Analiza czasowo‑przestrzenna wybranych zagadnień społeczno‑gospodarczych w zakresie zrównoważonego rozwoju w układzie przyczyna–stan–reakcja
DOI:
https://doi.org/10.18778/0208-6018.328.06Słowa kluczowe:
zrównoważony rozwój, analiza przestrzenna, model PSRAbstrakt
Zjawiska z zakresu zrównoważonego rozwoju (ZR) obejmują zmiany w czasie i przestrzeni oraz wzajemnie przenikające się relacje w sferze gospodarczej, społecznej, środowiskowej, instytucjonalnej i przestrzennej. O rozwoju zgodnym z koncepcją zrównoważonego i trwałego rozwoju mówimy wtedy, gdy zmiany zachodzące w otoczeniu mają na celu podnoszenie jakości życia mieszkańców Ziemi, z zachowaniem zasad ochrony zasobów środowiska na poziomie pozwalającym na rozwój kolejnym pokoleniom. Koncepcja ZR jest jednym z celów polityk rozwojowych prowadzonych na poziomie globalnym, unijnym, krajowym i regionalnym. Stąd powstaje pytanie, jak zmiany w rozwoju w jednym z obszarów przekładają się na pozostałe sfery w przestrzeni jednostek terytorialnych. Badanie przeprowadzono dla zagadnień społeczno‑gospodarczych, gdzie przez aktywizację gospodarczą oczekuje się poprawy w zakresie bezrobocia i ubóstwa. Analizowane zjawiska, opisane wskaźnikami, ustrukturyzowane są według zasady od problemu do jego rozwiązania PSR (przyczyna–stan–reakcja). Metodami analizy ZR w układzie PSR były syntetyczne miary rozwoju, analiza korelacji, statystyki przestrzenne oraz makroocena z wykorzystaniem „tablicy zmian”. Analiza prowadzona była dla panelu danych o powiatach Polski w latach 2009–2014.
Pobrania
Bibliografia
Arbia G. (2006), Spatial econometrics, Springer, Berlin–Heidelberg.
Bal‑Domańska B. (2015a), Propozycja poszerzonej miary bezrobocia, “Problemy rozwoju regionalnego i lokalnego. Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu”, no. 393, pp. 83–92.
Bal‑Domańska B. (2015b), Statystyczne bazy danych jako narzędzie monitoringu zrównoważonego rozwoju – wybrane aspekty teoretyczne, “Przegląd Statystyczny”, vol. LXII, no. 4, pp. 435–456.
Bal‑Domańska B. (2016a), Propozycja procedury oceny zrównoważonego rozwoju w układzie presja – stan – reakcja w ujęciu przestrzennym, “Taksonomia 27. Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu”, no. 427 pp. 11–19.
Bal‑Domańska B. (2016b), Ocena zrównoważonego rozwoju Polski w układzie powiatów w ujęciu przyczyna–stan–reakcja. Przypadek bezrobocie–ubóstwo–aktywność gospodarcza, “Gospodarka regionalna w teorii praktyce. Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu”, no. 433, pp. 9–18
Borys T. (2003), Zarządzanie zrównoważonym rozwojem. Agenda 21 w Polsce – 10 lat po Rio, Wydawnictwo Ekonomia i Środowisko, Białystok.
Borys T. (ed.) (2005), Wskaźniki zrównoważonego rozwoju, Economy and Environment Publishers, Warszawa–Białystok.
Cliff A.D., Ord J.K. (1981), Spatial Processes: Models and Applications, Pion, London.
Eurostat (2014), Towards a Harmonised Methodology for Statistical Indicators, Manuals and Guidelines.
Kopczewska K. (2006), Ekonometria i statystyka przestrzenna z wykorzystaniem programu R CRAN, CeDeWu.PL, Warszawa.
Kusterka M. (2005), Struktury przyczynowo‑skutkowe jako podstawa opracowania systemów wskaźników zrównoważonego rozwoju, “Gospodarka a środowisko 3. Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu”, no. 1075, pp. 92–99.
Moran P.A.P. (1947), The Interpretation of Statistical Maps, “Journal of the Royal Statistical Society”, B10, pp. 243–251.
OECD (2013), Environmental Indicators. Development, Measurement and Use, OECD.
Ptak M. (2003), Wykorzystanie gospodarczych wskaźników zrównoważonego rozwoju do oceny jakości życia w regionie, [w:] Jakość życia w perspektywie nauk humanistycznych, ekonomicznych i ekologii, Wydawnictwo AE we Wrocławiu, Jelenia Góra.
Smeets E., Weterings R. (1999), Environmental indicators: Typology and overview, Technical report No. 25/1999, European Environment Agency, TNO Centre for Strategy, Technology and Policy, The Netherlands.
Suchecki B. (ed.) (2010), Ekonometria przestrzenna, C.H. Beck, Warszawa.
Pobrania
Pliki dodatkowe
Opublikowane
Numer
Dział
Jak cytować
