Prognozowalność stóp zwrotu z akcji w krajach Europy Środkowo-Wschodniej

Abstrakt

Prognozowalność zwrotu z akcji w krajach wysoko rozwiniętych ma uzasadnienie zarówno empiryczne, jak i teoretyczne w literaturze z zakresu finansów. Celem artykułu jest uzyskanie odpowiedzi na pytanie, czy wskaźniki wyceny rynkowej, które odnoszą wartości indeksów giełdowych do różnych wielkości księgowych, wykazują się zdolnością prognostyczną w stosunku do przyszłych długookresowych zwrotów z tych indeksów na rynkach kapitałowych w kilku krajach Europy Środkowo‑Wschodniej: w Czechach, na Węgrzech, w Polsce i w Rosji. Badanie zostało przeprowadzone według standardowej metodologii z wykorzystaniem analizy regresji liniowej. Ze względu na problem nakładających się okresów (overlapping periods) oraz obciążenia dla małych prób w regresjach posłużono się zgodnymi estymatorami heteroskedastyczności i autokorelacji z korektą stopni swobody dla małych prób. Wyniki przeprowadzonego badania dowodzą, że niektóre z tych wskaźników, takie jak stosunek indeksu do dziesięcioletniej średniej ruchomej realnych zysków spółek, powszechnie znany jako wskaźnik ceny do zysków skorygowanych cyklicznie (cyclically adjusted price/earnings – CAPE), wskaźnik ceny do prognozowanych zysków, wartość rynkowa do wartości księgowej oraz cena do przychodów ze sprzedaży, mają silną moc predykcyjną dla skumulowanych zwrotów głównie w długich horyzontach czasowych. Z drugiej strony stosunek ceny do rocznych zysków, stopa dywidendy lub cena do przepływów pieniężnych okazują się dość słabymi predyktorami przyszłych zwrotów. Podążając za argumentami z obszaru finansów behawioralnych, wnioskować można, że uzyskane w badaniu dowody świadczące o dość istotnym powiązaniu bieżących wartości wskaźników rynkowych z przyszłymi skumulowanymi stopami zwrotu wskazują na pewien stopień nieefektywności analizowanych rynków w badanym okresie.