Zrównoważenie sektora finansów publicznych w Polsce w kontekście wskaźników stabilności fiskalnej

Tomasz Uryszek

doi:10.18778/0208-6018.341.01

Autor

Tomasz Uryszek Uniwersytet Łódzki, Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny, Instytut Finansów, Katedra Bankowości http://orcid.org/0000-0003-4892-3747

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-6018.341.01

Słowa kluczowe:

sektor finansów publicznych, zrównoważenie, dług publiczny, deficyt pierwotny

Abstrakt

Celem artykułu jest ocena stopnia zrównoważenia sektora finansów publicznych w Polsce. Tak postawionemu celowi badawczemu towarzyszy następująca hipoteza badawcza: wysokie wartości deficytów pierwotnych uniemożliwiają ustabilizowanie poziomu długu publicznego nawet w długim okresie. W analizach wykorzystano koncepcję tzw. wskaźników stabilności fiskalnej zaproponowanych między innymi przez W. H. Buitera, O. Blancharda oraz J. Rudina i G. Smitha. Odwołano się do koncepcji schematu C. Ponziego w obszarze wypłacalności państwa. W badaniach wykorzystano dane pochodzące z Eurostatu oraz Dyrektoriatu Generalnego ds. Gospodarczych i Finansowych Komisji Europejskiej. Dane dotyczą okresu 2001–2017. Wykorzystano też prognozy dla lat 2018–2019. Wyniki dla Polski porównywano z wartościami dla wszystkich krajów UE.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Biogram autora

Tomasz Uryszek - Uniwersytet Łódzki, Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny, Instytut Finansów, Katedra Bankowości

Dr Tomasz Uryszek jest adiunktem w Katedrze Bankowości na Wydziale Ekonomiczno-Socjologicznym Uniwersytetu Łódzkiego oraz wicedyrektorem Instytutu Finansów UŁ. Specjalizuje się w obszarze zagadnień związanych z długiem publicznym, deficytem budżetowym, zarządzaniem funduszami publicznymi oraz stabilnością sektora finansów publicznych. Autor i współautor ponad 60 publikacji: monografii, rozdziałów w monografiach i artykułów naukowych. Odbył staże ma Uniwersytecie Justusa-Liebiga w Giessen (Niemcy), na Uniwersytecie FMU w Sao Paulo (Brazylia) i w IC2 Institute of the University of Texas w Austin (USA).

Bibliografia

Adam A. (2015), Approaches of public finance sustainability taking into account the current economic context, „Financial Studies”, t. 19, nr 1, s. 93–101.

Alesina A., Ardagna S.(1998), Tales of fiscal adjustment, „Economic Policy”, t. 13, nr 27, s. 489–545.

Alesina A., Favero C., Giavazzi F. (2018), Climbing Out gf Debt: A New Study Offers More Evidence that Cutting Spending is Less Harmful to Growth than Raising Taxes, „Finance and Development”, t. 55, nr 1, s. 6–11.

Alesina A., Tabellini G. (1990), A Positive Theory of Fiscal deficits and Public Debt, „Review of Economic Studies”, t. 57, nr 3, s. 403–414.

AMECO (2018), Baza danych Dyrektoriatu Generalnego ds. Gospodarczych i Finansowych Komisji Europejskiej, http://ec.europa.eu/economy_finance/ameco/user/serie/SelectSerie.cfm (dostęp: 27.05.2018).

Baglioni A., Cherubini U. (1993), Intertemporal budget constraint and public debt sustainability: the case of Italy, „Applied Economics”, t. 25, nr 2, s. 275–283, https://doi.org/10.1080/00036849300000033.

Bergman U. M., Hutchison M. M., Jensen S. E.H. (2016), Promoting sustainable public finances in the European Union: the role of fiscal rules and government efficiency, „European Journal of Political Economy”, nr 44, s. 1–19, https://doi.org/10.1016/j.ejpoleco.2016.04.005.

Blanchard O. J. (1990), Suggestions of a new set of fiscal indicators, „OECD Working Papers”, nr 79, s. 1–34, http://dx.doi.org/10.1787/18151973.

Bohn H. (2007), Are stationarity and cointegration restrictions really necessary for the intertemporal budget constraint?, „Journal of Monetary Economics”, t. 54, nr 7, s. 1837–1847, https://doi.org/10.1016/j.jmoneco.2006.12.012.

Buiter W. H. (1985), A guide to public sector debt and deficits, „Economic Policy”, t. 1, nr 1, s. 13–61, https://academic.oup.com/economicpolicy/article-abstract/1/1/13/2392189?redirectedFrom=fulltext (dostęp: 27.05.2018).

Chalk N., Hemming R. (2000), Assessing fiscal sustainability in theory and practice, „International Monetary Fund Working Paper”, WP/00/81, s. 1–27.

Chen P.‑F. (2016), US fiscal sustainability and the causality relationship between government expenditures and revenues: a new approach based on quantile cointegration, „Fiscal Studies”, t. 37, nr 2, s. 301–320, https://doi.org/10.1111/j.1475–5890.2015.12053.

Croce E., Juan‑Ramon V. H. (2003), Assessing fiscal sustainability: a cross country comparison, „International Monetary Fund Working Paper”, WP/03/145, s. 1–33.

European Commission (2017), Sustainability of public finances, „European Semester: Thematic Factsheet”, s. 1–13.

European Commission, Directorate‑General for Economic and Financial Affairs (2016), Fiscal sustainability report 2015, „European Economy Institutional Paper”, nr 18, s. 1–311, https://doi.org/10.2765/412671.

Eurostat (2018), Government deficit/surplus, debt and associated data [gov_10dd_edpt1], http://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=gov_10dd_edpt1&lang=en (dostęp: 27.05.2018).

Franek S. (2016), Trwałość reguł fiskalnych jako kryterium ich oceny, „Finanse. Czasopismo Komitetu Nauk o Finansach PAN”, t. 1, nr 9, s. 77–88.

Franek S. (2017), Zróżnicowanie reguł fiskalnych dla jednostek samorządu terytorialnego w krajach Unii Europejskiej, „Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu”, nr 485, s. 123–133.

Ghatak S., Sánchez‑Fung J. R. (2007), Is fiscal policy sustainable in developing economies?, „Review of Development Economics”, t. 11, nr 3, s. 518–530.

Hajdenberg A., Romeu R. (2010), Parameter estimate uncertainty in probabilistic debt sustainability analysis, „IMF Staff Papers”, t. 57, nr 1, s. 61–83.

Hall R. E. (2014), Fiscal stability of high‑debt nations under volatile economic conditions, „German Economic Review”, t. 15, nr 1, s. 4–22, https://doi.org/10.1111/geer.12025.

Kurian N. J., John J. (2009), Sub‑national fiscal sustainability in a globalised setting, Cambridge Scholars Publishing, Cambridge.

Lubińska T. (2011), Radykalna zmiana metody planowania budżetowego i finansowego jako kluczowy mechanizm poprawy parametrów fiskalnych w Polsce, [w:] A. Moździerz, K. Surówka (red.), O nowy model działalności regulacyjnej państwa w sferze finansów: księga jubileuszowa prof. zw. dr. hab. Stanisława Owsiaka, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa.

Mahdavi S. (2014), Bohn’s test of fiscal sustainability of the American state governments, „Southern Economic Journal”, t. 80, nr 4, s. 1028–1054, https://doi.org/10.4284/0038–4038–2012.223.

Malito D. V. (2014), Measuring sustainability: benefits and pitfalls of fiscal sustainability indicators, „European University Institute Working Papers”, nr 77, s. 1–26.

Marchewka‑Bartkowiak K. (2010), Reguły fiskalne, „Analizy BAS”, t. 7, nr 32, s. 1–7.

Marchewka‑Bartkowiak K. (2012), Reguły fiskalne w warunkach kryzysu finansów publicznych, „Ekonomia i Prawo”, t. 10, nr 3, s. 47–59.

Miłaszewicz D. (2013), Stabilność fiskalna jako przymus w polityce fiskalnej, „Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu”, nr 306, s. 260–271.

Miłaszewicz D., Milczarek A., Nagaj R., Szkudlarek P., Zakrzewska M. (2015), Dążenie do stabilności fiskalnej – przypadki wybranych gospodarek, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin.

Minea A., Villieu P. (2010), Endogenous growth, government debt and budgetary regimes: A Corrigendum, „Journal of Macroeconomics”, t. 32, nr 2, s. 709–711, https://doi.org/10.1016/j.jmacro.2009.11.003.

Molendowski E., Stanek P. (2012), Globalny kryzys finansowo‑gospodarczy i strefy euro a sytuacja fiskalna nowych państw członkowskich (UE–10), „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Oeconomica”, nr 273, s. 267–284.

Neck R., Sturm J.‑E. (2008), Sustainability of public debt, Massachusetts Institute of Technology, Cambridge.

Postuła M. (2011), Reguły fiskalne na świecie i w Polsce, „Master of Business Administration”, t. 5, nr 162, s. 39–55.

Potrafke N., Reischmann M. (2015), Fiscal transfers and fiscal sustainability, „Journal of Money, Credit & Banking”, t. 47, nr 5, s. 975–1005, https://doi.org/10.1111/jmcb.12231.

Próchnicki L. (2012), Rola deficytu budżetowego w gospodarce – ewolucja teorii i praktyki, [w:] D. Miłaszewicz (red.), Stabilizacja fiskalna. Teorie i doświadczenia wybranych gospodarek, Wydawnictwo PPH Zapol, Szczecin.

Qin D., Cagas M. A., Ducanes G., Magtibay‑Ramos N., Quising P. (2006), Empirical assessment of sustainability and feasibility of government debt: The Philippines case, „ Journal of Asian Economics”, t. 17, nr 1, s. 1–33.

Rowley C. K., Shughart W. F., Tollison R. D. (red.) (2002), The economics of budget deficits, Edward Elgar, Cheltenham.

Rudin J., Smith G. (1994), Government deficits: Measuring sustainability and solvency, [w:] W. B. Robson, W. M. Scarth (red.), Deficit reduction: What pain?, C. D. Howe Institute, Toronto.

Steger G. (2012), Redirecting public finance towards a sustainable path, „OECD Journal on Budgeting”, t. 2012, nr 2, s. 61–67, http://dx.doi.org/10.1787/16812336.

Tanner E., Samake I. (2008), Probabilistic Sustainability of Public Debt: A Vector Autoregression Approach for Brazil, Mexico, and Turkey, „IMF Staff Papers”, t. 55, nr 1, s. 1–42.

Tsuchiya Y. (2016), Directional analysis of fiscal sustainability: revisiting Domar’s debt sustainability condition, „International Review of Economics and Finance”, nr 41, s. 189–201, https://doi.org/10.1016/j.iref.2015.08.012.

Uryszek T. (2015a), Long‑term sustainability of public finance in the central and eastern EU member states, „Comparative Economic Research”, t. 18, nr 4, s. 47–61, https://doi.org/10.1515/cer–2015–0028.

Uryszek T. (2015b), Zrównoważone finanse lokalne w praktyce. Przykład dużych miast w Polsce, [w:] B. Guziejewska (red.), Zrównoważony rozwój miast. Polityka i finanse, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.

Wigger B. U. (2009), A note on public debt, tax‑exempt bonds, and Ponzi games, „Journal of Macroeconomics”, t. 31, nr 3, s. 1–18.

Zioło M. (2011), Deficyt i dług jako kategorie objęte dyscypliną fiskalną, „Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu”, nr 167, s. 589–599.