Sustensywne kształtowanie antropopresji

Ryszard Janikowski

doi:10.18778/1429-3730.38.02

Autor

Ryszard Janikowski Górnośląska Wyższa Szkoła Handlowa

DOI:

https://doi.org/10.18778/1429-3730.38.02

Słowa kluczowe:

fundamenty cywilizacji, rozwój sustensywny, antropopresja

Abstrakt

W rozwiniętych państwach demokratycznych dąży się do tego, aby rozwój nie był przypadkowy i spełniał pewne ustalone cele i ograniczenia. Wynikają one z istoty rozwoju sustensywnego, który stał się obecnie fundamentalną kategorią cywilizacyjną. Kierowany proces rozwojowy warunkowany jest zbiorem zasad, które winien przestrzegać każdy podmiot rozwoju. Zasady te wypływają z jestestwa sustensywnego działania (podtrzymywania, utrzymywania, istnienia), czyli takiego traktowania, które zapewnia długie, wielopokoleniowe trwanie, a tworzą one trzy filary, wywodzące się wprost z kanonicznych elementów kultury: wartości i etyki, praw przyrody i fizyki oraz sprawności i wydajności gospodarowania. W pracy przedstawiony jest zbiór dyrektyw i instrumentów konceptualnych ram sustensywnego działania podmiotu rozwoju, którego przedmiotem jest zarówno dobre zdrowie ludzi, trwała i pełna jakość ich życia, jak i wzrost gospodarczy, innowacyjność i efektywność działania sektora gospodarczego, a także permanentne zapewnianie odpowiedniego poziomu konsumpcji dla każdego członka globalnej wspólnoty, jak i powiększanie ilości i polepszanie jakości zasobów środowiskowych oraz pomnażanie dóbr kulturowych.

Bibliografia

Bjørn A., Hauschild M. Z. (2013), Absolute versus Relative Environmental Sustainability, Journal of Industrial Ecology, 17(2), 321–332. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1530-9290.2012.00520.x

Buckeridge J. (2014), Environmental ethics: an overview, assessing the place of bioscientists in society, supplemented with selected Australian perspectives. Integrative Zoology, 9(1), 14–23. DOI: https://doi.org/10.1111/1749-4877.12028

Carter N. H., Shrestha B. K., Karki J. B., Pradhan N., Jianguo L. (2012), Coexistence between wildlife and humans at fine spatial scales. Proceedings of The National Academy of Sciences of The United States of America, 109(38), 15360–15365. DOI: https://doi.org/10.1073/pnas.1210490109

Chin A., Florsheim J., Wohl E., Collins B. (2014). Feedbacks in Human-Landscape Systems, Environmental Management, 53(1), 28–41. doi:10.1007/s00267-013-0031-y DOI: https://doi.org/10.1007/s00267-013-0031-y

Janikowski R. (2006), Zrównoważony rozwój lokalny. Teoria i praktyka, Polska Akademia Nauk, Komitet „Człowiek i Środowisko” przy Prezydium PAN, Górnośląska Wyższa Szkoła Handlowa, Studia nad Zrównoważonym Rozwojem, Tom IV, Warszawa–Katowice.

Janikowski R. (2007), Ekoinowacyjność – wyzwaniem dla europejskiego przedsiębiorcy, [w:] K. Jędralska (red.) Współczesne kierunki rozwoju nauk o zarządzaniu, Górnośląska Wyższa Szkoła Handlowa, Katowice.

Janikowski R. (2007), Sustensologia a zrównoważony rozwój, [w:] B. Poskrobko, G. Dobrzański (red.) Problemy interpretacji i realizacji zrównoważonego rozwoju, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Ekonomicznej, Białystok.

Janikowski R. (2009), Kultura osią zrównoważonego rozwoju, [w:] R. Janikowski, K. Krzysztofek, (red.), Kultura a zrównoważony rozwój. Środowisko, ład przestrzenny, dziedzictwo, Polski Komitet do spraw UNESCO, Warszawa.

Janikowski R. (2010), Wymiary zrównoważonego rozwoju. Rozwój lokalny, gospodarka przestrzenna, zdrowie środowiskowe, innowacyjność, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Bankowej w Poznaniu, Wrocław–Poznań.

Janikowski R. (2011), Die Bedeutung des Kulturkapitals für nachhaltige Entwicklung, [w:] G. Banse, R. Janikowski, A. Kiepas (red.), Nachhaltige Entwicklung – transnational. Sichten und Erfahrungen aus Mitteleuropa, Edition Sigma, Berlin. DOI: https://doi.org/10.5771/9783845267722-33

Janikowski R., Krzysztofek K. (red.) (2009), Kultura a zrównoważony rozwój. Środowisko, ład przestrzenny, dziedzictwo, Polski Komitet do spraw UNESCO, Warszawa.

Knights, A. M., Koss, R. S., Robinson, L. A. (2013). Identifying common pressure pathways from a complex network of human activities to support ecosystem-based management. Ecological Applications, 23(4), 755–765. DOI: https://doi.org/10.1890/12-1137.1

Kostecka J. (2010), Retardacja materialnego przekształcania zasobów przyrodniczych jako element zrównoważonego rozwoju, Biuletyn KPZK PAN, Zeszyt 242, 27–49.

Kostecka J. (red.) (2010), Retardacja materialnego przekształcania zasobów przyrodniczych, Biuletyn KPZK PAN, Zeszyt 242, Warszawa.

Kronenberg J., Bergier, T. (red.) (2010), Wyzwania zrównoważonego rozwoju w Polsce, Fundacja Sendzimira, Kraków.

Menzel S., Green T. L. (2013), Sovereign Citizens and Constrained Consumers: Why Sustainability Requires Limits on Choice. Environmental Values, 22(1), 59–79. DOI: https://doi.org/10.3197/096327113X13528328798273

Michalski K. (2007), Interdyscyplinarność – transdyscyplinarność – multidyscyplinarność nowy paradygmat w nauce i badaniach, Zeszyty Naukowe Politechniki Rzeszowskiej. Ekonomia i Nauki Humanistyczne, t. 235, z.16, s. 83–100.

Pettit C., Chung W., Sharifi V., Chalabi Z., Fletcher T., Cleall P., Azapagic A. (2011), Sustainable management of urban pollution: an integrated approach. Building Services Engineering Research & Technology, 32(1), 21–34. DOI: https://doi.org/10.1177/0143624410394528

Pleil J. D. (2012), Categorizing Biomarkers of the Human Exposome and Developing Metrics for Assessing Environmental Sustainability. Journal of Toxicology & Environmental Health: Part B, 15(4), 264–280. DOI: https://doi.org/10.1080/10937404.2012.672148

Schmidt J. H. (2008), Development of LCIA characterisation factors for land use impacts on biodiversity. Journal of Cleaner Production, 16(18), 1929–1942. DOI: https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2008.01.004

Siikamäki J., Wernstedt K. (2008), Turning Brownfields into Greenspaces: Examining Incentives and Barriers to Revitalization, Journal Of Health Politics, Policy & Law, 33(3), 559–593. DOI: https://doi.org/10.1215/03616878-2008-008

Simion I., Ghinea C., Maxineasa S., Taranu N., Bonoli A., Gavrilescu M. (2013), Ecological Footprint Applied in the Assessment of Construction and Demolition Waste Integrated Management, Environmental Engineering & Management Journal (EEMJ), 12(4), 779–788. DOI: https://doi.org/10.30638/eemj.2013.097

Tukker A., Jansen B. (2006), Environmental impacts of products: A detailed review of studies, Journal of Industrial Ecology, 10(3) 159–182. DOI: https://doi.org/10.1162/jiec.2006.10.3.159

WCED (1987) Our Common Future. World Commission on Environment and Development, Oxford, University Press, Oxford.