Nowe modele świadczenia pracy w warunkach gospodarki cyfrowej
DOI:
https://doi.org/10.18778/0208-6018.369.03Słowa kluczowe:
rynek pracy, gospodarka cyfrowa, gig economy, platformy kontraktoweAbstrakt
W dobie rozwoju nowych technologii coraz popularniejszą formą świadczenia pracy w różnych krajach stają się elastyczne modele realizacji zleceń przy wykorzystaniu platform cyfrowych. Dzięki możliwościom, jakie stwarza internet, w tym wykorzystaniu technologii chmurowych, osoby pracujące niezależnie mogą w dowolnej chwili nawiązać relacje z wybranym zleceniobiorcą oraz wykonać prace zdalnie z dowolnego miejsca na świecie, przy uzyskaniu dostępu do wiedzy i zasobów organizacyjnych firmy. Zjawisko to ulega upowszechnieniu i ma zastosowanie w wielu obszarach gospodarki. Problemem badawczym podjętym w artykule są zmiany na współczesnym rynku pracy w warunkach gospodarki cyfrowej. Celem opracowania jest identyfikacja oraz charakterystyka nowych modeli świadczenia pracy oraz uwarunkowań związanych z jej wykonywaniem. W artykule wykorzystano metody analizy literatury przedmiotu, analizy opisowej, analizy danych statystycznych oraz analizy porównawczej.
Pobrania
Bibliografia
Boratyńska K., Cieślik E., Kacperska E., Łukasiewicz K., Milewska A. (2021), Gospodarka cyfrowa we współczesnym świecie – kraje V4, Wydawnictwo SGGW, Warszawa.
De Groen W., Kilhoffer Z., Lenaerts K., Mandl I. (2018), Employment and Working Conditions of Selected Types of Platform Work, Eurofound, Publication Office of European Union, Luxembourg.
De Stefano V., Aloisi A. (2018), European Legal Framework for “Digital Labor Platforms”, Publication Office of the European Union, Luxembourg.
Digital Poland (2022), Czas na cyfrową gospodarkę. 3 edycja, Warszawa.
Dobrzyńska M. (2020), Praca platformowa. Wyzwania dla bezpieczeństwa i higieny pracy w Polsce, „Praca i Zabezpieczenie Społeczne” nr 6, s. 16–22. DOI: https://doi.org/10.33226/0032-6186.2020.6.3
Dolot A. (2020), Wpływ pandemii COVID-19 na pracę zdalną – perspektywa pracownika, „E-mentor”, nr 1(83), s. 35–43. DOI: https://doi.org/10.15219/em83.1456
European Commission, b.r., https://ec.europa.eu/growth/industry/digital-transformation_en [dostęp: 15.01.2023].
Gig Economy Statistics: Demographics and Trends in 2024 (b.r.), https://teamstage.io/gig-economy-statistics/ [dostęp: 6.01.2023].
Gospodarka cyfrowa (b.r.), https://www.governica.com/Gospodarka_cyfrowa [dostęp: 12.01.2023].
Huws U., Spencer N.H., Syrdal D.S., Holts K. (2017), Work in the European Gig Economy. Research Results from the UK, Sweden, Germany, Austria, the Netherlands, Switzerland and Italy, FEPS, Uni Europa, University of Hertfordshire, Hatfield.
Hybrid Workforce (b.r.), https://www.gartner.com/en/human-resources/research/talentneuron/gig-economy [dostęp: 9.01.2023].
International Labour Organization (b.r.), The Online Labour Index, http://onlinelabourobservatory.org/oli-supply/ [dostęp: 9.01.2023].
Kawa M., Dziura D. (2022), Tendencje rozwoju handlu elektronicznego, „Przedsiębiorczość – Edukacja”, nr 18(1), s. 41–50. DOI: https://doi.org/10.24917/20833296.181.4
Kässi O., Lehdonvirta V. (2018), Online Labour Index: Measuring the Online Gig Economy for Policy and Research, „Technological Forecasting and Social Change”, nr 137(C), s. 241–248. DOI: https://doi.org/10.1016/j.techfore.2018.07.056
Komisja Europejska (2020a), Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Praca za pośrednictwem platform internetowych – lokalne i regionalne wyzwania regulacyjne, 2020/C 79/07, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/HTML/?uri=CELEX:52019IR2655 [dostęp: 12.01.2023].
Komisja Europejska (2020b), Wniosek – Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie jednolitego rynku usług cyfrowych (akt o usługach cyfrowych) i zmieniające dyrektywę 2000/31/WE, Bruksela, 15.12.2020 r., https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/ALL/?uri=CELEX%3A52020PC0825 [dostęp: 12.01.2023].
Komisja Europejska (2020c), Wniosek – Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie kontestowalnych i uczciwych rynków w sektorze cyfrowym (akt o rynkach cyfrowych), Bruksela, 15.12.2020 r., https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX%3A52020PC0842 [dostęp: 12.01.2023].
Mockałło Z., Barańska P. (2022), Nowe formy pracy – ich charakterystyka oraz związki z dobrostanem osób pracujących, „Bezpieczeństwo Pracy – Nauka i Praktyka”, nr 9(612), s. 10–14. DOI: https://doi.org/10.54215/BP.2022.09.22.Mockallo
Ostoj I., (2020), Praca w czasach cyfrowych platform technologicznych. W sieci gig economy, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, Katowice.
Owczarek D. (red.) (2018), Nowe formy pracy w Polsce, Instytut Spraw Publicznych, Warszawa.
PARP (2019), Monitoring trendów krajowych i światowych – Raport 6, https://www.parp.gov.pl/publikacje/publication/monitoring-trendow-krajowych-i-swiatowych-raport-6 [dostęp: 15.01.2023].
Pieriegud J. (2016), Istota cyfryzacji oraz transformacji cyfrowej, [w:] J. Gajewski, W. Paprocki, J. Pieriegud (red.), Cyfryzacja gospodarki i społeczeństwa – szanse i wyzwania dla sektorów infrastrukturalnych, Europejski Kongres Finansowy, Gdańsk, s. 11–38.
Rada Europejska, Rada Unii Europejskiej (b.r.), Akt o rynkach cyfrowych, https://www.consilium.europa.eu/pl/policies/digital-markets-act/ [dostęp: 7.01.2023].
Schmidt F. (2017), Digital Labour Markets in the Platform Economy. Mapping the Political Challenges of Crowd Work and Gig Work, Friedrich-Ebert-Stifung, Bonn, s. 9–10, https://library.fes.de/pdf-files/wiso/13164.pdf [dostęp: 12.01.2023].
Serwis Rzeczypospolitej Polskiej (b.r.), Centrum Projektów Polska Cyfrowa, https://www.gov.pl/web/cppc/o-programie-DEP [dostęp: 7.01.2023].
Shaw K. (2015), What Makes Up The Digital Economy, https://www.webopedia.com/blog/the-digital-economy/ [dostęp: 12.01.2023].
Skotnicka E. (2021), Raporty EY & GigLike: GigOn. Nowy Ład na rynku pracy, https://www.ey.com/pl_pl/insights/workforce/raport-ey-gig-on [dostęp: 15.01.2023].
Skowronek-Mielczarek A. (2021), Gospodarka cyfrowa a funkcjonowanie współczesnych przedsiębiorstw na rynku polskim, „Zeszyty Naukowe PWSZ w Płocku. Nauki Ekonomiczne”, t. 33, s. 23–36.
Stachura-Krzyształowicz A., Barańska P. (2022), Praca platformowa. Informacje dla pracowników internetowych platform pracy wykonujących pracę fizyczną, Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy, Warszawa.
Szylko-Skoczny M. (2014), Zmiany w modelu pracy, „Studia Ekonomiczne / Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach”, nr 167, s. 174–183.
Śledziewska K., Włoch R. (2020), Gospodarka cyfrowa. Jak nowe technologie zmieniają świat, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa. DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323541943
Tapscott D. (1998), Growing Up Digital. The Rise of the Net Generation, McGraw Hill, New York.
Wykluczenie cyfrowe. Na czym polega? (2015), https://instytucje.itee.pl/blog/wykluczenie-cyfrowe-na-czym-polega.html [dostęp: 7.01.2023].
Zinczuk B. (2021), Automatyzacja i robotyzacja jako wyzwanie dla rynku pracy, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie”, nr 2(992), s. 103–114. DOI: https://doi.org/10.15678/ZNUEK.2021.0992.0207





