ZASTOSOWANIE METODY DEA DO BADANIA EFEKTYWNOŚCI DZIAŁAŃ W ZAKRESIE OCHRONY POWIETRZA – UJĘCIE REGIONALNE
Słowa kluczowe:
Zrównoważony rozwój, ład środowiskowy, ochrona powietrza, DEA.Abstrakt
W artykule dokonano analizy efektywności przedsięwzięć z zakresu ochrony powietrza jako elementu oceny działań zmierzających do zrównoważonego rozwoju kraju w aspekcie ładu środowiskowego. Ład środowiskowy obejmuje obszary związane z wykorzystaniem zasobów środowiska przyrodniczego oraz działaniami mającymi na celu redukcję negatywnego wpływu działalności gospodarczej na środowisko przyrodnicze. Na podstawie wskaźników ładu środowiskowego zrównoważonego rozwoju dotyczących ochrony powietrza porównano województwa w Polsce. W tym celu zastosowano metodę DEA, a za zbiór zmiennych przyjęto następujące mierniki:
1. Charakteryzujące rezultaty DEA:- stopień redukcji pyłów w urządzeniach oczyszczających,
- stopień redukcji dwutlenku siarki w urządzeniach oczyszczających,
- stopień redukcji tlenków azotu w urządzeniach oczyszczających,
- stopień redukcji tlenku węgla w urządzeniach oczyszczających.
2. Charakteryzujące nakłady DEA:- liczba zakładów szczególnie uciążliwych dla czystości powietrza posiadających urządzenia do redukcji zanieczyszczeń pyłowych,
- liczba zakładów szczególnie uciążliwych dla czystości powietrza posiadających urządzenia do redukcji zanieczyszczeń gazowych,
- nakłady na środki trwałe służące ochronie powietrza i klimatu.
Analizie poddano dane z roku 2012.
Pobrania
Bibliografia
Anokhin S., Wincent J., Autio E. (2011), Operationalizing opportunities in entrepreneurship research: use of data envelopment analysis, „Small Business Economics”, nr 37.
Anomohanran O. (2012), Determination of greenhouse gas emission resulting from gas flaring activities in Nigeria, „Energy Policy”, nr 45.
Björnberg K.E. (2013), Rational climate mitigation goals, „Energy Policy”, nr 56.
Bougnol M. L., Dulá J. H. (2013), A mathematical model to optimize decisions to impact multi-attribute rankings, „Scientometrics”, nr 95.
Chow W. S., Chen Y. (2012), Corporate Sustainable Development: Testing a New Scale Based on the Mainland Chinese Context, „Journal of Business Ethics”, nr 105.
Cook W. D., Tone K., Zhu J. (2014), Data envelopment analysis: Prior to choosing a model, „Omega”, nr 44.
Eisenack K., Edenhofer O., Kalkuhl M. (2012), Resource rents: The effects of energy taxes and quantity instruments for climate protection, „Energy Policy”, nr 48.
Eurostat – baza danych, ec.europa.eu/eurostat, (dostęp dn. 15.05.2014).
Färe R., Grosskopf S. (2013), DEA, directional distance functions and positive, affine data transformation, „Omega”, nr 41.
Gilbraith N., Powers S. E. (2013), Residential demand response reduces air pollutant emissions on peak electricity demand days in New York City, „Energy Policy”, nr 59.
Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, http://powietrze.gios.gov.pl/gios/site/content/air_protection _programs, Warszawa, (dostęp dn. 5.12.2014).
Główny Urząd Statystyczny (2013), Ochrona Środowiska 2013, Warszawa.
Główny Urząd Statystyczny, Urząd Statystyczny w Katowicach (2011), Wskaźniki zrównoważonego rozwoju Polski, Katowice.
Guzik B. (2009), Podstawowe modele DEA w badaniu efektywności gospodarczej i społecznej, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu, Poznań.
Inuiguchi M., Mizoshita F. (2012), Qualitative and quantitative data envelopment analysis with interval data, „Annals of Operations Research”, nr 195.
Komisja Europejska, Dyrekcja Generalna ds. Ochrony Środowiska (2000), Miasta rowerowe miastami przyszłości, Biuro oficjalnych publikacji wspólnot europejskich.
Kucharski A. (2011), Metoda DEA w ocenie efektywności gospodarczej, Łódź.
Liu J. S., Lu L. Y. Y., Lu W.-M., Lin B. J. Y. (2013), Data envelopment analysis 1978–2010: Acitation-based literature survey, „Omega”, nr 41.
Nieszporska S. (2007), Teoretyczne podstawy Data Envelopment Analysis, (w:) Zawada M. (red.), Zastosowanie metod ilościowych w badaniach ekonomiczno-społecznych, Wydawnictwo Politechniki Częstochowskiej, Częstochowa.
Nitkiewicz T., Institutional perspective of sustainability evaluation in Poland (2008), (w:) Nitkiewicz T., Lescroart R. (red.), Energy and environment in knowledge based economy, Haute Ecole “Blaise Pascal”, Arlon.
Nitkiewicz, T. (2013), Ekologiczna ocean cyklu życia produktu w procesach decyzyjnych przedsiębiorstw produkcyjnych, Wydawnictwo Politechniki Częstochowskiej, Częstochowa.
Premachandra I. M., Chen Y., Watson J. (2011), DEA as a tool for predicting corporate failure and success: A case of bankruptcy assessment, „The International Journal of Management Science Omega”, nr 39.
Song M., Wu J., Wang Y. (2011), An extended aggregated ratio analysis in DEA, „Journal of Systems Science and Systems Engineering”, nr 20 (2).
Suchecka J. (2009), Metody oceny efektywności technicznej szpitali, (w:) Holly R., Suchecka J. (red.), Szpital publiczny w polskim systemie ochrony zdrowia. Zarządzanie i gospodarka finansowa, Uniwersytet Medyczny w Łodzi i Krajowy Instytut Ubezpieczeń, Łódź-Warszawa.
