Środki zarządzania przepływami kapitału w gospodarce światowej podczas pandemii COVID-19 i po inwazji Rosji na Ukrainę – analiza porównawcza
DOI:
https://doi.org/10.18778/0208-6018.376.04Słowa kluczowe:
zarządzanie przepływami kapitału, kontrola kapitału, środki makroostrożnościowe, COVID-19, inwazja Rosji na Ukrainę, Międzynarodowy Fundusz Walutowy, podejście instytucjonalne MFWAbstrakt
Celem artykułu jest analiza ewolucji środków zarządzania przepływami kapitału (CFM) w gospodarce światowej w latach 2017–2023, ze szczególnym uwzględnieniem pandemii COVID-19 oraz okresu po inwazji Rosji na Ukrainę. Badanie ma charakter opisowo-porównawczy i opiera się na danych z raportów Międzynarodowego Funduszu Walutowego Annual Report on Exchange Arrangements and Exchange Restrictions (AREAER). Analizie poddano zgłaszane środki CFM w trzech grupach gospodarek: rozwiniętych, wschodzących i rozwijających się oraz w krajach o niskich dochodach. Środki te sklasyfikowano według rodzaju (zaostrzenie, złagodzenie, neutralne) oraz kierunku oddziaływania (napływ i odpływ kapitału). Wyniki przeprowadzonej analizy danych wskazują, że w okresie pandemii dominowały działania związane głównie ze stabilizacją płynności i ograniczaniem krótkookresowych napięć finansowych, natomiast po 2022 roku częściej pojawiały się środki powiązane z podatnością zewnętrzną, fragmentacją geoekonomiczną oraz bezpieczeństwem gospodarczym. Artykuł koncentruje się na danych zaczerpniętych z bazy IMF AREAER, a uzyskane wyniki obrazują zmiany w raportowanym wykorzystaniu i ukierunkowaniu środków CFM przez badane grupy państw, a nie jako pełną ocenę ich skuteczności.
Pobrania
Bibliografia
Arakelyan M., Gersl A., Schindler M. (2023), Macroprudential Policies and Capital Controls Over Financial Cycles, “IMF Working Paper”, no. 2023(171), International Monetary Fund, Washington, https://doi.org/10.5089/9798400248757.001
Bank for International Settlements (2023), BIS Annual Economic Report 2023, Basel, https://www.bis.org/publications/aer-2023
Behn M., Claessens S., Gambacorta L., Reghezza A. (2025), Macroprudential and monetary policy tightening: more than a double whammy?, “BIS Working Papers”, no. 1257, Bank for International Settlements, Basel, https://www.bis.org/publications/working-paper-1257-macroprudential-and-monetary-policy-tightening-more-double-whammy.pdf [accessed: 15.08.2025].
Benchimol J., Palumbo L. (2024), Sanctions and Russian online prices, “Journal of Economic Behavior & Organization”, vol. 225, pp. 483–521, https://doi.org/10.1016/j.jebo.2024.07.013
Binici M., Das M., Pugacheva E. (2024), The Incidence of Capital Flow Management Measures: Observations from a New Database, “IMF Economic Review”, vol. 72(1), pp. 441–486, https://doi.org/10.1057/s41308-023-00204-z
Council Regulation (EU) 2022/576 of 8 April 2022 amending Regulation (EU) No. 833/2014 concerning restrictive measures in view of Russia’s actions destabilising the situation in Ukraine, https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2022/576/oj/eng [accessed: 15.08.2025].
Forbes K.J., Fratzscher M., Straub R. (2015), Capital Flow Management Measures: What Are They Good For?, “NBER Working Paper”, no. 20860, National Bureau of Economic Research Cambridge, https://doi.org/10.3386/w20860
Forbes K.J., Warnck F.E. (2020), Capital Flow Waves – or Ripples? Extreme Capital Flow Movements Since the Crisis, “NBER Working Paper”, no. 26851, National Bureau of Economic Research Cambridge, https://doi.org/10.3386/w26851
Ghosh, A.R., Ostry J.D., Qureshi M.S. (2017), Taming the Tide of Capital Flows: A Policy Guide, MIT Press, Cambridge.
International Monetary Fund (2012), The Liberalization and Management of Capital Flows – An Institutional View, Washington, https://doi.org/10.5089/9781498339612.007
International Monetary Fund (2017–2023), Annual Report on Exchange Arrangements and Exchange Restrictions (AREAER), https://www.elibrary-areaer.imf.org/Pages/YearlyReports.aspx [accessed: 15.08.2025].
International Monetary Fund (2020–2023), Global Financial Stability Reports, Washington, https://www.imf.org/en/publications/gfsr [accessed: 15.08.2025].
International Monetary Fund (2022), Review of The Institutional View on The Liberalization and Management of Capital Flows, “Policy Papers”, 2022(008), Washington, https://doi.org/10.5089/9798400204593.007
Klein M.W., Shambaugh J.C. (2015), Rounding the Corners of the Policy Trilemma: Sources of Monetary Policy Autonomy, “American Economic Journal: Macroeconomics”, vol. 7(4), pp. 33–66, https://doi.org/10.1257/mac.20130237
National Bank of Poland (2020–2023), Financial Stability Report, Warsaw, https://nbp.pl/en/financial -system/financial-stability-reports/ [accessed: 15.08.2025].
Okuda T., Tsuruga T. (2024), Geoeconomic Fragmentation and International Diversification Benefits, “IMF Working Paper”, no. 2024/48, IMF, Washington, https://doi.org/10.5089/9798400269530.001
Organisation for Economic Co-operation and Development (2020), COVID-19 and global capital flows, “OECD Policy Paper”, OECD Publishing, Paris, https://doi.org/10.1787/2dc69002-en
Organisation for Economic Co-operation and Development (2024), G20/OECD report on assessing and promoting capital flow resilience in Emerging Markets and Developing Economies. Evidence on drivers and policy implications, OECD Publishing, Paris, https://doi.org/10.1787/b261bbe7-en
Ostry J.D., Ghosh A.R., Korinek A. (2012), Multilateral Aspects of Managing the Capital Account, “IMF Staff Discussion Note”, no. 12/10, IMF, Washington, https://doi.org/10.5089/9781475510072.006
Reuter M. (2025), Payment Frictions, Capital Flows, and Exchange Rates, “IMF Working Paper”, no. 2025/171, Washington, https://doi.org/10.5089/9798229022521.001
United Nations Conference on Trade and Development (2022), World Investment Report: International Tax Reforms and Sustainable Investment, United Nations, Geneva, https://investmentpolicy.unctad.org/publications/1263/world-investment-report-2022-international-tax-reforms-and-sustainable-investment [accessed: 15.08.2025].





