Kontrowersyjna turystyka z wykorzystaniem zwierząt w perspektywie kulturowej

  • Ewa Malchrowicz-Mośko Akademia Wychowania Fizycznego w Katowicach, Wydział Zarządzania Sportem i Turystyką https://orcid.org/0000-0002-7676-1477
  • Wil Munsters Uniwersytet Nauk Stosowanych, Zuyd Centrum Badań nad Turystyką Kulturową
  • Paulina Korzeniewska-Nowakowska Uniwersytet Zielonogórski, Instytut Neofilologii https://orcid.org/0000-0001-7878-7956
  • François Gravelle Uniwersytet w Ottawie, Szkoła Aktywności Fizycznej i Zdrowia Człowieka

Abstract

Nieomówionym dotychczas aspektem kontrowersyjnej turystyki z wykorzystaniem zwierząt jest jej związek z turysty­ką kulturową. Artykuł ma na celu przedstawienie kategoryzacji atrakcji oraz wydarzeń kulturowych i turystycznych, które są związane ze złym traktowaniem zwierząt. W tekście opisano, w jaki sposób turyści, kierowani kulturowym omniworyzmem i chęcią wyróżnienia się z tłumu, korzystają z kontrowersyjnych form tego rodzaju turystyki podczas międzykontynentalnych podróży. By uniknąć pułapki zachodniego etnocentryzmu, który prowadzi do oskarżeń o barbarzyństwo, autorzy przedstawili problem z różnych, międzykulturowych punktów widzenia, co pozwala na zrozumienie nastawienia lokalnych społeczności do zwierząt i ich dobrostanu. Co więcej, historia pokazuje, że troska o los zwierząt nie jest głęboko zakorzeniona w tradycji Zachodu. Zrównoważone rozwiązania w sektorze turystyki związanej ze zwierzętami muszą stać się elementem świadomości turystów, do której należy dążyć poprzez należytą edukację.

Downloads

Download data is not yet available.

References

Animals in tourism (2017). Retrieved from: https://www.tourismconcern.org.uk/wp-content/uploads/2018/03/Animals-in-Tourism-lWeb-FINAL-1.pdf (20.08.2019).

Arystoteles (1964). Polityka. Translated by L. Piotrowicz. Warsaw: PWN.

Atkinson, M., Young, K. (2005). Reservoir dogs: Greyhound racing, mimesis and sports-related violence. International Review for the Sociology of Sport, 40 (3), 335-356. DOI: https://doi.org/10.1177/1012690205059953

Baliszewski, T. (2014). Tradycyjna rzeź delfinów także w Europie. Morze staje się czerwone od krwi… Retrieved from: https://natemat.pl/89979,tradycyjna-rzez-delfinow-takze-w-europie-morze-staje-sie-czerwone-od-krwi (5.11.2019).

Bauman, Z. (2011). Kultura w płynnej nowoczesności. Warsaw: Agora.

Buczkowska, K., Malchrowicz, E. (2010). Fiesty hiszpańskie – jeszcze święta lokalne, czy już tylko atrakcje dla turystów? Turystyka Kulturowa, 4, 17-47.

Buczkowska, K., Malchrowicz-Mośko, E. (2012). Cultural tourism ethical dilemmas. Cultural Tourism, 12, 78-91.

Buller, H., Blokhuis, H., Jensen, P., Keeling, L. (2018). Towards farm animal welfare and sustainability. Animals, 8 (6). DOI: https://doi.org/10.3390/ani8060081

Carder, G., Plese, T., Machado, F., Paterson, S., Matthews, N., McAnea, L., D’Cruze, N. (2018). The impact of selfie tourism on the behaviour and welfare of brown-throated three-toed sloths. Sustainability, 8 (11), 216. DOI: https://doi.org/10.3390/ani8110216

Compassion in world farming (2019). Retrieved from: www.ciwf. pl (7.10.2019).

Elephant dies from exhaustion after decades carrying tourists to Cambodia's Angkor Wat (2016). Retrieved from: https://www.independent.co.uk/news/world/asia/cambodia-elephant--dies-exhaustion-decades-carrying-tourists-to-angkor--wat-a6999851.html (2.09.2019).

Elephant Nature Park (2019). Retrieved from: www.elephant-naturepark.org (15.09.2019).

Feifer, M. (1985). Going places. London: Macmillan.

Fennell, D. (2013). Tourism and animal welfare. Tourism Recreation Research, 38 (3), 325-340. DOI: https://doi.org/10.1080/02508281.2013.11081757

Geertz, C. (2005). Głęboka gra — walki kogutów na Bali. In: L. Kolankiewicz (ed.), Antropologia widowisk. Warsaw: Uniwersytet Warszawski.

Hajer, M.A. (1995). The politics of environmental discourse: Ecological modernization and the policy process. Oxford: Oxford University Press.

Holbrook, M.B., Weiss, M.J., Habich, J. (2002). Disentangling effacement, omnivore and distinction effects on the consumption of cultural activities: An illustration. Marketing Letters, 13, 345-357.

Jastrzębska, A., Gugołek, A., Strychalski, J. (2017). Zwierzęta w sporcie, rekreacji i rozrywce. Wiadomości Zootechniczne, LV, 87-93.

Kant, I. (1984). Uzasadnienie metafizyki moralności. Translated by M. Wartenberg. Warsaw: PWN.

Karademir-Hazir, I. (2015). Cultural Omnivorousness. Sociology. DOI: https://dx.doi.org/10.1093/obo/9780199756384-0134

Konopczyński, F. (2016). Smaki Polaków. Możliwości, gusta, pragnienia. Retrieved from: www.malakulturawspolczesna.org/2016/12/10/filip-konopczynski-smaki-polakow-mozliwosci-gusta-pragnienia/ (5.10.2019).

Lipoński, W. (2001). Encyklopedia sportów świata. Poznań: Atena.

Mastrangelo, M.A., Aguiar, S. (2019). Are ecological modernization narratives useful for understanding and steering social-ecological change in the Argentine Chaco? Sustainability, 11 (13). DOI: https://doi.org/10.3390/su11133593

Moorhouse, T.P., Dahlsjö, C., Baker, S., D’Cruze, N., Macdonald, D. (2015). The customer isn’t always right: Conservation and animal welfare implications of the increasing demand for wildlife tourism. PLoS ONE, 10 (10). DOI: https://doi.org/10.1371/journal.pone.0138939

Nikt nie spodziewał się takiej tragedii. Horror w Świątyni Tygrysów (2016). Retrieved from: https://www.national-geographic.pl./aktualnosci/nikt-nie-spodziewal-sie-takiej-tragedii-horror-w-swiatyni-tygrysow-uwaga-drastyczne (15.09.2019).

Peterson, R. (1992). Understanding audience segmentation: From elite and mass to omnivore and univore. Poetics, 21, 243–258. DOI: https://doi.org/10.1016/0304-422X(92)90008-Q

Pierko, M. (2014). Historia niehumanitarna — nielegalne walki psów na świecie i w Polsce. Retrieved from: www.naszpies.com/tutorials/article/35-historia-niehumanitarna-–-nielegalne-walki-psow-na-swiecie-i-w-polsce/ (12.11.2019).

Pine, J., Gilmore, J. (2011). The experience economy. Brighton: Harvard Business Review Press.

Races in United Arab Emirates 'breaking ban on child camel jockeys’ (2010). Retrieved from: https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/middleeast/unitedarabemirates/7356558/Races-in-United-Arab-Emirates-breaking-ban-on-child-camel-jockeys.html (10.09.2019).

Reisinger, Y., Turner, L.W. (2003). Cross­cultural behaviour in Tourism. concepts and analysis. Oxford: Butterworth-Heinemann.

Richards, G. (2002). Postmodernity and cultural tourism. Conference materials from Cultural Tourism–Future Trends, Valladolid.

Richards, G. (2003). What is cultural tourism? In:A. van Maaren (ed.), Erfgoed voor toerisme. Amsterdam: Nationaal Contact Monumenten.

Richards, G. (2013). Cultural tourism. In: T. Blackshaw (ed.), The Routledge handbook of leisure studies. Oxon: Routledge.

Richards, G., Wilson, J. (2006). Developing creativity in tour ist experiences: A solution to the serial reproduction of culture? Tourism Management, 27 (6), 1209-1223. DOI: https://doi.org/10.1016/j.tourman.2005.06.002

Rizzolo, J.B., Bradshaw, G.A. (2018). Human leisure / Elephant breakdown: Impacts of tourism on Asian elephants. In: N. Carr, J. Young (eds), Wild animals and leisure. Oxon: Routledge.

Rojek, Ch., Urry, J. (1997). Touring cultures. London, New York: Routledge.

Sawala, K., Krawczyk, W., Bednarski, J. (2005). Wielkie fiesty Europy. Przewodnik etnoturystyczny. Poznań: Atena.

Schulze, G. (1992). Die Erlebnizgesellschaft. Kultursoziologie der Gegenwart. Frankfurt am Main: Campus-Verlag.

Stasiak, A. (2015). Turystyka kontrowersyjna jako przejaw gospodarki doświadczeń. In: G. Godlewski (ed.), Turystyka kontrower­ syjna na współczesnym rynku podróży. Biała Podlaska: AWF.

Thomas Cook (2019). Retrieved from: www.thomascook.com (5.08.2019).

Toivonen, T. (2019). Omnivorousness in cultural tourism: An inter­ national comparison. Retrieved from: http://www.tram-research.com/atlas/timotoivonen.PDF (11.10.2019).

Urry, J. (1990). The tourist gaze: Leisure and travel in contemporary societies. London: SAGE Publications.

Vardy, P., Grosch, J. (1996). Ethics. Warsaw: Zysk i S-ka.

Warde, A., Wright, D., Gayo-Cal, M. (2007). Understanding cultural omnivorousness: Or, the myth of the cultural omnivor. Cultural Sociology, 1 (2), 143-164. DOI: https://doi.org/10.1177/1749975507078185

Wolfe, C. (2013). Animals studies, dyscyplinarność i (post)humanizm. Teksty Drugie, 1­2, 125-153.

Zemsta, M. (2008). Świat festiwali. Warsaw: National Geographic.

Published
2020-06-01
How to Cite
Malchrowicz-Mośko, E., Munsters, W., Korzeniewska-Nowakowska, P., & Gravelle, F. (2020). Kontrowersyjna turystyka z wykorzystaniem zwierząt w perspektywie kulturowej. Turyzm/Tourism, 30(1), 21-30. https://doi.org/10.18778/0867-5856.30.1.03
Section
Articles