Cieszkowski und Hess: Zwei Auffassungen der Geschichte - Jakubowski, Marek Nikodem (Acta Universitatis Lodziensis. Folia Philosophica. Ethica-Aesthetica-Practica, 1999)
Autor stawia w centrum rozważań koncepcję historii Cieszkowskiego i Hessa. "Prolegomena…" Cieszkowskiego wywarły silne wrażenie na Hessie. Autor "Heiligen Geschichte" przejął koncepcję filozofii czynu Cieszkowskiego, która nie ograniczała się do spekulacji, lecz przenosiła nas do sfery społecznej praktyki.