, Pion, London.
Eurostat Glossary: Standardised death rate, http://ec.europa.eu/eurostat/statistics‑explained/index.php/Glossary:Standardised_death_rate_(SDR) [accessed: 25.06.2016].
Eurostat: Products manuals and guidelines, http://ec.europa.eu/eurostat/en/web/products‑manuals‑and‑guidelines/‑/KS‑RA–13–028 [accessed: 25.06.2016].
Kotarski H. (2013), Kapitał ludzki i kapitał społeczny a rozwój województwa podkarpackiego, Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, Rzeszów.
Link K. (2007), Understanding New, Resurgent, and Resistant Diseases: How Man and Globalization Create and Spread Illness, Greenwood Publishing Group, Westport.
Moran P. (1950), Notes on Continuous Stochastic Phenomena, “Biometrika”, no. 37, pp. 17–23.
Porta M. (2008), A Dictionary of Epidemiology, Oxford University Press, Oxford.
Report of Eurostat’s task force: Revision of the European Standard Population 2013, http://ec.europa.eu/eurostat/documents/3859598/5926869/KS‑RA–13–028‑EN.PDF/e713fa79–1add–44e8‑b23d–5e8fa09b3f8f [accessed: 25.06.2016].
Schneider D., Lilienfeld D.E. (2011), Public Health: The Development of a Discipline, Twentieth-Century Challenges, Rutgers University Press, London.
Suchecki B. (ed.) (2010), Ekonometria przestrzenna, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa.
Winkleby M.A., Jatulis D.E., Frank E., Fortmann S.P. (1992), Socioeconomic status and health: how education, income, and occupation contribute to risk factors for cardiovascular disease, “American Journal of Public Health”, vol. 82, no. 6, pp. 816–820.
WHO Report: A Global Brief on Hypertension: Silent Killer, Global Public Health Crisis (2013), http://chronicconditions.thehealthwell.info/search‑results/global‑brief‑hypertension‑silent‑killer‑global‑public‑health‑crisis [accessed: 5.02.2017].
WHO Report: ATLAS on Substance Use (2010), Chapter 1. Psychoactive substance use: epidemiology and burden of disease, http://www.who.int/substance_abuse/publications/treatment/en/ [accessed: 25.06.2016].
WHO Report: Global Report on Urban Health (2016), http://www.who.int/kobe_centre/publications/urban‑global‑report/en/ [accessed: 25.06.2016].
WHO Report: Global status report on noncommunicable diseases 2010 (2011), http://www.who.int/nmh/publications/ncd_report2010/en/ [accessed: 25.06.2016].





