Paragraf. Studia z Prawa i Administracji
Zniesienie wyroku sądu podkomorskiego w wyniku postępowania o zły przewód prawa. Dekret Trybunału Koronnego z 1601 roku
W artykule poddano analizie dekret Trybunału Koronnego zapadły na sesji piotrkowskiej 7 stycznia 1601 r., na skutek wniesienia nadzwyczajnego środka zaskarżenia zwanego male obtentum. Ze względu na stwierdzone naruszenia prawa procesowego Trybunał zniósł wówczas wyrok zaoczny sieradzkiego sądu podkomorskiego. W księdze tego sądu zachowało się rozgraniczenie unieważnione odnalezionym orzeczeniem trybunalskim. Pozwala to na wysunięcie wstępnych wniosków w przedmiocie praktyki sądowej, której poznanie jest współcześnie niemożliwe ze względu na zniszczenie akt Trybunału Koronnego w czasie drugiej wojny światowej. Autor przedstawił przebieg postępowania przed Trybunałem oraz omówił wpływ niektórych przepisów regulujących postępowania w sprawach znaków granicznych na orzeczone kary.
Prawa autorskie (c) 2024 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/
Umowa urbanistyczna w procesie rewitalizacji obszarów zdegradowanych – charakter i konsekwencje prawne
Umowa urbanistyczna jest jednym z instrumentów planowania i zagospodarowania przestrzennego, wykorzystuje się ją podczas procesu rewitalizacji obszarów zdegradowanych. W niniejszym artykule skupiono się na analizie norm prawa administracyjnego, a także charakteru prawnego oraz konsekwencji prawnych zawarcia umowy urbanistycznej. Umowa ta klasyfikuje się do niewładczych i dwustronnych form działania administracji o charakterze cywilnoprawnym. Przez zawarcie takiej umowy z gminą inwestor zobowiązuje się do budowy na własny koszt, a następnie – nieodpłatnego przekazania – na rzecz gminy inwestycji uzupełniających, tj. infrastruktury społecznej, technicznej lub lokali mieszkalnych. Niniejszy artykuł, oparty na analizie dogmatycznoprawnej oraz na przykładzie orzecznictwa sądów administracyjnych, ma na celu scharakteryzowanie umowy urbanistycznej, a także wskazanie konsekwencji jej zawarcia.
planowanie i zagospodarowanie przestrzenne
Prawa autorskie (c) 2025 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Zmiana klimatu – kluczowe wyzwania prawa międzynarodowego
Celem artykułu jest wykazanie rosnącego zainteresowania społeczności międzynarodowej przeciwdziałaniu zmianom klimatu poprzez badanie kluczowych rozwiązań prawnych dotyczących zrównoważonego rozwoju i ochronie środowiska oraz pokazanie różnych dróg obranych przez podmioty prawa międzynarodowego do osiągnięcia neutralności klimatycznej, poprzez analizę wybranych rozwiązań z: prawa międzynarodowego, wspólnotowego, amerykańskiego i chińskiego.
Obowiązek finansowania lekcji religii w polskim porządku prawnym
Tematem artykułu jest problematyka obowiązku finansowania lekcji religii ze środków budżetu państwa. Autor analizuje polski porządek prawny pod kątem prawidłowości i zasadności istnienia konstytucyjnego obowiązku finansowania lekcji religii ze środków publicznych. Artykuł traktuje o rzeczywistym kształcie i zakresie wyżej wymienionego obowiązku w oparciu o analizę przepisów (regulacji konstytucyjnych, umów międzynarodowych, ustaw i rozporządzeń) oraz orzecznictwa zarówno Trybunału Konstytucyjnego, jak i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.
O populizmie penalnym nie tylko współcześnie
Niniejszy artykuł ma na celu analizę zjawiska populizmu penalnego. Metodyka pracy polega na zarysowaniu w pierwszej kolejności podłoża definicyjnego pojęcia populizmu penalnego. W tym celu wykorzystuje się zastosowania osiągnięć innych nauk, takich jak psychologia i socjologia. Następnie pojęcie to zderza się ze współczesnymi przejawami stanowienia prawa, które określane bywały jako populistyczne. Chcąc jednak zaakcentować ponadczasowy i ponadsystemowy charakter populizmu, przywołuje się także przykład działania populizmu w czasie drugiej wojny światowej.
Amunicja krążąca w świetle międzynarodowego prawa humanitarnego
Artykuł porusza problematykę rosnącego znaczenia amunicji krążącej we współczesnych konfliktach zbrojnych w świetle międzynarodowego prawa humanitarnego. Przeprowadzona analiza przedstawia warunki techniczne funkcjonowania amunicji krążącej i wskazuje na rosnącą integrację z systemami sztucznej inteligencji, prowadzącą do wzrostu stopnia jej autonomiczności. Użycie amunicji krążącej zostaje następnie poddane analizie prawnej z perspektywy fundamentalnych zasad międzynarodowego prawa humanitarnego: rozróżniania i proporcjonalności. Konieczność tej analizy wynika z braku dedykowanych rozwiązań traktatowych regulujących użycie amunicji krążącej w konfliktach zbrojnych, skutkujące jej nieproporcjonalnym i niekontrolowanym użyciem. Artykuł stanowi cenny wkład do dyskusji nad legalnością i prawidłowym sposobem użycia amunicji krążącej jako wysoce zaawansowanego i przyszłościowego środka walki.
autonomiczne systemy broni śmiercionośnej
Ochrona sekretu spowiedzi w prawie kanonicznym i polskim prawie procesowym
Autor podejmuje w artykule analizę ochrony tajemnicy spowiedzi w prawie kanonicznym oraz polskim prawie procesowym, wskazując na różnice między sigillum sacramentale a secretum. Charakteryzuje normy prawa kanonicznego dotyczące obowiązku zachowania tajemnicy oraz sekretu, podmioty zobowiązane do ich zachowania oraz sankcje za ich naruszenie. Następnie autor przedstawia regulacje polskiego prawa procesowego w tym zakresie, szczególną uwagę poświęcając kolizji norm prawa kanonicznego i państwowego oraz możliwości powołania się na sprzeciw sumienia w kontekście zeznań osób objętych secretum. Przeprowadzona analiza prowadzi do wniosku, że chociaż polski system prawny skutecznie chroni sigillum, to brak regulacji dotyczących secretum może prowadzić do naruszenia wolności sumienia i wyznania. W związku z tym autor wskazuje na konieczność dokonania zmian legislacyjnych w celu zapewnienia pełnej ochrony sekretu spowiedzi.
Używanie oznak lub mundurów strony przeciwnej w trakcie konfliktu zbrojnego
Celem artykułu jest omówienie używania odznak lub mundurów wojskowych strony przeciwnej w trakcie konfliktu zbrojnego oraz regulacji prawa humanitarnego dotyczących tego zagadnienia. Poruszane są zarówno kwestie prawa pozytywnego, jak i zwyczajowego. Omawiane są sytuacje, w których takie zachowanie jest dozwolone oraz zakazane. Autor objaśnia potencjalne skutki prawne, jakie może nieść kombatantom stosowanie tej metody walki. Opisana jest także penalizacja tego działania zarówno na gruncie prawa międzynarodowego, jak również rodzimego porządku prawnego.
Artykuł stanowi analizę prawną doktryny America first w polityce zagranicznej USA. Poprzez porównanie działań Franklina D. Roosevelta i Donalda Trumpa autor ukazuje różnice w wykorzystywaniu przez nich konstytucyjnych uprawnień Prezydenta USA oraz wskazuje napięcia między władzą wykonawczą, ustawodawczą, a nawet sądowniczą w prowadzeniu polityki międzynarodowej i w przestrzeganiu szeroko pojętego prawa międzynarodowego, dokumentując, że obaj elastycznie korzystali z możliwości, jakie daje władzy wykonawczej amerykańska konstytucja. America first prezentowane jest jako hasło o istotnym znaczeniu prawnym. Analiza prowadzi do wniosku, że kształtowanie polityki zagranicznej zależy nie tylko od ideologii, ale także, a wręcz przede wszystkim, od interpretacji prawa.
Aktualny status zrównoważonego rozwoju w międzynarodowym prawie ochrony środowiska
Zrównoważony rozwój to koncepcja o istotnym znaczeniu w prawie międzynarodowym. Pojęcie to może być rozumiane szeroko, a jego interpretacja różni się w zależności od czasów lub perspektywy, z której jest analizowany. Na jego rozumienie wpływa kształt i charakter prawa międzynarodowego. Celem artykułu jest przedstawienie zagadnienia aktualnego statusu zrównoważonego rozwoju w międzynarodowym prawie ochrony środowiska. Do jego realizacji wykorzystano metodologię jakościową i metody badawcze: case study, metodę formalno-dogmatyczną oraz przeanalizowano akty prawne oraz polsko- i anglojęzyczną literaturę. Wyniki badań pozwoliły na stwierdzenie, iż ta koncepcja jest obecna w orzecznictwie i literaturze prawniczej, jednakże powoduje wątpliwości interpretacyjne, a w konsekwencji jej niekonsekwentną realizację. W świetle orzecznictwa nie można jej uznać za zasadę prawa.
Zasada specjalności w europejskim nakazie aresztowania – między gwarancją ochrony a bezkarnością
Artykuł analizuje problematykę funkcji zasady specjalności w odniesieniu do procedury ekstradycyjnej, a w szczególności europejskiego nakazu aresztowania. Celem opracowania jest przedstawienie istoty ograniczonego ścigania oraz pokazanie problemów związanych z praktyką orzeczniczą powyższego zagadnienia. Opracowanie koncentruje się na uchwyceniu ram, które wyznaczają określony zakres oddziaływania zasady specjalności. Autorzy, uwzględniając współczesne ujęcie doktrynalne, starają się zbadać celowość powyższej zasady, która osadzona jest na gruncie przestrzegania podstawowych praw i wolności człowieka. Artykuł stanowi wstęp do refleksji nad możliwymi zmianami, jakie mogłyby usprawnić współczesny system współpracy między państwami.
Ochrona danych biometrycznych jako danych szczególnie wrażliwych w świetle współczesnych wyzwań technicznych i cyfrowych
Celem przedstawionego artykułu jest omówienie złożoności problematyki danych biometrycznych w dobie postępującej cyfryzacji. Unikalność danych biometrycznych czyni je wyjątkowymi, pozwalającymi na precyzyjną identyfikację każdej osoby, ale jednocześnie dane biometryczne stają się szczególnym punktem zainteresowania hakerów. Biometria to nie tylko zbiór jakichkolwiek danych, lecz kategoria szczególnie chroniona przez przepisy RODO, co wiąże się z obowiązkiem traktowania ich z najwyższą ostrożnością. W artykule wskazano, jakie zagrożenia niesie za sobą przetwarzanie na masową skalę danych biometrycznych. Omówiono również podstawowe regulacje prawne i wskazano na konkretne przypadki, w których doszło do naruszeń w kontekście przetwarzania tego rodzaju danych. Bezpieczna przyszłość danych biometrycznych zależy nie tylko od przyjęcia kolejnych regulacji prawnych, lecz także od zapewnienia społecznej odpowiedzialności za tożsamość cyfrową.
Tajemnica medyczna w świetle standardów prawnych w Niderlandach
Tajemnica lekarska jest fundamentalnym filarem zarówno etyki zawodowej w opiece zdrowotnej, jak i prawa pacjenta do prywatności. Niniejszy artykuł przedstawia kompleksową analizę sposobu, w jaki zasada ta jest regulowana w holenderskim systemie prawnym. Opierając się na aktach ustawowych, zwłaszcza Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO), a także orzeczeniach sądowych i komentarzach ekspertów, artykuł przedstawia ramy prawne, zakres i praktyczne zastosowanie tajemnicy zawodowej w Holandii. Analizuje kluczowe obowiązki nałożone na pracowników ochrony zdrowia, takie jak obowiązek milczenia (zwijgplicht) i prawo do odmowy zeznań (verschoningsrecht), a także bada prawnie usankcjonowane wyjątki. Obejmują one obowiązki ustawowe, zgodę pacjenta i sytuacje obejmujące konflikty obowiązków. Analizując holenderski model, powszechnie uznawany za wydajny i o wysokim standardzie, artykuł podkreśla, w jaki sposób równowaga między prawami pacjenta a interesem publicznym jest utrzymywana w jednym z najbardziej rozwiniętych systemów opieki zdrowotnej w Europie.
Europejski Trybunał Praw Człowieka jako determinant ochrony praw człowieka w systemie europejskim – aspekty wybrane
Europejski Trybunał Praw Człowieka odgrywa kluczową rolę w egzekwowaniu praw podstawowych oraz wyznaczaniu standardów ochrony praw człowieka w mechanizmie europejskim. ETPC swoim orzecznictwem kształtuje standardy ochrony powyższych praw, zwłaszcza w kontekście Europejskiej Karty Praw Podstawowych. Celem niniejszego artykułu jest analiza roli ETPC jako gwaranta sądowej ochrony praw człowieka na poziomie międzynarodowym, uwzględniając zarówno podstawy prawne jego działania, jak i analizując realizację wykonywania orzeczeń Trybunału i egzekwowania ochrony praw podstawowych, w tym przez Polskę. Tekst przedstawia przegląd i omówienie wybranych spraw, które zasługują na dokładniejsze pochylenie się nad nimi. Przedstawione w tekście przypadki poruszają problematykę prawa do sądu oraz rozważania w kontekście rzeczywistości cyfrowej, a wolności do wyrażania opinii.
Urlop menstruacyjny – wstęp do dyskusji o potrzebie i możliwości wprowadzenia nowej instytucji do polskiego prawa pracy
Menstruacja nie jest tematem dostatecznie zbadanym w polskim prawie pracy. Interesującym zagadnieniem jest idea urlopu menstruacyjnego, która mogłaby pozwolić na udzielenie określonej liczby dni wolnych w wymiarze miesięcznym na wypadek wystąpienia bolesnej menstruacji. Autorka postara się przybliżyć grunt prawny umożliwiający odnalezienie ratio legis dla takiego rozwiązania w polskim systemie prawnym.
Aktualna pozycja prawna sygnalisty – standardy unijne a prawo krajowe
Artykuł dotyczy ochrony sygnalistów gwarantowanej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2019/1937 z 23 października 2019 r. w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii. Przedstawiono aktualną pozycję prawną sygnalisty, ryzyka związane ze zgłaszaniem nadużyć, przede wszystkim brak ochrony przed odwetem ze strony pracodawcy. Analizie poddano główne założenia, cel, zakres podmiotowy i przedmiotowy dyrektywy. Ponadto, scharakteryzowano rozwiązania prawne, które zostały wdrożone ustawą z dnia 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów.
Wpływ wykonywania kary pozbawienia wolności na skuteczność procesów resocjalizacyjnych skazanego w świetle zmian kodeksu karnego z 1 października 2023 roku
Niniejszy artykuł porusza zagadnienie wpływu wykonania kary pozbawienia wolności na skuteczność procesów resocjalizacyjnych skazanego, skupiając się w szczególności na dokonanych w kodeksie karnym zmianach z dnia 1 października 2023 r. Problem został przeanalizowany pod kątem wpływu izolacji na psychikę osadzonego oraz występowania zjawisk, takich jak populizm penalny, proces prizonizacji czy też depersonalizacji. Wykładnia celów i funkcji kary kryminalnej umożliwiła odnalezienie w nowelizacji kodeksu karnego zmian prowadzących do zwiększenia surowości polskiego prawa penalnego oraz utrudnienia procesów resocjalizacyjnych wśród osadzonych. Artykuł skupia się między innymi na podwyższeniu granic ustawowego zagrożenia karą, zmianach dotyczących reguł kolizyjnych przy zbiegu podstaw do nadzwyczajnego wymiaru kary, zakazie ubiegania się o przedterminowe zwolnienie przez sprawców skazanych na karę dożywotniego pozbawienia wolności czy też wydłużeniu okresu próby przy warunkowym przedterminowym zwolnieniu.
Prawnoautorska kwalifikacja promptu na tle wyroku Sądu Miejskiego w Pradze z dnia 11.10.2023 r.
Głównym celem artykułu jest próba odpowiedzi na pytanie, czy prompt może zostać uznany za utwór. Punktem wyjściowym rozważań jest analiza prawomocnego wyroku Sądu Miejskiego w Pradze z 11.10.2023 r., który jest jednym z pierwszych wyroków na kontynencie europejskim dotyczącym autorstwa dzieł sztucznej inteligencji. Powód żądał ustalenia autorstwa obrazu wygenerowanego przez model sztucznej inteligencji w oparciu o konkretny prompt. Szczególnie ważne dla rozważań zawartych w tym artykule będzie zakwalifikowanie przez sąd promptu powoda jako idei. W artykule rozważono możliwość kwalifikacji promptu jako utworu w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. W związku z rozważaniami istotne jest, że użycie tego samego promptu, może prowadzić do wygenerowania odmiennych wyników. Dyskusja na ten temat jest ważna ze względu na uprawnienia użytkowników, którzy tworzą prompty oraz chcą objąć ochroną swoją pracę.
Sprawozdanie z konferencji „Wolność sumienia i wyznania w państwie demokratycznym” zorganizowanej 24 września 2024 roku przez Senat RP
Kontrola operacyjna Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego
Celem artykułu jest omówienie kontroli operacyjnej na przykładzie ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu. Środek ten, potocznie zwany inwigilacją, jest jedną z najdotkliwszych ingerencji w konstytucyjnie zagwarantowaną wolność komunikowania się. Głównym uzasadnieniem dla podejmowania tak daleko idących środków jest bezpieczeństwo państwa czy wykrywanie i zapobieganie przestępstwom. Autor objaśnia instytucję kontroli operacyjnej na gruncie wspomnianej ustawy. Jednak należy zaznaczyć, iż przepisy regulujące inwigilację w innych ustawach są w gruncie rzeczy takie same. Artykuł przedstawia formy kontroli operacyjnej, jej podstawy i cel także w kontekście orzecznictwa polskiego oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.
Prawa autorskie (c) 2024 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Cechy procesu karnego prowadzonego na podstawie Kodeksu Hammurabiego a zasady współczesnego polskiego procesu karnego – studium prawnoporównawcze
Niniejszy artykuł ma na celu porównanie głównych założeń procesu karnego w czasach obowiązywania Kodeksu Hammurabiego z ogólnymi założeniami współczesnego polskiego procesu karnego. Dokonywane jest to poprzez porównanie wybranych cech procesu karnego w czasach Kodeksu Hammurabiego z wybranymi zasadami współczesnego procesu karnego w Polsce, przy tym objaśniana jest różnica między cechami a zasadami procesu. Głównym instrumentem badawczym jest zgłębienie doktryny w przedmiocie zasad procesu karnego obecnie, jak i badań dotyczących procesu karnego w czasach Hammurabiego. Pozwala to na szersze spojrzenie na proces współcześnie i czerpanie wzorców ze słynnej i przełomowej regulacji prawnej, której reminiscencje można dostrzec do dziś.
Prawo do pracy w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 roku
Będąc sposobem na zdobycie niezbędnych do utrzymania się środków finansowych, praca pełni w życiu człowieka bardzo ważną rolę. Pomimo tego Konstytucja Rzeczypospolitej nie wyraża prawa człowieka do pracy wprost. W artykule dokonano analizy przepisów Konstytucji oraz orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w celu zbadania, w jaki sposób odnosi się ona do prawa do pracy. Celem opracowania jest wskazanie konkretnych przepisów Konstytucji dotyczących prawa do pracy. Umożliwi to określenie zakresu przedmiotowego tego prawa oraz wykazanie, które z jego elementów podlegają ochronie sądowej. Artykuł wskazuje, jakie działania powinny być podejmowane przez rządzących, żeby umożliwić realizację prawa do pracy.
Udział kobiet w życiu publicznym. Rozważania w kontekście wyborów parlamentarnych w Polsce z 15 października 2023 roku
Niniejszy artykuł porusza zagadnienie udziału kobiet w życiu publicznym, skupiając rozważania w szczególności na wyborach parlamentarnych, które miały miejsce w 2023 r. w Polsce. Choć minęło ponad 100 lat od uzyskania przez kobiety praw wyborczych, są one nadal niedoreprezentowane w organach władzy publicznej. Przyczyną tych nierówności jest wiele czynników, zarówno politycznych, jak i społecznych. Do pewnego momentu kobiety postrzegano jedynie w kategorii matek sprawujących pieczę nad domem, a nie osób, które mogłyby realnie uczestniczyć w sprawowaniu władzy publicznej. Wybory parlamentarne w 2023 r. pod tym względem okazały się przełomowe, szczególnie w kontekście czynników społecznych determinujących kampanię wyborczą. Mogliśmy zaobserwować niezwykłą mobilizację wśród kobiet, która przełożyła się na ich wysoką frekwencję. Choć liczba reprezentantek płci żeńskiej zarówno w Sejmie, jak i w Senacie nadal nie jest porównywalna z udziałem mężczyzn w tych organach, to zauważamy również w tym aspekcie ich systematyczny wzrost.
Doktryna 'ultra vires' – odwrócenie integracji czy gwarancja jej trwałości?
Artykuł przedstawia źródła kontroli ultra vires. Podąża za ewolucją tej doktryny na przykładzie wybranych państw członkowskich Unii Europejskiej oraz porównuje ich postawę wobec integracji europejskiej. Niektóre z podnoszonych przez państwa członkowskie argumentów mogą doprowadzić do pogodzenia odmiennych interesów. Inne świadczą o woli wybierania wyłącznie odpowiadających im zobowiązań.
Dyskryminacja religijna w miejscu pracy – aktualne problemy
Wydawać by się mogło, że we współczesnej Europie granice nie istnieją. Podstawowe swobody umożliwiają nam przemieszczanie się, pobyt, a także naukę i pracę poza granicami naszego rodzimego kraju. Ten prosty i efektywny system ma prowadzić do znoszenia barier i powstania świata otwartego dla wszystkich. Jednak mieszanie się mas ludzi różnego pochodzenia, o różnej kulturze, a często także religii, rodzi wiele problemów. W opracowaniu pochylimy się nad tematyką dyskryminacji na gruncie religijnym w środowisku pracy. Przedstawione zostaną krajowe regulacje z zakazu dyskryminacji, a także zakreślony zostanie obraz sytuacji, w jakiej znajdują się wyznawcy religii dominującej, a także mniejszości religijnych. Problem dyskryminacji religijnej jest szczególnie aktualny w krajach Europy Zachodniej, takich jak Francja bądź Niemcy, które na przestrzeni ostatnich lat stały się wielokulturowymi społeczeństwami. Poniżej przedstawione zostanie porównanie skali problemu oraz jego rozwiązań na przykładzie Polski oraz Francji, na podstawie ustawodawstwa i orzecznictwa krajowego, a także europejskiego.
Nieprzerywalność urlopu wypoczynkowego a możliwość odwołania z urlopu przez pracodawcę
Artykuł dotyczy kwestii nieprzerywalności urlopu wypoczynkowego jako jednej z jego cech konstrukcyjnych, a także ustawowego wyjątku od tej zasady, jaką jest możliwość odwołania pracownika z urlopu przez pracodawcę. Skupiono się w nim na przedstawieniu teoretycznych i praktycznych problemów, związanych z możliwością odwołania pracownika z urlopu przez pracodawcę, w tym dokonano oceny poglądów doktryny i orzecznictwa w tej materii.
Prawa autorskie (c) 2023 https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0
Proces wychodzenia Rosji z systemu Rady Europy
Członkostwo Federacji Rosyjskiej w Radzie Europy od początku budziło liczne kontrowersje. Niejednokrotnie Rosja była zawieszana w prawach członka Rady Europy w związku z licznymi naruszeniami fundamentalnych praw człowieka i spekulowano na temat wykluczenia Rosji z organizacji. Bezpośrednią przyczyną wyjścia Rosji z systemu Rady Europy okazała się być zbrojna agresja wobec Ukrainy, jednakże można zauważyć, że proces ten był długotrwały. W niniejszym artykule zostanie przedstawione ponad 25-letnie członkostwo Rosji w Radzie Europy. W pierwszej kolejności będzie to historia członkostwa Rosji w Radzie Europy, następnie zostanie zaprezentowane stanowisko Rosji jako strony Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, omówienie wybranych naruszeń praw człowieka podczas konfliktów zbrojnych, przyczyny historyczne, które wpłynęły na wyjście Federacji Rosyjskiej z Rady Europy oraz reformę systemu prawa w Rosji.
Debata Hart–Devlin a samobójstwo – kontrowersje prawno-moralne
Akty samobójcze na przestrzeni wieków niewątpliwie stanowiły przedmiot kontrowersji na wielu płaszczyznach. Celem niniejszego artykułu jest opis tego zjawiska, a także przedstawienie dekryminalizacji samobójstw w ujęciu prawno-moralnym. Wykorzystując narzędzia dostarczone przez perspektywę historyczną, socjologiczną oraz filozoficznoprawną, autorka dokonuje analizy relacji między perspektywą prawną a etyczną w kontekście samobójstwa. Szczególną funkcję w tym zakresie pełni dziedzictwo jednej z najistotniejszych debat współczesnej filozofii prawa, jaką jest debata Hart–Devlin. Zarówno spojrzenie Hartowskie, jak i Devlinowskie nie prowadzi jednak do jednoznacznego rozstrzygnięcia, między innymi ze względu na dominujący w temacie samobójstwa konflikt wartości, jakimi są prawo do życia oraz wolność jednostki. Autorka dochodzi do wniosku, iż pomimo marginalnego znaczenia, jakie obecnie ma dyskurs w temacie samobójstwa, wnioski wynikające z jego analizy mogą stanowić przesłankę do dalszych rozważań w ramach sporu o moralizm.
Celem opracowania jest przedstawienie analizy normatywnej art. 131 Konstytucji RP regulującego problematykę zastępstwa prezydenta RP. To zagadnienie jest niezwykle ważne z punktu widzenia ciągłości władzy państwowej ocenianej przede wszystkim na polu międzynarodowym. Rozważania dotyczące art. 131 Konstytucji oparte są zarówno na poglądach doktryny, jak i na nowych, nieporuszanych dotychczas, unormowaniach znajdujących się w ustawie o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. Aspektem podsumowującym artykuł jest krytyczna ocena uregulowań znajdujących się zarówno we wspomnianej ustawie, jak i w samej Konstytucji.
Dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług – instrument prewencyjny czy opresyjny? Glosa do wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 15 kwietnia 2021 r. w sprawie Grupa Warzywna Sp. z o.o. przeciwko Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu
Glosa poświęcona jest analizie wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 15 kwietnia 2021 r., C-935/19. Zawiera krytyczne uwagi wobec stanowiska polskich sądów administracyjnych, które bezzasadnie przyjęły, że instrument dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług powinien być stosowany przez organy bezrefleksyjnie. Zaaprobowano w niej stanowisko TSUE ugruntowujące praktykę rozpatrywania każdej sprawy indywidualnie. Orzeczenie wskazuje także na problem braku stosowania przez organy i sądy administracyjne prounijnej wykładni w zakresie ochrony podatnika działającego w dobrej wierze. Szerzej zwraca uwagę na deficyt norm chroniących prawa podatnika w polskim systemie prawnym. Artykuł porusza także kwestię zgodności dodatkowego zobowiązania podatkowego z prawem unijnym.