Kontrowersyjna turystyka z wykorzystaniem zwierząt w perspektywie kulturowej

Authors

  • Ewa Malchrowicz-Mośko Akademia Wychowania Fizycznego w Katowicach, Wydział Zarządzania Sportem i Turystyką https://orcid.org/0000-0002-7676-1477
  • Wil Munsters Uniwersytet Nauk Stosowanych, Zuyd Centrum Badań nad Turystyką Kulturową
  • Paulina Korzeniewska-Nowakowska Uniwersytet Zielonogórski, Instytut Neofilologii https://orcid.org/0000-0001-7878-7956
  • François Gravelle Uniwersytet w Ottawie, Szkoła Aktywności Fizycznej i Zdrowia Człowieka

DOI:

https://doi.org/10.18778/0867-5856.30.1.03

Keywords:

kontrowersyjna turystyka z wykorzystaniem zwierząt, atrakcje i wydarzenia z udziałem zwierząt, turystyka sportowa, omniworyzm kulturowy, etnocentryzm, odpowiedzialna turystyka, zrównoważona turystyka

Abstract

Nieomówionym dotychczas aspektem kontrowersyjnej turystyki z wykorzystaniem zwierząt jest jej związek z turysty­ką kulturową. Artykuł ma na celu przedstawienie kategoryzacji atrakcji oraz wydarzeń kulturowych i turystycznych, które są związane ze złym traktowaniem zwierząt. W tekście opisano, w jaki sposób turyści, kierowani kulturowym omniworyzmem i chęcią wyróżnienia się z tłumu, korzystają z kontrowersyjnych form tego rodzaju turystyki podczas międzykontynentalnych podróży. By uniknąć pułapki zachodniego etnocentryzmu, który prowadzi do oskarżeń o barbarzyństwo, autorzy przedstawili problem z różnych, międzykulturowych punktów widzenia, co pozwala na zrozumienie nastawienia lokalnych społeczności do zwierząt i ich dobrostanu. Co więcej, historia pokazuje, że troska o los zwierząt nie jest głęboko zakorzeniona w tradycji Zachodu. Zrównoważone rozwiązania w sektorze turystyki związanej ze zwierzętami muszą stać się elementem świadomości turystów, do której należy dążyć poprzez należytą edukację.

Downloads

Download data is not yet available.

References

Animals in tourism (2017). Retrieved from: https://www.tourismconcern.org.uk/wp-content/uploads/2018/03/Animals-in-Tourism-lWeb-FINAL-1.pdf (20.08.2019).
Google Scholar

Arystoteles (1964). Polityka. Translated by L. Piotrowicz. Warsaw: PWN.
Google Scholar

Atkinson, M., Young, K. (2005). Reservoir dogs: Greyhound racing, mimesis and sports-related violence. International Review for the Sociology of Sport, 40 (3), 335-356. DOI: https://doi.org/10.1177/1012690205059953
Google Scholar

Baliszewski, T. (2014). Tradycyjna rzeź delfinów także w Europie. Morze staje się czerwone od krwi… Retrieved from: https://natemat.pl/89979,tradycyjna-rzez-delfinow-takze-w-europie-morze-staje-sie-czerwone-od-krwi (5.11.2019).
Google Scholar

Bauman, Z. (2011). Kultura w płynnej nowoczesności. Warsaw: Agora.
Google Scholar

Buczkowska, K., Malchrowicz, E. (2010). Fiesty hiszpańskie – jeszcze święta lokalne, czy już tylko atrakcje dla turystów? Turystyka Kulturowa, 4, 17-47.
Google Scholar

Buczkowska, K., Malchrowicz-Mośko, E. (2012). Cultural tourism ethical dilemmas. Cultural Tourism, 12, 78-91.
Google Scholar

Buller, H., Blokhuis, H., Jensen, P., Keeling, L. (2018). Towards farm animal welfare and sustainability. Animals, 8 (6). DOI: https://doi.org/10.3390/ani8060081
Google Scholar

Carder, G., Plese, T., Machado, F., Paterson, S., Matthews, N., McAnea, L., D’Cruze, N. (2018). The impact of selfie tourism on the behaviour and welfare of brown-throated three-toed sloths. Sustainability, 8 (11), 216. DOI: https://doi.org/10.3390/ani8110216
Google Scholar

Compassion in world farming (2019). Retrieved from: www.ciwf. pl (7.10.2019).
Google Scholar

Elephant dies from exhaustion after decades carrying tourists to Cambodia's Angkor Wat (2016). Retrieved from: https://www.independent.co.uk/news/world/asia/cambodia-elephant--dies-exhaustion-decades-carrying-tourists-to-angkor--wat-a6999851.html (2.09.2019).
Google Scholar

Elephant Nature Park (2019). Retrieved from: www.elephant-naturepark.org (15.09.2019).
Google Scholar

Feifer, M. (1985). Going places. London: Macmillan.
Google Scholar

Fennell, D. (2013). Tourism and animal welfare. Tourism Recreation Research, 38 (3), 325-340. DOI: https://doi.org/10.1080/02508281.2013.11081757
Google Scholar

Geertz, C. (2005). Głęboka gra — walki kogutów na Bali. In: L. Kolankiewicz (ed.), Antropologia widowisk. Warsaw: Uniwersytet Warszawski.
Google Scholar

Hajer, M.A. (1995). The politics of environmental discourse: Ecological modernization and the policy process. Oxford: Oxford University Press.
Google Scholar

Holbrook, M.B., Weiss, M.J., Habich, J. (2002). Disentangling effacement, omnivore and distinction effects on the consumption of cultural activities: An illustration. Marketing Letters, 13, 345-357.
Google Scholar

Jastrzębska, A., Gugołek, A., Strychalski, J. (2017). Zwierzęta w sporcie, rekreacji i rozrywce. Wiadomości Zootechniczne, LV, 87-93.
Google Scholar

Kant, I. (1984). Uzasadnienie metafizyki moralności. Translated by M. Wartenberg. Warsaw: PWN.
Google Scholar

Karademir-Hazir, I. (2015). Cultural Omnivorousness. Sociology. DOI: https://dx.doi.org/10.1093/obo/9780199756384-0134
Google Scholar

Konopczyński, F. (2016). Smaki Polaków. Możliwości, gusta, pragnienia. Retrieved from: www.malakulturawspolczesna.org/2016/12/10/filip-konopczynski-smaki-polakow-mozliwosci-gusta-pragnienia/ (5.10.2019).
Google Scholar

Lipoński, W. (2001). Encyklopedia sportów świata. Poznań: Atena.
Google Scholar

Mastrangelo, M.A., Aguiar, S. (2019). Are ecological modernization narratives useful for understanding and steering social-ecological change in the Argentine Chaco? Sustainability, 11 (13). DOI: https://doi.org/10.3390/su11133593
Google Scholar

Moorhouse, T.P., Dahlsjö, C., Baker, S., D’Cruze, N., Macdonald, D. (2015). The customer isn’t always right: Conservation and animal welfare implications of the increasing demand for wildlife tourism. PLoS ONE, 10 (10). DOI: https://doi.org/10.1371/journal.pone.0138939
Google Scholar

Nikt nie spodziewał się takiej tragedii. Horror w Świątyni Tygrysów (2016). Retrieved from: https://www.national-geographic.pl./aktualnosci/nikt-nie-spodziewal-sie-takiej-tragedii-horror-w-swiatyni-tygrysow-uwaga-drastyczne (15.09.2019).
Google Scholar

Peterson, R. (1992). Understanding audience segmentation: From elite and mass to omnivore and univore. Poetics, 21, 243–258. DOI: https://doi.org/10.1016/0304-422X(92)90008-Q
Google Scholar

Pierko, M. (2014). Historia niehumanitarna — nielegalne walki psów na świecie i w Polsce. Retrieved from: www.naszpies.com/tutorials/article/35-historia-niehumanitarna-–-nielegalne-walki-psow-na-swiecie-i-w-polsce/ (12.11.2019).
Google Scholar

Pine, J., Gilmore, J. (2011). The experience economy. Brighton: Harvard Business Review Press.
Google Scholar

Races in United Arab Emirates 'breaking ban on child camel jockeys’ (2010). Retrieved from: https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/middleeast/unitedarabemirates/7356558/Races-in-United-Arab-Emirates-breaking-ban-on-child-camel-jockeys.html (10.09.2019).
Google Scholar

Reisinger, Y., Turner, L.W. (2003). Cross­cultural behaviour in Tourism. concepts and analysis. Oxford: Butterworth-Heinemann.
Google Scholar

Richards, G. (2002). Postmodernity and cultural tourism. Conference materials from Cultural Tourism–Future Trends, Valladolid.
Google Scholar

Richards, G. (2003). What is cultural tourism? In:A. van Maaren (ed.), Erfgoed voor toerisme. Amsterdam: Nationaal Contact Monumenten.
Google Scholar

Richards, G. (2013). Cultural tourism. In: T. Blackshaw (ed.), The Routledge handbook of leisure studies. Oxon: Routledge.
Google Scholar

Richards, G., Wilson, J. (2006). Developing creativity in tour ist experiences: A solution to the serial reproduction of culture? Tourism Management, 27 (6), 1209-1223. DOI: https://doi.org/10.1016/j.tourman.2005.06.002
Google Scholar

Rizzolo, J.B., Bradshaw, G.A. (2018). Human leisure / Elephant breakdown: Impacts of tourism on Asian elephants. In: N. Carr, J. Young (eds), Wild animals and leisure. Oxon: Routledge.
Google Scholar

Rojek, Ch., Urry, J. (1997). Touring cultures. London, New York: Routledge.
Google Scholar

Sawala, K., Krawczyk, W., Bednarski, J. (2005). Wielkie fiesty Europy. Przewodnik etnoturystyczny. Poznań: Atena.
Google Scholar

Schulze, G. (1992). Die Erlebnizgesellschaft. Kultursoziologie der Gegenwart. Frankfurt am Main: Campus-Verlag.
Google Scholar

Stasiak, A. (2015). Turystyka kontrowersyjna jako przejaw gospodarki doświadczeń. In: G. Godlewski (ed.), Turystyka kontrower­ syjna na współczesnym rynku podróży. Biała Podlaska: AWF.
Google Scholar

Thomas Cook (2019). Retrieved from: www.thomascook.com (5.08.2019).
Google Scholar

Toivonen, T. (2019). Omnivorousness in cultural tourism: An inter­ national comparison. Retrieved from: http://www.tram-research.com/atlas/timotoivonen.PDF (11.10.2019).
Google Scholar

Urry, J. (1990). The tourist gaze: Leisure and travel in contemporary societies. London: SAGE Publications.
Google Scholar

Vardy, P., Grosch, J. (1996). Ethics. Warsaw: Zysk i S-ka.
Google Scholar

Warde, A., Wright, D., Gayo-Cal, M. (2007). Understanding cultural omnivorousness: Or, the myth of the cultural omnivor. Cultural Sociology, 1 (2), 143-164. DOI: https://doi.org/10.1177/1749975507078185
Google Scholar

Wolfe, C. (2013). Animals studies, dyscyplinarność i (post)humanizm. Teksty Drugie, 1­2, 125-153.
Google Scholar

Zemsta, M. (2008). Świat festiwali. Warsaw: National Geographic.
Google Scholar

Published

2020-06-01

How to Cite

Malchrowicz-Mośko, E., Munsters, W., Korzeniewska-Nowakowska, P., & Gravelle, F. (2020). Kontrowersyjna turystyka z wykorzystaniem zwierząt w perspektywie kulturowej. Turyzm/Tourism, 30(1), 21-30. https://doi.org/10.18778/0867-5856.30.1.03

Issue

Section

Articles