Efektywność podatkowa w warunkach konsolidacji fiskalnej w krajach UE

Iwona Wojciechowska-Toruńska

doi:10.18778/0208-6018.337.01

Autor

Iwona Wojciechowska-Toruńska Politechnika Łódzka, Wydział Zarządzania i Inżynierii Produkcji, Instytut Nauk Społecznych i Zarządzania Technologiami

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-6018.337.01

Słowa kluczowe:

efektywność podatkowa, konsolidacja fiskalna, deficyt strukturalny pierwotny, fiskalizm, polityka fiskalna

Abstrakt

Z przeglądu literatury można wnioskować, że rodzaj konsolidacji fiskalnej ma znaczenie dla zaufania konsumentów/inwestorów, a tym samym dla gospodarki i kondycji finansów publicznych. Celem artykułu jest pokazanie zależności efektywności podatkowej (mierzonej poziomem obciążeń podatkowych) i epizodu konsolidacji fiskalnej w krajach UE. Pojęcie efektywności fiskalnej lub efektywności podatkowej zostało wykorzystane za W. Modzelewskim (2014), natomiast definicję epizodu konsolidacji fiskalnej przyjęto za F. Heylenem i wsp. (2013) z wykorzystaniem miary deficytu strukturalnego pierwotnego pomniejszonego o transakcje jednorazowe. Przedmiotem badań były tylko kraje UE, w których zidentyfikowano epizody konsolidacji fiskalnej w latach 1981–2008. Zastosowano korelację Spearmana. Postawiono hipotezę: „im większa skala zmian w deficycie strukturalnym pierwotnym, tym większa efektywność podatkowa”. Korelacja Spearmana dla tych zmiennych była dodatnia, istotna statystycznie i o umiarkowanej sile. Oznacza to, że działania konsolidacyjne nie muszą obniżać relacji dochodów podatkowych do PKB. Jest to zachęta do większego wysiłku rządu Polski w redukcji deficytu budżetowego.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Bibliografia

Alesina A., Ardagna S. (1998), Fiscal Adjustments – Why they can be Expansionary?, „Economic Policy”, t. 13(27), s. 489–545.

Alesina A., Ardagna S. (2009), Large Changes in Fiscal Policy: Taxes versus Spending, NBER Working Paper, nr 15438.

Alesina A., Barbiero O., Favero C., Giavazzi F., Paradisi M. (2015), Austerity in 2009–2013, National Bureau of Economic Research, Working Paper nr 20827.

Alesina A., Perotti R. (1995), Fiscal Expansions and Adjustments in OECD Countries, „Economic Policy”, t. 21, s. 205–248.

Alesina A., Perotti R. (1997), Fiscal Adjustments in OECD Countries: Composition and Macroeconomic Effects, „IMF Staff Papers”, t. 44(2), s. 210–248.

Almeida V. i wsp., (2011), Fiscal Consolidation in a Small Euro Area, „Economic Bulletin”, summer, Banco de Portugal, s. 45–62.

Baza danych OECD, https://data.oecd.org/ [dostęp: 15.06.2017].

Barrios S., Langedijk S., Pench L. (2010), EU Fiscal Consolidation after the Financial Crisis‑Lessons from Past Experiences, paper presented at the 12th Banca d’Italia Public Finance Workshop Fiscal Policy: Lessons from the Crisis held in Perugia on 25–27 March.

Beetsma R. i wsp. (2015), The confidence effects of fiscal consolidations, European Central Bank Working Paper Series nr 1770, March.

Dynus M. (2007), Fiskalizm w Unii Europejskiej, „Bank i Kredyt”, nr 2, s. 34–45.

Dziemianowicz R. I. (2009), Nadmierny fiskalizm: bariera czy stymulator funkcjonowania sektora publicznego?, „Optimum. Studia Ekonomiczne”, nr 4(40), s. 135–152.

Filipiak B. (2011), Efektywność w zarządzaniu finansami samorządowymi. Skutek kryzysu czy obiektywna konieczność?, „Zeszyty Naukowe PTE”, nr 10, s. 223–236.

Girouard N., Price R. (2004), Asset‑Price Cycles, ‘One‑off’ Factors and Structural Budget Balances, OECD Economics Department Working Paper, nr 391.

Guajardo J., Leigh D., Pescatori A. (2014), Expansionary Austerity? International Evidence, „Journal of European Economic Association”, t. 12(4), s. 949–968.

Guichard S., Kennedy M., Wurzel E., André C. (2007), What Promotes Fiscal Consolidation: OECD Country Experiences, OECD Economics Department Working Paper, nr 553.

Guziejewska B. (2008), Efektywność finansów samorządu terytorialnego, „Gospodarka Narodowa”, nr 5–6, s. 71–89.

Hagen J. von, Hallett H., Strauch R. R. (2002), Budgetary Consolidation in Europe: Quality, Economic Conditions and Persistence, „Journal of the Japanese and International Economies”, t. 16, s. 512–535.

Hagen J. von, Strauch R. R. (2001), Fiscal Consolidations: Quality, Economic Conditions and Success, „Public Choice”, t. 109, s. 327–346.

Heylen F., Everaert G. (2000), Success and failure of ﬁ scal consolidation in the OECD: A multivariate analysis, „Public Choice”, t. 105, s. 103–124.

Heylen F. i wsp. (2013), Government efficiency, institutions, and the effects of fiscal consolidation on public debt, „European Journal of Political Economy”, t. 31, s. 40–59.

Koen V., Noord P. van den (2005), Fiscal Gimmickry in Europe: One‑off Measures and Creative Accounting, OECD Economic Department Working Paper, nr 417.

Komisja Europejska (2007), European Economy – Public Finances in EMU, European Commission, Brussels.

Komisja Europejska (2018), European Economy – Report on Public Finances in EMU 2017, Institutional Paper 069, January, Luxembourg.

Larch M., Salto M. (2006), Fiscal Rules, Inertia and Discretionary Fiscal Policy, „Applied Economics”, t. 37, s. 1135–1146.

Lucas R. (1972), Expectations and the Neutrality of Money, „Journal of Economic Theory”, t. 4, s. 103–124.

Modzelewski W. (2014), Spadek efektywności fiskalnej podatków będących dochodem budżetu państwa na przykładzie podatku od towarów i usług, „Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy ”, nr 37(1), s. 433–439.

Mulas‑Granados C. (2005), Fiscal Adjustments and the Short‑term Trade‑off between Economic Growth and Equality, „Hacienda Pública Española/Revista de Economía Pública”, t. 172(1), s. 61–92.

Muth J. (1961), Rational Expectations and the Theory of Price Movements, „Econometrica”, t. 29(3), s. 315–335.

Orłowski W. M. (2004), Optymalna ścieżka do euro, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa.

Owsiak K. (2014), Problemy efektywności finansów samorządu terytorialnego, „Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu”, nr 346, „Finanse publiczne”, s. 142–150.

Owsiak S. (2017), Finanse publiczne w okresie przemian ustrojowych, „Studia Ekonomiczne/Economic Studies”, nr 2(XCIII), s. 177–199

Piketty T., Zucman G. (2013), Capital is Back: Wealth‑Income Ratios in Rich Countries, 1700–2010, „Quarterly Journal of Economics”, t. 129, nr 3, s. 1155–1210.

Princen S., Mourre G. (2013), The Role of Tax Policy in Times of Fiscal consolidation, „European Economy Economic Papers 502, August.

Przygocka R. (2008), Efektywność sektora publicznego, „Optimum. Studia Ekonomiczne”, nr 4(40), s. 153–169.

Rutkowska A. (2013), Teoretyczne aspekty efektywności – pojęcie i metody pomiaru, „Journal of Management and Finance”, nr 1, cz. 4, s. 439–440.

Sej‑Kolas M., Zielińska A. (2004), Excel w statystyce. Materiały do ćwiczeń, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu, Wrocław.

Tsibouris G. C., Horton M. A., Flanagan M. J., Maliszewski W. S. (2006), Experience with Large Fiscal Adjustment, IMF Occasional Paper, nr 246.

Wojciechowska‑Toruńska I. (2011a), Efekty konsolidacji fiskalnej w teorii i w praktyce, „Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu” nr 173, „Finanse publiczne” s. 200–209.

Wojciechowska‑Toruńska I. (2011b), Ekonomiczne uwarunkowania konsolidacji fiskalnej ekspansywnej, „Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu”, nr 167, „Finanse publiczne”, s. 513–521.

Zioło M. (2013), Efekty i efektywność jako przedmiot pomiaru w sektorze publicznym a paradoks towarzyszące procesowi. Aspekty teoretyczne i metodyczne, „Finanse Komunalne”, nr 10, s. 19–32.