Solidarność społeczna i kryzys. Zmiany wartości w Europie i w Polsce w warunkach kryzysu - Bartkowski, Jerzy (Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica, 2014)
Problemem, jaki podejmuje ten artykuł, jest kwestia zmian wartości związanychz solidarnością społeczną w okresie kryzysu. Podstawą empiryczną pracy są dane EuropejskiegoSondażu Wartości i Eurobarometru (sondaży Parlamentu Europejskiego wśród opinii publicznej).Jako pierwszy jest analizowany wpływ kryzysu na wartości w wymiarze materializm a postmaterializmod strony postaw egocentrycznych. Dane wskazują, że nastąpił wzrost postaw materialistycznychiegocentryzmu. Natomiast wpływ kryzysu na poczucie solidarności był badany w dwuwymiarach. Pierwszym z nich była solidarność międzygrupowa we wspólnocie narodowej. Drugim‒ poczucie więzi i solidarność wobec grup w zależności od stopnia dystansu i bliskości wobecjednostki: od sąsiedztwa po społeczność światową. Badania pokazują, że kryzys osłabił międzygrupowąhoryzontalnąsolidarność,najbardziejwobecbezrobotnych.Natomiastinaczejuwidacznia się to wobec grup o różnych stopniu bliskości. Kryzys wpływa na wzrost poczucia więzi wobecgrup bliskich, wspólnoty narodowej i europejskiej, a zmniejsza gotowość pomocy między krajamii pomocy międzyregionalnej. Najsilniej osłabia poczucie więzi ze wspólnotami dalszymi, takimi jakświat jako całość czy kraje Trzeciego Świata. Kryzys stanowi próbę dla systemów wartości i solidarnościgrupowej.Chociażkryzyszarównozwiększyłpostawymaterialistyczne i egocentryczne,jak i osłabił wewnętrzną solidarność grupową, nie spowodował jednak zasadniczej przemiany wzorówsolidarności wewnątrz krajów,jak również między krajami Unii Europejskiej.