XX-lecie Concilium Latinum Lodziense

Adriana Grzelak-Krzymianowska^*

Uniwersytet Łódzki
logo ORCID https://orcid.org/0000-0002-6584-3987

Sylwia Krukowska^*

Uniwersytet Łódzki
logo ORCID https://orcid.org/0000-0001-7137-8738

W 2025 roku świętujemy 20-lecie konferencji łacińskiej Concilium Latinum Lodziense, organizowanej corocznie od 2004 roku na Uniwersytecie Łódzkim przez Katedrę Filologii Klasycznej UŁ, Polskie Towarzystwo Filologiczne oraz Centrum Języków Obcych UŁ. W tym artykule ukazana jest krótka historia konferencji wraz z tematyką poszczególnych edycji. Celem pracy jest nie tylko przybliżenie wydarzenia, ale przede wszystkim promocja żywej łaciny i zachęcenie do udziału w kolejnych edycjach Concilium latynistów z Polski, jak i z zagranicy.

20 Years of Concilium Latinum Lodziense

In 2025, we celebrate the 20^th anniversary of the Latin conference Concilium Latinum Lodziense, held annually since 2004 at the University of Lodz by the Department of Classical Philology at UŁ, the Polish Philological Society, and the UŁ Foreign Languages Center. This article presents a brief history of the conference along with the themes of its individual editions. The aim of the paper is not only to introduce the event but, above all, to promote living Latin and encourage participation in future editions of Concilium by Latinists from Poland and abroad.

Keywords: Concilium Latinum Lodziense, Latin, conference

Słowa klucze: Concilium Latinum Lodziense, łacina, konferencja

W 2025 roku świętujemy 20-lecie konferencji łacińskiej Concilium Latinum Lodziense, która od 2004 roku odbywa się corocznie na Uniwersytecie Łódzkim. Inicjatorem i pomysłodawcą wydarzenia był prof. Zbigniew Danek, wieloletni pracownik Uniwersytetu Łódzkiego, obecnie profesor emeritus. Jest wybitnym filologiem klasycznym, specjalistą w dziedzinie filozofii starożytnej, ze szczególnym uwzględnieniem filozofii platońskiej, znawcą łaciny cycerońskiej oraz gorącym propagatorem łaciny żywej.

Konferencja odbywa się w całości po łacinie i gromadzi latynistów z Polski oraz zagranicy, promując żywą łacinę poprzez różnorodne prelekcje, dyskusje, gry i muzykę.

Organizatorami Concilium Latinum Lodziense są Katedra Filologii Klasycznej Uniwersytetu Łódzkiego, Polskie Towarzystwo Filologiczne oraz od 2013 roku Centrum Języków Obcych Uniwersytetu Łódzkiego. Sekretarzami konferencji są aktualnie dr Anna Maciejewska (Centrum Języków Obcych UŁ), dr Sylwia Krukowska (Katedra Filologii Klasycznej UŁ) oraz dr Adriana Grzelak-Krzymianowska (Katedra Filologii Klasycznej UŁ), które od lat wspierają organizację i koordynację wydarzenia.

Charakterystyczną cechą Concilium Latinum Lodziense jest coroczna zmiana motywu przewodniego, co pozwala na szerokie spektrum tematyczne i twórcze podejście do języka łacińskiego. Tematyka obejmuje zarówno zagadnienia antyczne, jak i współczesne, a prezentowane referaty mają różną formę – od krótkich wystąpień po dłuższe odczyty. Dzięki temu konferencja łączy tradycję z nowoczesnością i promuje łacinę jako język żywy, aktualny i inspirujący.

Tytuły kolejnych edycji Concilium Latinum Lodziense:

2004: Fabularum oblectatio et disciplina – Radość i nauka płynąca z bajek,
2005: Rei poëticae Horatiana nec non aliorum praecepta – Zasady sztuki poetyckiej według Horacego oraz innych autorów,
2006: Romanorum dicta iocosa – Dowcipne powiedzenia Rzymian,
2008: Romana et Graeca itinera – Rzymskie i greckie podróże,
2009: Latini sermones mutui in antiquorum litteris posteriorumque usu cotidiano – Łacińskie rozmowy w pismach starożytnych i w codziennej praktyce potomnych,
2010: Philosophorum dicta et mores – Powiedzenia i zwyczaje filozofów,
2011: Bacchica sive vini cultus et vis mirabilis – Misteria Bachiczne – uprawa winorośli i ekstatyczna moc rytuałów,
2012: Primum edere, deinde philosophari – Najpierw się najeść, potem filozofować,
2013: Musarum de artificum operibus procuratio – Opieka Muz nad twórczością artystów,
2014: Hominum societates, conventus, foedera… – Ludzkie wspólnoty, zgromadzenia i związki,
2015: Caelestia et domestica: homo coram numine piisque maioribus – Sprawy boskie i domowe: człowiek wobec bóstwa i czcigodnych przodków,
2016: Auri sacra fames. Homo prae sua possidendi cupidine – Przeklęty głód złota. Człowiek wobec chęci posiadania dóbr materialnych,
2017: Rara, mira, inaudita, id est omnia naturae operisve humani praeter modum et regulam prodeuntia – Rzeczy rzadkie, cudowne, niesłychane, czyli wszystko to, co wykracza poza miarę i normę natury lub ludzkiego dzieła,
2018: Altissimi rerum speculatores, id est iis de rebus quarum iudicium est oculorum – Najwybitniejsi obserwatorzy rzeczy, czyli o rzeczach, o których sąd wydają oczy,
2019: Antiquorum posteriorumque praecepta ad corporis valetudinem sustinendam, restituendamve pertinentia – Zalecenia starożytnych i późniejszych autorów dotyczące utrzymania lub przywracania zdrowia ciała,
2021: Animantis naturae utriusque communitas – Wspólnota istot żywych dwojakiej natury,
2022: Post negotium otium – Po pracy – czas wolny,
2023: Ex navicula navis sive de rebus minutis in maximas crescentibus – Z łódeczki – łódź, czyli o rzeczach małych przemieniających się w wielkie,
2024: „Rure ego viventem, tu dicis in urbe beatum” – de hominum sedibus variis – „Szczęśliwym nazywam tego, kto mieszka na wsi, ty zaś tego, który mieszka w mieście” – o różnych siedzibach ludzi,
2025: Festa, iubilaea, sollemnitates – Święta, jubileusze, uroczystości.

Tematyka konferencji jest na tyle różnorodna, że pozwala uczestnikom na swobodne łączenie tradycji antycznej z aktualnymi problemami i refleksjami, co sprzyja żywemu użyciu łaciny i jej popularyzacji jako języka komunikacji naukowej i kulturalnej. W ten sposób konferencja nie tylko przypomina o klasycznej kulturze, ale również pokazuje, że łacina może być użyteczna i inspirująca w dzisiejszym świecie.

Dzięki tak szerokiemu spektrum tematów Concilium Latinum Lodziense stanowi ważne forum wymiany myśli dla latynistów, filologów, studentów i pasjonatów języka łacińskiego, łącząc tradycję z nowoczesnością i promując interdyscyplinarne podejście do nauki i kultury łacińskiej. Dlatego też planowane są kolejne edycje wydarzenia. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są na stronie internetowej Katedry Filologii Klasycznej Uniwersytetu Łódzkiego. Zachęcamy do śledzenia wszelkich aktualności i do udziału w konferencji w 2026 roku.