Zastosowanie analizy asocjacji w wykrywaniu zmów w przetargach publicznych

Abstrakt

Celem niniejszego artykułu jest zbadanie warunków niezbędnych do zastosowania analizy asocjacji w wykrywaniu zmów zawieranych przez wykonawców zamówień publicznych. Koncentruje się ono na określeniu wartości parametrów zaufania (confidence) oraz podniesienia (lift), charakteryzujących reguły asocjacyjne właściwe dla zachowania się uczestników zmowy przetargowej. Aktualnie prowadzone na świecie badania ukierunkowane są na opracowanie względnie łatwych w użyciu narzędzi, pozwalających na skuteczne ujawnianie przypadków karteli przetargowych. Podejmowane dotychczas próby ich opracowania skupiały się na analizie cen (rozkład, wariancja, rozstęp) oraz klasyfikatorach pozwalających na wykrycie wykonawców, których zachowanie w procedurze przetargowej odbiega od powszechnie obserwowanego. Analiza prezentowana w niniejszym artykule wpisuje się w ten kierunek badań. Do głównych wniosków z przeprowadzonej analizy zalicza się: potwierdzenie możliwości zastosowania analizy asocjacji do wykrywania zmów przetargowych oraz określenie wartości miar zaufania i podniesienia do identyfikacji podmiotów działających w sposób typowy dla karteli. Zaproponowana metoda może zostać zastosowana przez organy ochrony prawa, zamawiających oraz konkurentów, w celu wyeliminowania lub przynajmniej ograniczenia skali występowania porozumień przetargowych. Główną, zidentyfikowaną wadą proponowanej metody jest brak możliwości zastosowania do karteli realizujących strategię unikania konkurencji. Planowane jest prowadzenie badań ukierunkowanych na rozwinięcie użyteczności proponowanej metody na wszystkie strategie możliwe do zastosowania przez uczestników zmowy.