https://czasopisma.uni.lodz.pl/gospodarka/issue/feed Gospodarka w Praktyce i Teorii 2020-05-19T09:36:27+00:00 Eleonora Ratowska-Dziobiak gospodarka@uni.lodz.pl Open Journal Systems <div style="text-align: justify;"> <p>Czasopismo <em>Gospodarka w Praktyce i Teorii</em> ukazywało się od 1997 r. Zostało stworzone w Instytucie Ekonomii Uniwersytetu Łódzkiego z myślą o popularyzacji osiągnięć naukowych z dziedziny ekonomii, a w szczególności w celu demonstrowania związków teorii z praktyką gospodarczą. Ostatni numer czasopisma opublikowano w 2018 roku.</p> </div> https://czasopisma.uni.lodz.pl/gospodarka/article/view/6692 Wpływ programu 500 plus na ewolucję demograficzną polskiego społeczeństwa 2020-05-19T09:36:27+00:00 Alina Błaszczyk alinab5@o2.pl Justyna Sawicka j.saw.kam@gmail.com <p>W artykule obserwacji i ocenie poddany został program 500 plus jako jeden z kluczowych&nbsp;determinantów obecnej sytuacji ekonomicznej polskiego społeczeństwa.&nbsp;Rozpatrywano znaczenie programu 500 plus, w szczególności biorąc pod uwagę&nbsp;jego wpływ na rozkład wydatków (przy rozróżnieniu wielkości dochodów rodzin),&nbsp;poziom dzietności czy stopę bezrobocia. Celem artykułu jest wskazanie&nbsp;korelacji pomiędzy wprowadzonym świadczeniem finansowym a takimi wskaźnikami&nbsp;ekonomicznymi, jak uzyskiwany poziom dochodów, wskaźnik urodzeń&nbsp;czy poziom zamożności. Do przeprowadzenia wnioskowania posłużyły badania&nbsp;wtórne z wykorzystaniem literatury przedmiotu, a także dostępnych ustaw i ich&nbsp;nowelizacji od 2016 roku.&nbsp;</p> 2018-12-30T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2018 https://czasopisma.uni.lodz.pl/gospodarka/article/view/6693 Niespójność systemu emerytalnego i systemu rentowego w Polsce 2020-05-19T09:36:27+00:00 Wiktor Błoch wiktor.bloch@uni.lodz.pl <p>Celem artykułu jest przeanalizowanie problemu niespójności systemu rentowego i emerytalnego w Polsce pod względem wysokości otrzymywanych świadczeń. Artykuł składa się z czterech części. W pierwszej scharakteryzowano system rentowy, koncentrując się na sposobie ustalania wysokości świadczeń. Następnie przedstawiono ewolucję systemu emerytalnego, zwracając uwagę na zmiany wynikające z reformy wprowadzonej w 1999 roku. W trzeciej części przeprowadzono dwie symulacje kształtowania się relacji świadczenia rentowego do wynagrodzenia, uwzględniając zarobki oraz staż pracy ubezpieczonego. Otrzymane wyniki porównano ze stopami zastąpienia osiąganymi w systemie emerytalnym. Podkreślono fakt, że zasady ustalania wysokości świadczeń w systemie rentowym są znacznie korzystniejsze. W ostatniej części przedstawiono propozycje zmian systemowych prowadzące do zwiększenia spójności obu systemów i zredukowania relatywnych różnic w wysokości otrzymywanych świadczeń.</p> 2018-12-30T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2018 https://czasopisma.uni.lodz.pl/gospodarka/article/view/6694 Wycena wartości wód podziemnych w regionie Częstochowy (Polska) – studium przypadku 2020-05-19T09:36:27+00:00 Izabela Godyń izabela.godyn@iigw.pl Yiannis Kountouris i.kountouris@imperial.ac.uk Johannes Sauer jo.sauer@tum.de <p>Niniejszy artykuł przedstawia wyniki badania preferencji społecznych mieszkańców&nbsp;w regionie częstochowskim w zakresie ochrony wód podziemnych. Zastosowano&nbsp;metodę wyboru dyskretnego (CE), oszacowano gotowość do zapłaty&nbsp;(WTP) za poprawę jakości wód podziemnych przez rozwój systemów kanalizacyjnych.&nbsp;Otrzymane wyniki wskazują na znaczącą WTP za poprawę jakości wód&nbsp;podziemnych. Gospodarstwa domowe są skłonne zapłacić 18,25 PLN (4,43 EUR)&nbsp;miesięcznie za obniżenie zanieczyszczenia do maksymalnego bezpiecznego poziomu&nbsp;określonego przepisami UE (zmniejszenie stężenia azotanów w wodach&nbsp;podziemnych do 50 mg∙L-1). Wyniki pracy uzupełniają stale rosnącą literaturę na&nbsp;temat szacowania wartości zasobów wodnych i mogą być przydatne w analizach&nbsp;efektywności inwestycji, w wycenie kosztów i korzyści środowiskowych związanych&nbsp;z poprawą lub pogorszeniem stanu wód podziemnych, a także w dyskusji&nbsp;nad polityką cenową w zakresie opłat i cen za wodę i usługi wodne.</p> 2018-12-30T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2018 https://czasopisma.uni.lodz.pl/gospodarka/article/view/6695 Wpływ działalności przemysłu wydobywczego i energetycznego na środowisko życia ludzi – szansa czy zagrożenie? Przykład KWB i Elektrowni Bełchatów 2020-05-19T09:36:27+00:00 Paulina Kucharska paulina.kucharska245@gmail.com <p>Nadrzędnym celem podjętych w artykule rozważań było zbadanie problemu&nbsp;wpływu przemysłu wydobywczego i energetycznego na środowisko życia mieszkańców.&nbsp;Podkreślony został ambiwalentny stosunek do tej kwestii, rozpatrywanej&nbsp;zarówno pod kątem zagrożeń środowiskowych, generowanych przez analizowane&nbsp;rodzaje działalności przemysłowej, jak i z perspektywy korzyści finansowych,&nbsp;pozyskiwanych przez samorząd z tytułu różnego rodzaju podatków i opłat.&nbsp;Do analizy podjętej problematyki posłużył przykład gminy Kleszczów, na której&nbsp;terenie zlokalizowana jest większość wyrobiska górniczego KWB Bełchatów.&nbsp;Wspomniana jednostka samorządu terytorialnego pobiera wysokie podatki i opłaty&nbsp;od spółki PGE, jednocześnie będąc bezpośrednim odbiorcą negatywnych skutków&nbsp;działalności górniczej, wliczając zanieczyszczenie gleb, powietrza, odwodnienie&nbsp;terenu czy wstrząsy górnicze. Na podstawie przeprowadzonego badania kwestionariuszowego&nbsp;przedstawiono opinię mieszkańców na temat wpływu działalności&nbsp;przemysłowej na środowisko ich życia. Badanie społeczne pozwoliło także poznać&nbsp;stanowisko respondentów odnośnie do wysokości wypłacanych przez PGE S.A.&nbsp;kwot oraz tego, czy zmiany w środowisku są należycie rekompensowane finansowo.&nbsp;W toku rozważań zweryfikowano także stwierdzenie o kluczowej roli jednostki&nbsp;samorządu terytorialnego w budowaniu strategii rozwoju zrównoważonego&nbsp;i podejmowaniu inicjatyw mających na celu równoważenie strat środowiskowych&nbsp;oraz zapewnienie utrzymania przewagi konkurencyjnej po zaprzestaniu działalności&nbsp;górniczej.</p> 2018-12-30T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2018 https://czasopisma.uni.lodz.pl/gospodarka/article/view/6696 Wskaźniki gospodarki o obiegu zamkniętym dla Unii Europejskiej i Polski 2020-05-19T09:36:26+00:00 Joanna Kulczycka kulczycka@meeri.pl <p>Gospodarka o obiegu zamkniętym jest jednym z kluczowych elementów europejskiej&nbsp;polityki gospodarczej, zmierzającej do racjonalnego wykorzystania zasobów&nbsp;i ograniczenia negatywnego oddziaływania produktów i procesów na środowisko&nbsp;w całym łańcuchu wartości. Efektem podejmowanych działań powinno&nbsp;być pozostawanie w gospodarce produktów, surowców i materiałów tak długo,&nbsp;jak to możliwe, a wytwarzanie odpadów powinno być w możliwie największym&nbsp;zakresie zredukowane. W tym celu konieczne jest właściwe opracowanie i dobranie&nbsp;wskaźników do strategii działania w zakresie GOZ. Stąd też celem artykułu&nbsp;jest dokonanie przeglądu proponowanych wskaźników i priorytetowych obszarów&nbsp;GOZ w UE i w wybranych krajach oraz zidentyfikowanie pozycji Polski&nbsp;w wybranych obszarach GOZ. Na tej podstawie oraz uwzględniając specyficzne&nbsp;cele GOZ w Polsce, wyszczególnione w krajowych dokumentach, zaproponowano&nbsp;wskaźniki istotne dla monitorowania transformacji gospodarki polskiej w kierunku&nbsp;GOZ.</p> 2018-12-30T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2018 https://czasopisma.uni.lodz.pl/gospodarka/article/view/6697 Ekologiczny i ekonomiczny rozwój rolnictwa na Ukrainie 2020-05-19T09:36:26+00:00 Yurii Lopatynskyi y.lopatynskyi@chnu.edu.ua Viktor Meglei viktormeglei@gmail.com <p>W artykule przeanalizowano warunki bezpieczeństwa ekologicznego i wzrostu&nbsp;gospodarczego sektora agrarnego na Ukrainie. Uwzględniono także czynniki&nbsp;wpływające na jego obecny stan. Autorzy dokonali oceny wpływu regulacji państwowych&nbsp;na rozwój krajowego sektora rolnego. W badaniu wzięto pod uwagę&nbsp;różne sposoby realizacji strategicznych zadań, obejmujące zastosowanie dźwigni&nbsp;organizacyjnych i ekonomicznych jako mechanizmów rozwoju podsektorów gospodarki&nbsp;rolnej. Podkreślono wagę takich rozwiązań jak: wprowadzenie nowoczesnych&nbsp;integracyjnych stowarzyszeń agrarnych typu logistycznego, poprawa&nbsp;warunków sprzedaży produktów rolnych, rozbudowa sieci sprzedaży w oparciu&nbsp;o ulepszoną infrastrukturę rynku rolnego. Ogromne znaczenie dla rozwoju rolnictwa&nbsp;na terenie Ukrainy mogą mieć: wsparcie innowacyjnych technologii w procesie&nbsp;produkcji, uwzględnienie czynników ekologicznych i ekonomicznych w kontekście&nbsp;zwiększonego wykorzystania zasobów odnawialnych czy ponowne wykorzystanie&nbsp;odpadów z produkcji rolnej.</p> 2018-12-30T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2018 https://czasopisma.uni.lodz.pl/gospodarka/article/view/6698 Ocena gospodarki odpadami w Żaganiu – czy jest możliwe optymalizowanie kosztów przy dobrych wynikach gospodarki odpadami? 2020-05-19T09:36:26+00:00 Marta Mazurkiewicz m.mazurkiewicz@wez.uz.zgora.pl <p>Gospodarka odpadami komunalnymi należy do poważniejszych wyzwań, którym&nbsp;stara się sprostać gmina. W artykule przedstawiono najważniejsze podstawy i uregulowania&nbsp;prawne dotyczące gospodarki odpadami komunalnymi. Na przykładzie&nbsp;gminy Żagań podjęto próbę oceny stanu gospodarki odpadami komunalnymi.&nbsp;W tym celu poddano analizie trzy inne gminy. Na podstawie przeprowadzonych&nbsp;analiz: decyzyjnej, retrospektywnej, zgromadzonych dokumentów sformułowano&nbsp;wnioski i odpowiedź na pytanie: „Czy jest możliwe optymalizowanie kosztów&nbsp;gospodarki odpadami komunalnymi przy dobrych wynikach zagospodarowania&nbsp;odpadów?”. Zaproponowano sposoby zapobiegania powstawaniu odpadów. Rozważono&nbsp;potrzebę wdrożenia recyklingu odpadów biodegradowalnych. Autorka&nbsp;artykułu koncentruje się na aspekcie ekonomicznym zagospodarowania odpadów,&nbsp;przytacza możliwe rozwiązania w sferze gospodarki odpadami, a także podkreśla&nbsp;znaczącą rolę edukacji społeczeństwa w tej kwestii.</p> 2018-12-30T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2018 https://czasopisma.uni.lodz.pl/gospodarka/article/view/6699 Zastosowanie analizy przepływu substancji do oceny zanieczyszczenia wód metalami ciężkimi w Polsce 2020-05-19T09:36:26+00:00 Damian Panasiuk d.panasiuk@uksw.edu.pl <p>Analiza przepływu substancji jest przydatna w prowadzeniu polityki ekologicznej. Zastosowanie tej metody pozwoliło zidentyfikować główne źródła emisji rtęci i ołowiu do środowiska. Umożliwia to wskazanie najskuteczniejszych i najefektywniejszych kosztowo metod redukcji emisji. Metale ciężkie to jedne z najgroźniejszych dla człowieka i środowiska naturalnego zanieczyszczeń. Największa emisja rtęci do środowiska pochodzi z produkcji energii elektrycznej i ciepła z węgla kamiennego i brunatnego. Znaczący ładunek rtęci podlega odzyskowi lub trafia na składowiska odpadów niebezpiecznych w wyniku użytkowania produktów zawierających rtęć i z praktyki dentystycznej. Wskazany byłby zakaz stosowania wypełnień amalgamatowych w celu zmniejszenia presji na środowisko wodne zamiast dodatkowych obciążeń dla sektora energetycznego. Największa emisja ołowiu do powietrza i wody pochodzi z przemysłu metali żelaznych i nieżelaznych. Produkcja energii elektrycznej i ciepła nie jest tak ważnym źródłem emisji ołowiu, jak w wypadku emisji rtęci.</p> 2018-12-30T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2018