Struktura i typologia przestrzenna ludności współczesnego świata - Dzieciuchowicz, Jerzy (Space – Society – Economy, 2013)
Współcześnie ukształtował się nowy obraz demograficzny świata. Głównym celem tego opracowania jest wszechstronne naświetlenie jego najważniejszych elementów składowych oraz dokonanie próby ich syntezy. Szczegółowej analizie poddano dystrybucję przestrzenną ludności, jej rozwój i reprodukcję, a także strukturę demograficzną. Podsumowaniem całości badanej problematyki jest przestrzenna typologia demograficzna. Praca ta bazuje głównie na informacjach demograficznych pochodzących z oficjalnych publikacji poszczególnych krajów oraz organizacji i instytucji międzynarodowych. W toku omawianych badań odwoływano się do diagnozy sytuacji demograficznej świata, będącej obiektem zainteresowania wielu badaczy.Badania te wykazały, że obraz demograficzny współczesnego świata jest bardzo zróżnicowany. W formie uogólnionej obrazuje to opracowana typologia przestrzenna ludności państw (184), którą oparto na 19 cechach demograficznych. Opisują one wszechstronnie sytuację demograficzną, z uwzględnieniem struktury przestrzennej ludności, migracji stałych, rozwoju demograficznego i ruchu naturalnego oraz struktury ludności według płci i wieku. Typologii dokonano przy użyciu taksonomicznej metody K-średnich, wydzielając osiem skupień utożsamianych z typami państw. Nazwy określonych typów utworzono od ich najbardziej wyróżniających cech diagnostycznych. Lista wyróżnionych typów obejmuje: Typ 1 – bardzo wysokie natężenie urodzeń i zgonów. Typ 2 – wysokie natężenie urodzeń, przy niskiej umieralności. Typ 3 – wyjątkowo wysoki przyrost rzeczywisty i migracyjny, przy rekordowo wysokiej maskulinizacji ludności. Typ 4 – duży przyrost rzeczywisty, zbieżny z wysokim saldem migracyjnym i dość dużym przyrostem naturalnym. Typ 5 – bardzo wysoki poziom starzenia demograficznego i bardzo długie trwanie życia kobiet i mężczyzn. Typ 6 – wysoki udział ludności dorosłej, przy niskiej dzietności i rodności oraz umieralności. Typ 7 – dominacja dużych rodzin, przy silnej maskulinizacji. Typ 8 – bardzo wysokie ogólne natężenie zgonów, przy dużym natężeniu przyrostu migracyjnego.