Izometrycznie czy z rymem? Nowy przekład zbioru „Basia” (Pocałunki) Ianusa Secundusa

Autor

  • Agata Łuka Katolicki Uniwersytet Lubelski

DOI:

https://doi.org/10.18778/2544-9796.01.01

Słowa kluczowe:

Ianus Secundus, Basia, przekłady zbioru Basia na język polski

Abstrakt

Jan Everaerts, poeta z Hagi, zwany z łacińska Ianusem Secundusem (1511–1536) pozostawił po sobie m.in. przekłady z greki na łacinę, epigramaty, listy i dzienniki podróży, ale znany jest głównie jako autor utworów miłosnych: księgi elegii zatytułowanej Iulia na cześć jego pierwszej ukochanej oraz słynnego zbioru 19 utworów pt. Basia (Pocałunki) poświęconego drugiej wielkiej miłości poety, którą opiewał pod imieniem Neaera. Basia były chętnie czytane, naśladowane i przekładane tak przez twórców współczesnych Secundusowi, jak i późniejszych. Do dzisiaj doczekały się one wielu mniej lub bardziej wiernych oryginałowi przekładów na języki europejskie. W przekładzie polskim mamy Pocałunki Arnolda Spaeta (1932) oraz Wiesława Sienkiewicza (1991), ten drugi to przekład izometryczny dokonany na podstawie przekładu filologicznego Ksawerego Sajewicza. Autorka artykułu prezentuje zarówno spostrzeżenia dotyczące wybranych polskich tłumaczeń, jak i próbkę własnego przekładu Secundusowych „buziaków”.

Bibliografia

Catullus C.V., 1980, Carmina, recogn. brevique andotatione critica instruxit R.A.B. Mynors, Oxonii.

Katullus, 1956, Poezje, przeł. A. Świderkówna, oprac. J. Krókowski, Wrocław–Kraków.

Owidiusz [brw], Sztuka kochania, wolny przekład J. Ejsmonda, Lublin.

Secundus I., 1932, Pocałunki, z łac. oryginału przeł. A. Spaet, wstęp napisał R. Ganszyniec, Lwów.

Secundus I.N., 1991, Pocałunki, przeł. W. Sienkiewicz, Kraków.

Secundus I., 2018, Poezje, przeł. A. Łuka, Lublin (w przygotowaniu do druku).

Ejsmond J., 1985, Podręcznik całowania, Warszawa.

Forcellini (red.), 1940, Lexicon Totius Latinitatis, Ae. Forcellini, t. III, Patavii.

Grimal P., 1987, Słownik mitologii greckiej i rzymskiej, red. nauk. J. Łanowski, hasła przeł. M. Bronarska i in., przedmowę przeł. J. Łanowski, Wrocław.

Łuka A., 2014, Translatorskie losy pieśni Horacego Ad Lydiam meretricem, „Między Oryginałem a Przekładem” 26, Przekład w kulturze, s. 79–100.

Łukaszewicz-Chantry M., 2014, Kobieta jako postać literacka w łacińskiej poezji renesansu. Italia i Polska, Wrocław.

Plezia M. (red.), 1999, Słownik łacińsko-polski, t. IV, Warszawa.

Skwara E., 2012, Kłopotliwi mistrzowie, czyli o rymotworcach tłumaczących literaturę antyczną, „Przekładaniec” 26, Kraków, s. 150–164.

Sternbach H., 1932, Joannes Secundus, Pocałunki, przeł. A. Spaet, wstęp napisał R. Ganszyniec (recenzja), „Kwartalnik Klasyczny” 6/2, s. 200.

Urban-Godziek G., 2005, Elegia renesansowa. Przemiany gatunku w Polsce i w Europie, Kraków.

Urban-Godziek G., 2009, Magistri basiorum – neoplatońskie wariacje na temat katullańskich pocałunkow. Od Giovannniego Pontana do Jacobusa Pontanusa, [w:] K. Rzepkowski (red.), Aemulatio & Imitatio. Powrot pisarzy starożytnych w epoce renesansu, Warszawa, s. 39–58.

Leśmian B., 1989, Poezje wybrane, wybór i wstęp Cz.M. Szczepaniak, Warszawa.

Mickiewicz A., 1994, Dziady, cz. II i IV, Poznań.

##submission.downloads##

Opublikowane

2018-11-16

Jak cytować

Łuka, A. (2018). Izometrycznie czy z rymem? Nowy przekład zbioru „Basia” (Pocałunki) Ianusa Secundusa. Translatorica & Translata, 1, 7-15. https://doi.org/10.18778/2544-9796.01.01

Numer

Dział

Articles