Objawy PTSD po porodzie - porównanie kobiet rodzących samotnie i w towarzystwie partnera
DOI:
https://doi.org/10.18778/1427-969X.10.04Słowa kluczowe:
objawy PTSD, poród, radzenie sobieAbstrakt
Poród jest przez rosnącą liczbę badaczy traktowany jako doświadczenie traumatyczne. Najważniejszym elementem koncepcji porodu jako wydarzenia traumatycznego jest poczucie kontroli nad przebiegiem wydarzeń i związane z nimi reakcje emocjonalne występujące u kobiet. Towarzyszący rodzącej partner jest źródłem emocjonalnego i praktycznego wsparcia, a jego obecność może zmienić sposób, w jaki kobieta spostrzega poród i swoją nad nim kontrolę, a tym samym zmniejszyć ryzyko pojawienia się po porodzie objawów przypominających objawy zaburzenia po stresie traumatycznym (PTSD). W badaniu uczestniczyło 70 kobiet, z których połowa rodziła w towarzystwie partnera. Zastosowano Kwestionariusz objawów uwzględniających 3 grupy objawów typowych dla PTSD (unikanie sytuacji przypominających o urazie, pobudzenie, odtwarzanie stresującej sytuacji), a także Inwentarz radzenia sobie w sytuacjach stresowych (CISS) do pomiaru stylu radzenia sobie. Kobiety rodzące samotnie uzyskiwały istotnie wyższe wyniki w zakresie unikania i pobudzenia. Ich ogólny wynik w Kwestionariuszu objawów był również istotnie wyższy. Natężenie objawów PTSD było związane ze stylem radzenia sobie ze stresem – badane ujawniające styl skoncentrowany na zadaniu uzyskiwały niższe wyniki w Kwestionariuszu objawów, co świadczy o mniej intensywnych objawach. Wyniki wskazują˛ również, że ani uczestniczenie w zajęciach szkoły rodzenia, ani uprzednie doświadczenia położnicze nie modyfikowały natężenia objawów.
Bibliografia
Allen S. (1998), A Qualitative Analysis of the Process, Mediating Variables and Impact of Traumatic Childbirth, ‘‘Journal of Reproductive and Infant Psychology’’, 16, 107–131 DOI: https://doi.org/10.1080/02646839808404563
Bailham D., Joseph S. (2003), Post-traumatic Stress Following Childbirth: A Review of the Emerging Literature and Directions for Research and Practice, "Psychology, Health & Medicine", 8, 159–168 DOI: https://doi.org/10.1080/1354850031000087537
Bryant R. A., Harvery A. G. (2003), Zespół ostrego stresu, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa
Creedy D. K., Shochet I. M., Horsfall J. (2000), Childbirth and the Development of Acute Trauma Symptoms: Incidence and Contributing Factors, ‘‘Birth’’, 27, 104–111 DOI: https://doi.org/10.1046/j.1523-536x.2000.00104.x
Czarnocka J., Slade P. (2000), Prevalence and predictors of post-traumatic stress symptoms following childbirth, ‘‘British Journal of Clinical Psychology’’, 39, 35–51 DOI: https://doi.org/10.1348/014466500163095
Dudek B. (2003), Zaburzenie po stresie traumatycznym, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk
Kościelska M. (1998), Trudne macierzyństwo, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa
Ludwig H., Loeffler F. E. (2001), Caesarean section on demand – an ethical dilemma, ‘‘Archives of Gynecology and Obstetrics’’, 264, 169–170 DOI: https://doi.org/10.1007/s004040000145
Lyons S. (1998), A Prospective Study of Post-traumatic Stress Symptoms 1 Month Following Childbirth in a Group of 42 First Time Mothers, ‘‘Journal of Reproductive and Infant Psychology’’, 16, 91–105 DOI: https://doi.org/10.1080/02646839808404562
Maclean L. I., McDermott M. R., May C. P. (2000), Method of Delivery and Subjective Distress: Women’s Emotional Responses to Childbirth Practices, ‘‘Journal of Reproductive and Infant Psychology’’, 18, 153–162 DOI: https://doi.org/10.1080/02646830050008396
Maruszewski T. (2000), Pamięć autobiograficzna jako podstawa tworzenia doświadczenia indywidualnego, [in:] J. Strelau (ed.), Psychologia. Podręcznik akademicki, t. 2, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdansk, 165–182
Menage J. (1993), Post-traumatic Stress Disorder in Women Who Have Undergone Obstetric and/or Gynaecological Procedures. A Consecutive series of 30 Cases of PTSD, ‘‘Journal of Reproductive and Infant Psychology’’, 11, 221–228 DOI: https://doi.org/10.1080/02646839308403222
Saisto T., Halmeusmaki E. (2003), Fear of Childbirth: A Neglected Dilemma, ‘‘Acta Obstetricia et Gynecologica Scandinavica’’, 82, 201–208 DOI: https://doi.org/10.1080/j.1600-0412.2003.00114.x
Sjogren B. (1998), Fear of Childbirth and Psychosomatic Support: A Follow up of 72 Women, ‘‘Acta Obstetricia et Gynecologica Scandinavica’’, 77, 819–825 DOI: https://doi.org/10.1034/j.1600-0412.1998.770807.x
Soet J. E., Brack G. A., Dilorio C. (2003), Prevalence and Predictors of Women’s Experience of Psychological Trauma During Childbirth, ‘‘Birth’’, 30, 36–46 DOI: https://doi.org/10.1046/j.1523-536X.2003.00215.x
Strelau J., Zawadzki B., Oniszczneko W., Sobolewski A., Pawłowski P. (2004), Temperament i style radzenia sobie ze stresem jako moderatory zespołu stresu pourazowego w następstwie przeżytej katastrofy, [in:] J. Strelau (ed.), Osobowość i ekstremalny stres, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk, 48–64
Szczepaniak P., Strelau J., Wrześniewski K. (1996), Diagnoza stylów radzenia sobie ze stresem za pomocą˛ polskiej wersji kwestionariusza CISS Endlera i Parkera, ‘‘Przegląd Psychologiczny’’, 39, 187–210
Szembek K. (2002), Czynniki biologiczne, społeczne i psychologiczne a występowanie objawów charakterystycznych dla PTSD u kobiet w okresie od 2 do 6 miesięcy po porodzie, unpublished M.Sc. dissertation supervised by E. Bielawska-Batorowicz, University of Łódź
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
