Przegląd scopingowy dotyczący zdrowia psychicznego i psychologicznych skutków wojny rosyjsko-ukraińskiej (2014–2024) - Tabeshadze, Nino (Eastern Review, 2025)
Wojna rosyjsko-ukraińska spowodowała znaczący stres psychiczny zarówno wśród ludności cywilnej, jak i personelu wojskowego, niosąc długotrwałe konsekwencje zdrowia psychicznego, które obejmują całe pokolenia. Niniejszy przegląd scopingowy konsoliduje istniejące dowody dotyczące wpływu wojny na zdrowie psychiczne, koncentrując się na takich zaburzeniach, jak zespół stresu pourazowego (PTSD), złożony zespół stresu pourazowego (CPTSD), depresja, lęk oraz uraz moralny [ang. moral injury]. Poprzez syntezę danych z licznych badań, w tym artykułów recenzowanych, raportów organizacji międzynarodowych oraz badań krajowych, przegląd podkreśla podwyższoną częstość występowania zaburzeń psychicznych wśród dotkniętych populacji, takich jak uchodźcy, osoby przesiedlone, dzieci i inne grupy. Wskazuje również na systemowe bariery w dostępie do opieki psychologicznej, obejmujące fragmentację usług, ograniczony dostęp do leczenia oraz brak kulturowo dostosowanych interwencji. Dodatkowo przegląd podkreśla kluczową rolę wsparcia rodzinnego i odporności społecznej w łagodzeniu stresu psychicznego i wspieraniu procesu zdrowienia. Wyniki uwypuklają pilną potrzebę kompleksowych, opartych na dowodach interwencji dostosowanych do unikalnych potrzeb różnych populacji, a także reform systemowych mających na celu poprawę infrastruktury zdrowia psychicznego na obszarach objętych konfliktem. Wreszcie, przegląd dostarcza praktycznych wskazówek dla decydentów, specjalistów zdrowia psychicznego oraz organizacji humanitarnych w zakresie opracowywania skutecznych strategii odpowiadających na bieżące i długoterminowe potrzeby psychologiczne osób dotkniętych wojną rosyjsko-ukraińską.