https://czasopisma.uni.lodz.pl/CER/issue/feed Comparative Economic Research. Central and Eastern Europe 2022-03-22T16:27:28+01:00 Aleksandra Przybył przybyl@uni.lodz.pl Open Journal Systems <p><span style="font-size: small;">Celem periodyku jest publikowanie oryginalnych wyników empirycznych badań porównawczych z zakresu nauk ekonomicznych i społecznych, dotyczących głównie krajów z obszaru Europy Środkowej i Wschodniej.</span></p> https://czasopisma.uni.lodz.pl/CER/article/view/12936 Znaczenie systemu transportu kolejowego o rozstawie 1520 mm dla międzynarodowej wymiany towarowej pomiędzy Europą a Azją 2022-03-22T16:27:28+01:00 Jakub Doński‑Lesiuk jakub.donski@uni.lodz.pl <p>W&nbsp;artykule przedstawiono znaczenie specyficznego systemu transportu kolejowego w&nbsp;obsłudze logistycznej towarów przewożonych pomiędzy dwoma generatorami międzynarodowego handlu towarami – Chinami i&nbsp;Unią Europejską. Posługując się wybranymi danymi operacyjnymi, odnoszącymi się do&nbsp;systemów kolejowych kilku krajów (m.in. Białorusi, Kazachstanu, Łotwy, Rosji, Ukrainy), artykuł wskazuje na&nbsp;duże znaczenie gospodarcze systemu 1520 mm –&nbsp;tzw. infrastruktury szerokotorowej. Poza aspektem porównawczym, na&nbsp;tle wpływu i&nbsp;znaczenia transportu kolejowego dla gospodarki, przedstawiono w&nbsp;nim zakres i&nbsp;koszty inwestycji, które są&nbsp;niezbędne i&nbsp;pożądane dla zapewnienia efektywności i&nbsp;optymalizacji przepływów towarów. W&nbsp;badaniu uwzględniono rosnący znaczenie transeurazjatyckich przewozów kontenerowych w&nbsp;wolumenie ładunków obsługiwanych z&nbsp;wykorzystaniem infrastruktury kolejowej 1520 mm, która jest kluczowym ogniwem w&nbsp;transeurazjatyckich łańcuchach dostaw, a&nbsp;której kluczowym elementem pozostaje rosyjski system kolejowy.</p> 2022-03-22T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 https://czasopisma.uni.lodz.pl/CER/article/view/12938 Rozwój kapitału ludzkiego, przekazy pieniężne i ubóstwo w krajach Europy Środkowo‑Wschodniej: co mówią nam dane? 2022-03-22T16:27:25+01:00 Kunofiwa Tsaurai kunofiwa.tsaurai@gmail.com <p>Opracowanie przedstawia analizę wpływu rozwoju kapitału ludzkiego na&nbsp;poziom ubóstwa w&nbsp;krajach Europy Środkowej i&nbsp;Wschodniej (CEEC) przy użyciu dynamicznych uogólnionych metod momentów (GMM), metody efektów stałych, efektów losowych i&nbsp;metody pooled OLS na&nbsp;podstawie danych panelowych z&nbsp;okresu 2008–2019. Wykorzystując te&nbsp;same metody analizy danych panelowych i&nbsp;zestaw danych, zbadano również wpływ komplementarności między rozwojem kapitału ludzkiego a&nbsp;osobistymi przekazami pieniężnymi na&nbsp;ubóstwo w&nbsp;krajach Europy Środkowej i&nbsp;Wschodniej. Powodem podjęcia tego tematu był fakt, że&nbsp;dostępna na&nbsp;ten temat literatura jest niepełna, rozbieżna i&nbsp;bardzo sprzeczna. Poziom ubóstwa z&nbsp;roku poprzedniego, przekazy pieniężne, interakcje między rozwojem kapitału ludzkiego a&nbsp;przekazami pieniężnymi, otwartość na&nbsp;handel, bezrobocie i&nbsp;częściowo rozwój finansowy znacznie zwiększyły wskaźniki śmiertelności niemowląt w&nbsp;krajach Europy Środkowo‑Wschodniej. Z&nbsp;drugiej strony stwierdzono, że&nbsp;rozwój kapitału ludzkiego, rozwój infrastruktury i&nbsp;częściowo rozwój finansowy zmniejszyły wskaźniki śmiertelności niemowląt. Wyniki te&nbsp;oznaczają, że&nbsp;rozwój kapitału ludzkiego, rozwój finansowy i&nbsp;rozwój infrastruktury ograniczyły ubóstwo w&nbsp;krajach Europy Środkowo‑Wschodniej w&nbsp;badanym okresie. W&nbsp;związku z&nbsp;tym wzywa się kraje Europy Środkowej i&nbsp;Wschodniej do&nbsp;opracowania i&nbsp;wdrożenia polityki rozwoju finansowego, rozwoju infrastruktury i&nbsp;rozwoju kapitału ludzkiego w&nbsp;celu zwalczania ubóstwa. Przyszłe badania empiryczne mogłyby również wykazać, przy jakim poziomie rozwoju kapitału ludzkiego, rozwoju finansowego i&nbsp;infrastrukturalnego możliwa byłaby znacząca redukcja ubóstwa w&nbsp;krajach Europy Środkowo‑Wschodniej.</p> 2022-03-22T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 https://czasopisma.uni.lodz.pl/CER/article/view/12939 Nieefektywność mechanizmu wyrównawczego we współczesnej gospodarce światowej. Przypadek Stanów Zjednoczonych i Chin 2022-03-22T16:27:22+01:00 Małgorzata Janicka malgorzata.janicka@uni.lodz.pl <p>We&nbsp;współczesnym międzynarodowym systemie walutowym mechanizm wyrównawczy nie działa prawidłowo, co&nbsp;utrudnia eliminację nadmiernych nadwyżek/deficytów na&nbsp;rachunkach bieżących bilansu płatniczego kluczowych krajów uczestniczących w&nbsp;handlu międzynarodowym. Zmiany dostosowawcze następują nie w&nbsp;wyniku procesów zachodzących na&nbsp;rynku lub decyzji władz krajowych, ale są&nbsp;przede wszystkim efektem wydarzeń kryzysowych w&nbsp;gospodarce globalnej. Celem artykułu jest analiza funkcjonowania mechanizmu dostosowawczego we&nbsp;współczesnym międzynarodowym systemie walutowym oraz uwarunkowań powstawania znaczących nierównowag na&nbsp;poziomie globalnym (na&nbsp;przykładzie USA–Chiny). Nierównowagi zewnętrzne można uznać za&nbsp;immanentną cechę strukturalną współczesnego międzynarodowego systemu walutowego. Brak sprawnego mechanizmu wyrównawczego w&nbsp;tym systemie prowadzi do&nbsp;potencjalnie cyklicznego powstawania takich nierównowag i&nbsp;ich korygowania przez wydarzenia kryzysowe. Oznacza to, że&nbsp;okres pokryzysowy może być jedynie etapem przed kolejnym okresem narastania nierównowagi i&nbsp;jej korekty w&nbsp;efekcie wystąpienia zjawisk kryzysowych. Konieczne staje się w&nbsp;tej sytuacji skorygowanie dotychczasowych zasad systemu, dzięki czemu działanie mechanizmu wyrównawczego zostanie usprawnione.</p> 2022-03-22T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 https://czasopisma.uni.lodz.pl/CER/article/view/12940 Podejścia metodologiczne do oceny innowacyjności regionów Polski i Ukrainy z uwzględnieniem procesów cyfryzacji 2022-03-22T16:27:20+01:00 Olha Popelo popelo.olha@gmail.com Svitlana Tulchynska tuha@ukr.net Alona Revko alohaha19@gmail.com Mykola Butko butko.mykola@ukr.net Marta Derhaliuk marta17.06@ukr.net <p>Artykuł przedstawia kwalimetryczną ocenę innowacyjności regionalnych systemów gospodarczych z&nbsp;uwzględnieniem procesów cyfryzacji. Badania oparto o&nbsp;generalne naukowe metody poznawcze oraz specjalne metody badań naukowych w&nbsp;obszarze rozwoju sił wytwórczych i&nbsp;gospodarki regionalnej. Zastosowano dialektyczną metodę poznania naukowego do&nbsp;identyfikacji sprzeczności i&nbsp;wzajemnych powiązań innowacyjnego rozwoju podmiotów działających w&nbsp;ramach regionalnych systemów gospodarczych; metodę analizy i&nbsp;syntezy w&nbsp;celu określenia mechanizmów identyfikacji i&nbsp;wdrażania priorytetowych obszarów innowacji w&nbsp;regionach; metodę grupowania w&nbsp;celu pogrupowania regionów według obliczonych wartości zintegrowanego wskaźnika innowacyjności regionów Ukrainy i&nbsp;Polski; metodę modelowania statystycznego i&nbsp;ekonomiczno‑matematycznego do&nbsp;obliczenia i&nbsp;modelowania innowacyjności regionów, a&nbsp;także inne metody. Przeprowadzono kalkulację i&nbsp;analizę wartości zintegrowanych wskaźników działalności innowacyjnej w&nbsp;regionach Ukrainy i&nbsp;Polski. Regiony te&nbsp;zostały pogrupowane według wartości tego wskaźnika. Przedstawiono analizę kartograficzną i&nbsp;wyodrębniono regiony będące liderami, regiony zapóźnione oraz regiony o&nbsp;średniej wartości zintegrowanego wskaźnika innowacyjności. Niniejsze opracowanie ma&nbsp;znaczenie teoretyczne i&nbsp;aplikacyjne dla rozwoju sił wytwórczych i&nbsp;gospodarki regionalnej, gdyż prezentuje propozycję podejścia metodologicznego do&nbsp;oceny aktywności innowacyjnej regionów Ukrainy i&nbsp;Polski z&nbsp;uwzględnieniem procesów cyfryzacji.</p> 2022-03-22T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 https://czasopisma.uni.lodz.pl/CER/article/view/12943 Przegląd unijnych i światowych uwarunkowań transformacji przemysłu TCLF (włókienniczego, odzieżowego, skórzanego i obuwniczego) na drodze do gospodarki cyrkularnej i cyfrowej (przykłady z Polski) 2022-03-22T16:27:17+01:00 Radosław Dziuba radoslaw.dziuba@uni.lodz.pl Małgorzata Jabłońska malgorzata.jablonska@uni.lodz.pl Katarzyna Ławińska k.lawinska@ips.lodz.pl Zofia Wysokińska zofia.wysokinska@uni.lodz.pl <p>Celem artykułu jest przegląd zmian dokonujących się w&nbsp;europejskim i&nbsp;światowym sektorze TCLF (włókienniczym, odzieżowym, skórzanym i&nbsp;obuwniczym) na&nbsp;przestrzeni ostatniego dziesięciolecia z&nbsp;punktu widzenia nowych wymogów dążenia do&nbsp;gospodarki cyrkularnej a&nbsp;w&nbsp;ostatnich latach do&nbsp;gospodarki cyfrowej. W&nbsp;artykule przeprowadzono charakterystykę zmian w&nbsp;częściach składowych tego przemysłu (nazywanego w&nbsp;przeszłości przemysłem lekkim), w&nbsp;Unii Europejskiej oraz w&nbsp;gospodarce światowej w&nbsp;kontekście wymogów zrównoważonego rozwoju oraz niwelowania skutków niekorzystnych zmian klimatycznych. W&nbsp;ostatnich programach europejskich i&nbsp;światowych chodzi bowiem głównie o&nbsp;osiągnięcie surowych wymogów gospodarki cyrkularnej, w&nbsp;tym zwłaszcza na&nbsp;zmniejszenie presji na&nbsp;zasoby naturalne o&nbsp;osiągnięcie celu neutralności klimatycznej do&nbsp;końca 2050&nbsp;r. Tym pozytywnym dla naszej planety zmianom, sprzyja również dążenie do&nbsp;rozwoju gospodarki cyfrowej. </p> 2022-03-22T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 https://czasopisma.uni.lodz.pl/CER/article/view/12944 Dystrybucja cyfrowa jako kanał sprzedaży w handlu elektronicznym 2022-03-22T16:27:14+01:00 Dagmara Skurpel dagmara.skurpel@uni.lodz.pl <p>W&nbsp;ciągu dziesięcioleci technologie cyfrowe zmieniły sposób, w&nbsp;jaki komunikujemy się z&nbsp;innymi, prowadzimy interesy, wytwarzamy towary i&nbsp;usługi, a&nbsp;także sposób, w&nbsp;jaki żyjemy, pracujemy i&nbsp;spędzamy wolny czas. Te, często szybkie, zmiany są&nbsp;obiecujące na&nbsp;przyszłość, jeśli chodzi o&nbsp;tworzenie bogactwa, postęp technologiczny i&nbsp;poprawę jakości życia. Jednocześnie niosą ze&nbsp;sobą wyzwania związane z&nbsp;brakiem umiejętności, nowymi i&nbsp;szybko rozwijającymi się rynkami, ochroną konsumentów, reorganizacją przemysłu, zaufaniem, bezpieczeństwem i&nbsp;prywatnością.<br>Prywatne życie społeczeństwa, a&nbsp;także świat biznesu przeniósł się do&nbsp;świata wirtualnego. Transformacja do&nbsp;e‑biznesu jest złożona i&nbsp;aby odnieść sukces, należy zachować równowagę między strategią, dostosowanym modelem biznesowym, odpowiednimi procesami i&nbsp;stosowaną technologią.<br>Celem publikacji jest zapoznanie czytelnika z&nbsp;zagadnieniami określanymi jako dystrybucja cyfrowa, rozumiana jako sposób zarządzania treścią, np. oprogramowanie, filmy, muzyka czy gry komputerowe. Jest to&nbsp;łatwy sposób na&nbsp;dodawanie dodatków do&nbsp;innych produktów, lepiej znanych jako DLC, które można pobrać z&nbsp;globalnej sieci. To&nbsp;są zagadnienia, z&nbsp;jakimi radzi sobie cyfrowa dystrybucja, wraz z&nbsp;następującymi po&nbsp;niej procesami, które pozwalają na&nbsp;dostarczenie zamówionego towaru do&nbsp;klienta. Przedstawiono także dane dotyczące rozwoju dystrybucji cyfrowej na&nbsp;świecie i&nbsp;w&nbsp;Europie na&nbsp;przestrzeni ostatnich 20&nbsp;lat.</p> 2022-03-22T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 https://czasopisma.uni.lodz.pl/CER/article/view/12945 Wpływ pandemii COVID–19 na gospodarkę społeczną w krajach europejskich 2022-03-22T16:27:11+01:00 Nataliia Stukalo nstukalo@ukr.net Anastasiia Simakhova anastasiia.simakhova@npp.nau.edu.ua Jurijs Baltgailis Baltgailis.J@tsi.lv <p>Od&nbsp;wybuchu pandemii COVID–19 na&nbsp;całym świecie odnotowano 1 miliard zidentyfikowanych przypadków i&nbsp;ponad 2 miliony zgonów. Obecny globalny problem pandemii, wraz z&nbsp;wprowadzeniem niepopularnych środków, takich jak zamknięcie granic i&nbsp;całkowita kwarantanna, ujawnił konflikt istniejący między wzrostem gospodarczym, utrzymaniem zdrowia ludzi oraz nasileniem tradycyjnych problemów globalnych, takich jak głód, ubóstwo i&nbsp;nierówności społeczne. Z&nbsp;negatywnymi skutkami pandemii zderzyły się nawet kraje oparte o&nbsp;model gospodarki społecznej. Celem artykułu jest zbadanie czynników rozwoju modelu gospodarki społecznej (liberalnego, kontynentalnego, skandynawskiego, śródziemnomorskiego i&nbsp;przejściowego) w&nbsp;czasie pandemii. Przedmiotem badań są&nbsp;kraje wykorzystujące model ekonomii społecznej (Białoruś, Słowacja, Irlandia, Szwecja i&nbsp;Polska). Zastosowana metoda badawcza to&nbsp;modelowanie czynnikowe globalnych i&nbsp;krajowych (lokalnych) czynników społecznych, które wywołały różne konsekwencje pandemii w&nbsp;poszczególnych krajach. Kraje o&nbsp;różnych modelach ekonomii społecznej mogą wykorzystać prezentowane wyniki i&nbsp;zalecenia do&nbsp;opracowania polityki społecznej służącej przeciwdziałaniu pandemii.</p> 2022-03-22T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 https://czasopisma.uni.lodz.pl/CER/article/view/12947 Wybarane wskaźniki poziomu rozwoju logistycznego – przegląd i analiza porównawcza w krajach UE 2022-03-22T16:27:08+01:00 Joanna Górniak joanna.gorniak@uni.lodz.pl <p>Branża logistyczna współcześnie rozwija się bardzo dynamicznie. Sprawne przepływy towarów, osób i&nbsp;informacji są&nbsp;bardzo istotnym ogniwem każdego łańcucha dostaw i&nbsp;całego systemu logistycznego. Aby systemy mogły funkcjonować efektywnie, należy je&nbsp;odpowiednio oceniać, porównywać, jak i&nbsp;analizować. W&nbsp;tym celu istnieje wiele różnorodnych wskaźników, zarówno prostych i&nbsp;złożonych. Celem niniejszego artykułu jest dokonanie przeglądu tychże wskaźników, a&nbsp;także przeprowadzenie analizy porównawczej dla wybranego wskaźnika mierzącego poziom rozwoju systemu logistycznego (LPI − Logistics Performance Index). Podmiotem badania są&nbsp;kraje Unii Europejskiej. Do&nbsp;analiz wykorzystano metody wielowymiarowej analizy porównawczej.</p> 2022-03-22T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022 https://czasopisma.uni.lodz.pl/CER/article/view/12948 Narodowe kultury biznesowe jako czynnik systemotwórczy „Trójkąta Lubelskiego” 2022-03-22T16:27:06+01:00 Beata Glinkowska‑Krauze beata.glinkowska@uni.lodz.pl Viacheslav Chebotarov vena.lnu@gmail.com Iegor Chebotarov iegor.chebotarov@gmail.com <p>Opierając się na&nbsp;rozważaniu ewolucji kształtowania się wiedzy naukowej w&nbsp;historii rozwoju badanego problemu, autorka określiła definicję „narodowych kultur biznesu” jako złożonego, interdyscyplinarnego, podstawowego zjawiska współczesnych studiów porównawczych i&nbsp;przedsiębiorczości międzynarodowej jest podawany. W&nbsp;oparciu o&nbsp;ogólnie przyjętą na&nbsp;świecie metodologię badań porównawczych: indykatywne parametry narodowych kultur biznesowych oraz z&nbsp;uwzględnieniem odpowiadających im&nbsp;szczegółowych opracowań empirycznych przeprowadzonych przez autorów w&nbsp;ramach realizacji wspólnego polsko‑ukraińskiego ministerialnego projektu, systematyczne przeprowadzana jest analiza narodowych kultur biznesowych krajów założycielskich nowej platformy współpracy w&nbsp;Europie Środkowo‑Wschodniej – „Trójkąt Lubelski” (Polska, Litwa i&nbsp;Ukraina). Ujawniono cechy bliskiego podobieństwa i&nbsp;dużej komplementarności narodowych kultur biznesowych tych krajów. W&nbsp;dużej mierze determinuje to&nbsp;nie tylko ich wspólna wielowiekowa historia, ale także szereg innych uwarunkowań instytucjonalnych, a&nbsp;także naturalnych i&nbsp;ekonomicznych. Priorytetowe sektory i&nbsp;sfery integracji Polski, Litwy i&nbsp;Ukrainy są&nbsp;określane zarówno na&nbsp;poziomie międzypaństwowym, jak i&nbsp;na&nbsp;poziomie interakcji ich struktur biznesowych. Realizacja tego podejścia zapewni wzrost pozycji konkurencyjnej Polski, Litwy i&nbsp;Ukrainy, a&nbsp;tym samym całego „Trójkąta Lubelskiego” w&nbsp;systemie współczesnego międzynarodowego podziału pracy. Na&nbsp;podstawie podobieństwa i&nbsp;komplementarności narodowych kultur biznesowych wybrano grupę innych krajów Europy Środkowo‑Wschodniej (Łotwę, Estonię, Słowację, Rumunię i&nbsp;Bułgarię), które pod pewnymi warunkami mogą również zostać członkami Trójkąta, co&nbsp;w&nbsp;naturalny sposób doprowadzi do&nbsp;dalszego wzmocnienia i&nbsp;rozwoju Unii Europejskiej.</p> 2022-03-22T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2022